QTO - Giữa đại ngàn Trường Sơn, nơi những bản làng Pa Kô nép mình bên những triền núi, có một thầy thuốc đã dành hơn 25 năm gắn bó với đồng bào, lặng lẽ đi qua những con dốc, đến từng mái nhà để chăm sóc sức khỏe cho người dân. Đó là y sĩ Cù Giặc Hiền, nhân viên Trạm Y tế xã A Dơi.

Hành trình trở về

Sinh ra và lớn lên trong điều kiện còn nhiều khó khăn, tuổi thơ của Cù Giặc Hiền gắn với những câu chuyện buồn về bệnh tật. Có những người thân, người dân trong bản khi đau ốm không được tiếp cận kịp thời với y tế, thậm chí tìm đến những cách chữa bệnh theo tập tục cũ. Những mất mát ấy trở thành nỗi trăn trở, thôi thúc chàng trai Pa Kô quyết tâm học nghề y, với mong muốn một ngày trở về chữa bệnh cho chính đồng bào mình.

Y sĩ Cù Giặc Hiền khám bệnh và tuyên truyền cho người dân tại Trạm y tế - Ảnh: H.Đ

Sau khi tốt nghiệp Trường trung học Y tế Huế, năm 2000, Cù Giặc Hiền trở về A Dơi nhận công tác. Là người địa phương, hiểu tiếng nói, phong tục, tập quán và tâm lý của đồng bào, y sĩ Hiền kiên trì đến từng bản, từng gia đình tuyên truyền, giải thích. Anh không áp đặt, cũng không nóng vội, mà bằng sự chân thành, gần gũi, “cùng ăn, cùng ở, cùng nói tiếng Pa Kô” với bà con.

Mỗi lần người dân đau ốm, anh tận tình khám, hướng dẫn sử dụng thuốc, đồng thời giải thích nguyên nhân bệnh và cách phòng tránh. Già làng Hồ Ta Rơ, thôn Xy, xã A Dơi nhớ lại, trước đây, khi có người đau ốm, bà con thường mời thầy cúng, làm lễ, giết lợn, gà nhưng bệnh vẫn không khỏi. Từ khi có y sĩ Hiền, người dân dần thay đổi cách nghĩ, biết tìm đến cơ sở y tế khi ốm đau.

Sự thay đổi ấy không diễn ra trong một sớm một chiều. Đó là kết quả của cả một quá trình bền bỉ vận động, tuyên truyền bằng trách nhiệm và tình cảm của người thầy thuốc đối với quê hương.

Phòng bệnh hơn chữa bệnh

Với Cù Giặc Hiền, chữa bệnh chỉ là một phần của nhiệm vụ. Muốn người dân khỏe mạnh lâu dài, quan trọng hơn là phải giúp họ biết cách phòng bệnh, chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.

Những năm trước, sốt rét từng là nỗi ám ảnh đối với người dân vùng biên. Hiểu rằng phát hiện sớm là yếu tố quyết định trong kiểm soát dịch bệnh, anh miệt mài học hỏi, rèn luyện kỹ thuật soi lam, nhận diện ký sinh trùng sốt rét. Phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ, chủ động khoanh vùng và xử lý nguy cơ dịch bệnh ngay từ cơ sở.

Y sĩ Cù Giặc Hiền lấy máu để soi lam sốt rét cho người dân tại nhà - Ảnh: H.Đ

Công việc của người y sĩ nơi vùng biên không chỉ gói gọn trong phòng khám, đó còn là những chuyến đi xuống bản, các buổi tuyên truyền về vệ sinh môi trường, tiêm chủng, phòng, chống bệnh truyền nhiễm, chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em; là những lần vận động người dân xây dựng và sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh, giữ gìn nguồn nước, ăn chín uống sôi. Trên 98% trẻ em và người dân thuộc diện tiêm chủng được tiêm chủng đầy đủ; tỉ lệ hộ dân có nhà tiêu hợp vệ sinh ngày càng tăng.

Đặc biệt, từ đầu năm 2026 đến nay, xã A Dơi không ghi nhận ca sốt rét nào. Những con số ấy không chỉ phản ánh hiệu quả của công tác y tế cơ sở, mà phía sau còn là sự thay đổi trong nhận thức và hành động của người dân.

Bác sĩ Trần Anh Tuấn, Giám đốc Trạm Y tế xã A Dơi cho biết: Cù Giặc Hiền là cán bộ nhiệt huyết, trách nhiệm, có chuyên môn vững vàng, đặc biệt trong kỹ thuật soi lam sốt rét. Lợi thế là người địa phương, am hiểu phong tục tập quán giúp anh thực hiện công tác truyền thông, vận động phòng bệnh hiệu quả hơn.

Sự đóng góp ấy cũng được chính quyền địa phương ghi nhận. Bà Nguyễn Thị Phương Hạnh, Phó Chủ tịch UBND xã A Dơi cho hay, những đóng góp của y sĩ Cù Giặc Hiền và đội ngũ y tế cơ sở không chỉ giúp nâng cao sức khỏe Nhân dân, thay đổi lối sống, xóa bỏ những tập tục lạc hậu mà còn góp phần xây dựng cuộc sống bình yên, củng cố niềm tin của Nhân dân nơi biên giới.

Với y sĩ Cù Giặc Hiền, có lẽ phần thưởng ý nghĩa nhất sau hơn hai thập kỷ gắn bó với nghề y không phải là những danh hiệu, mà là khi bà con biết tìm đến trạm y tế thay vì thầy cúng; biết giữ gìn vệ sinh thay vì chờ bệnh mới chữa; biết chủ động phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe cho mình và cộng đồng.

Hoài Đức