QTO - Nhiều năm qua, các cơ sở hấp, sấy cá đã mang lại sinh kế cho hàng trăm hộ dân trên địa bàn các thôn Xuân Ngọc, Xuân Tiến, Xuân Lộc, Long Hà, Đại Lộc, xã Cửa Việt. Tuy nhiên, hầu hết các cơ sở sản xuất này đều nằm trong khu dân cư nên đã gây ra tình trạng ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước do xả thải ra môi trường, gây bức xúc trong cộng đồng dân cư.

Các công đoạn hấp, sấy cá phát sinh nhiều loại chất thải gây ô nhiễm môi trường - Ảnh: S.H

Bà Lê Thị L. ở thôn Đại Lộc, xã Cửa Việt cho biết thời gian qua, nhiều chủ cơ sở hấp, sấy cá không quan tâm, chú trọng đến vấn đề đảm bảo vệ sinh môi trường. Các cơ sở hấp, sấy cá hoạt động nhiều tháng trong năm, nhưng toàn bộ nước thải không được xử lý theo đúng quy trình mà xả thải trực tiếp xuống hệ thống cống, rãnh thoát nước. Một số cơ sở hấp, sấy cá nằm cạnh sông nên nước thải sau khi chế biến thủy hải sản được xả thẳng xuống sông.

Người dân sống xung quanh khu vực các cơ sở hấp, sấy cá phải “sống chung” với mùi hôi thối bốc lên từ hệ thống cống, rãnh thoát nước; khói thải gây ô nhiễm môi trường. Không dừng lại ở đó, nhiều cơ sở còn mang vỉ cá hấp, sấy ra phơi trên Quốc lộ 9, lấn chiếm lòng, lề đường, gây mất an toàn giao thông đường bộ… 

Riêng đối với gia đình bà L., ở cạnh nhà có cơ sở hấp, sấy cá hoạt động nhiều năm nay, khi cơ sở này hoạt động thì khói từ ống khói lò hấp cá bay vào nhà làm các thành viên trong gia đình bà không tài nào thở nổi. Vào các tháng cao điểm, các lò hoạt động cả ngày lẫn đêm khiến cuộc sống của các hộ gia đình liền kề bị đảo lộn.

Hầu hết các cơ sở sản xuất vẫn nằm xen kẽ trong khu dân cư - Ảnh: S.H

Còn ông Nguyễn Văn D. ở thôn Xuân Tiến, xã Cửa Việt cho biết, đến nay vẫn chưa có cơ sở nào bị xử phạt hành chính vì gây ô nhiễm không khí, xả nước thải, bã cá, cặn cá… ra môi trường. Khi các xưởng hoạt động, người dân sợ nhất là khói, tro bụi vì nó gây đỏ mắt, ho hen, khó thở… Tình trạng này đã kéo dài nhiều năm nay, khiến sức khỏe của những gia đình sinh sống gần các cơ sở hấp, sấy cá bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Người dân mong muốn các ngành chức năng sớm có phương án di dời các cơ sở này ra khỏi khu dân cư để bảo đảm sức khỏe.

Ông Nguyễn Hồng K. ở thôn Long An, xã Cửa Việt cho biết thêm, ngoài ô nhiễm không khí và nước thải, một số cơ sở còn “đổ trộm” các túi nilon chứa phế phẩm cá ven các tuyến đường trên địa bàn xã. Khi túi bị vỡ, mùi hôi thối bốc lên nồng nặc, gặp mưa thì tràn xuống các mương nước, gây bức xúc cho người dân.

Phế phẩm cá chứa trong túi nilon bị “đổ trộm” ra đường gây mùi hôi thối - Ảnh: S.H

Phó Chủ tịch UBND xã Cửa Việt Nguyễn Xuân Phương cho biết, địa phương hiện có khoảng 47 cơ sở hấp, sấy cá, đã góp phần giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động. Các cơ sở tập trung chủ yếu ở các thôn như Xuân Ngọc, Xuân Tiến, Xuân Lộc, Long Hà, Đại Lộc. Xã đã nắm bắt được tình trạng các cơ sở hoạt động trong khu dân cư, gây ra một số bất cập. Để hạn chế tình trạng ô nhiễm không khí, xả nước thải, thời gian qua, xã đã vận động các chủ cơ sở xây dựng hầm chứa để lắng lọc nước thải trước khi dùng máy bơm tăng áp bơm xuống sông; làm hệ thống ống khói cao để hạn chế khói thải, giảm ảnh hưởng đến đời sống người dân xung quanh… Tuy nhiên, tình trạng ô nhiễm mới chỉ được hạn chế một phần. 

Hiện nay, dự án khu chế biến thủy sản Cửa Việt, nằm giữa 2 thôn Long Hà 1, Long Hà 2, với diện tích 20ha, đã được đầu tư hạ tầng giao thông, đường nhánh cơ bản hoàn thiện. Tổng vốn đầu tư cơ sở hạ tầng của dự án đến nay khoảng 80 tỉ đồng; dự kiến sẽ xin bố trí thêm 20 tỉ đồng để đầu tư hạ tầng điện, nước… Sau khi dự án hoàn thiện, UBND xã Cửa Việt sẽ thực hiện việc di dời các cơ sở hấp, sấy cá và các hộ làm nghề chế biến thủy sản vào khu vực này. Phấn đấu trong năm 2026, xã sẽ di dời các hộ có quy mô nhỏ lẻ trước. 

Đối với hành vi “đổ trộm” phế phẩm cá, xã sẽ tăng cường kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp tái diễn. Đồng thời, địa phương cũng sẽ phối hợp với Trung tâm môi trường đô thị xã Gio Linh để thu gom và xử lý số phế phẩm bị đổ bỏ sai quy định.

                          Sỹ Hoàng