QTO - Ngày 5/12/2025, Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Trị đăng bài “Bất cập từ dự án trồng cây xanh ở xã Triệu Phong”, phản ánh những bất cập trong quá trình đầu tư dự án trồng cây xanh trên đường Nguyễn Hoàng, thị trấn Ái Tử (cũ), nay thuộc xã Triệu Phong. Việc đầu tư trồng cây xanh chưa được tính toán đồng bộ với kế hoạch nâng cấp, mở rộng tuyến đường, dẫn đến phát sinh thêm chi phí di dời, đặt ra vấn đề về hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công.

Dự án được triển khai

Dự án trồng cây xanh đường Nguyễn Hoàng được UBND huyện Triệu Phong (cũ) phê duyệt tại Quyết định số 1447/QĐ-UBND, ngày 12/8/2020, với tổng mức đầu tư 2 tỉ đồng, quy mô 183 cây giáng hương, khoảng cách trung bình 8m/cây. Tuy nhiên, việc trồng cây chủ yếu tại những vị trí chưa có cây của các tổ chức, hộ dân, khiến cảnh quan tuyến đường thiếu đồng bộ, nhếch nhác.

Nhiều cây được trồng ở những vị trí thấp trũng hoặc xen dưới tán cây khác, khiến khả năng sinh trưởng bị hạn chế; một số cây xiêu vẹo, có cây chết. Sau khi hoàn thành, toàn bộ cây xanh được bàn giao cho một đơn vị môi trường và dịch vụ công ích tiếp tục quản lý, chăm sóc.

170 cây giáng hương và một số cây khác trên tuyến đường Nguyễn Hoàng được di dời về trồng tạm thời tại Công ty CP Công trình-Môi trường đô thị Quảng Trị - Ảnh: N.V

Đáng chú ý, trong khi dự án trồng cây xanh được phê duyệt, tuyến đường Nguyễn Hoàng sau đó không lâu được tính toán nâng cấp, mở rộng. Có một số đại biểu dự cuộc họp do UBND huyện tổ chức đã đề nghị chuyển dự án sang các tuyến đường đã quy hoạch do đường Nguyễn Hoàng sắp mở rộng.

Tuy nhiên, UBND huyện lúc đó vẫn cho triển khai vì khu vực đã có dân cư ổn định và đưa ra phương án di dời cây khi mở rộng đường. Ngày 20/12/2021, UBND huyện Triệu Phong ban hành Quyết định số 2988/QĐ-UBND phê duyệt dự án hệ thống giao thông kết nối thị trấn Ái Tử với các vùng kinh tế trọng điểm của huyện, trong đó tuyến đường Nguyễn Hoàng có mặt cắt ngang quy hoạch 26m, tổng mức đầu tư toàn dự án 69 tỉ đồng. Đến ngày 22/3/2023, dự án tiếp tục được điều chỉnh do quy hoạch ban đầu ảnh hưởng đến nhiều nhà dân, công trình công cộng và làm tăng chi phí giải phóng mặt bằng…

“Sơ tán” hàng cây 2 tỉ đồng để tiếp tục giải phóng mặt bằng

Để triển khai dự án mở rộng tuyến đường, việc di dời tạm thời hàng cây xanh trở thành yêu cầu bắt buộc. Nếu giữ nguyên hiện trạng cây xanh, dự án mở rộng tuyến đường sẽ không thể triển khai theo kế hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Tuy nhiên, việc phải di dời hệ thống cây xanh sau khi đã đầu tư cũng cho thấy hệ quả của sự thiếu đồng bộ giữa các dự án có liên quan.

Ông Trương Hải Đường, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Triệu Phong, cho biết ngày 11/6/2026, đơn vị đã ban hành các quyết định số 42, 44 và 45 liên quan đến việc di dời cây xanh tuyến đường Nguyễn Hoàng. Trong đó, Quyết định số 45 phê duyệt chỉ định thầu di dời cây xanh để giải phóng mặt bằng, thuộc hạng mục đường Nguyễn Hoàng. Nhà thầu được chỉ định là Công ty CP Công trình-Môi trường đô thị Quảng Trị, đóng tại phường Quảng Trị. Thời gian thực hiện gói thầu là 160 ngày kể từ ngày ký quyết định 11/6/2026, theo hình thức hợp đồng trọn gói.

Cây giáng hương chết còn lại trên tuyến đường Nguyễn Hoàng hiện nay - Ảnh: N.V

Chi phí di dời 170 cây giáng hương thuộc dự án trồng cây xanh là 793.757.214 đồng (dự án trồng 183 cây, chết 13 cây, còn 170 cây-PV). Ngoài ra, gói thầu còn bố trí 275.996.467 đồng để di dời 40 cây do cơ quan, tổ chức trồng trước đó, nâng tổng kinh phí di dời cây xanh trên tuyến đường này lên 1.069.753.681 đồng.

Theo quyết định, Công ty CP Công trình-Môi trường đô thị Quảng Trị có trách nhiệm di dời cây xanh để giải phóng mặt bằng, phục vụ thi công tuyến đường Nguyễn Hoàng, bảo đảm tuân thủ các quy định hiện hành của pháp luật.

Ông Trần Hữu Nguyên, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Công trình-Môi trường đô thị Quảng Trị cho biết đơn vị ký hợp đồng di dời cây đến địa điểm khác để phục vụ thi công đường Nguyễn Hoàng. Đến thời điểm này, cây được cắt tỉa cành, bứng bầu, đưa về tập kết và trồng tại khu vực công ty, sinh trưởng và phát triển bình thường. Đến mùa xuân năm 2027, khi hết thời gian hợp đồng, công ty sẽ trồng cây lại theo hợp đồng và bàn giao cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Triệu Phong.

Ông Nguyên cho biết thêm, đây là lần đầu tiên công ty tiếp nhận di dời tạm thời số lượng cây lớn, có giá trị cao như vậy. Công ty cam kết tỉ lệ cây sống trên 90%, khó có thể đạt 100%. Theo ông, dù việc di dời tốn kém, địa phương vẫn phải thực hiện để phục vụ dự án mở rộng đường.

Những cây giáng hương khoảng 5 năm tuổi, đường kính gốc khoảng hơn 10cm hiện được tập kết tại một góc khuôn viên Công ty CP Công trình-Môi trường đô thị Quảng Trị. Dù cây có thể tiếp tục sinh trưởng sau khi trồng lại, khả năng phục hồi vẫn cần thời gian để đánh giá.

Đặc biệt, khi hệ rễ, trong đó có rễ cọc bị cắt trong quá trình di dời, khả năng bám đất và chống chịu trước gió bão là những vấn đề đáng quan tâm. Đây là bài học cho việc quy hoạch tổng thể, đồng bộ các hạng mục trên cùng một tuyến đường sao cho hợp lý, tránh tình trạng lãng phí không đáng có như ở con đường này.

Nguyễn Vinh