Theo nghiên cứu mới của Đại học Bar-Ilan (Israel) đăng trên tạp chí khoa học Nature Communications, giấc ngủ là một quá trình sinh học cổ xưa, xuất hiện từ rất sớm trong tiến trình tiến hóa, đóng vai trò thiết yếu trong việc sửa chữa tổn thương ADN của tế bào thần kinh, ngay cả ở những sinh vật nguyên thủy như sứa và hải quỳ biển, vốn không có não.

Phóng viên TTXVN tại Israel dẫn nghiên cứu-do Giáo sư Lior Appelbaum (thần kinh học) và Giáo sư Oren Levy (sinh học biển) chủ trì-cho biết ngay cả những loài động vật không có não cũng cần ngủ để bảo vệ hệ thần kinh khỏi tình trạng căng thẳng tế bào và tổn thương ADN tích tụ trong quá trình thức.

Theo các nhà khoa học, trong thời gian thức, hoạt động trao đổi chất và hoạt động thần kinh khiến ADN trong tế bào thần kinh bị hư hại dần. Giấc ngủ chính là “khoảng thời gian ngoại tuyến” giúp cơ thể sửa chữa các tổn thương này. Khi các sinh vật bị ép thức kéo dài, mức tổn thương ADN tăng lên và chúng sẽ ngủ bù nhiều hơn - một hiện tượng gọi là sleep rebound (phản ứng ngủ bù).

Ảnh minh họa: Getty Images

Nhóm nghiên cứu đã theo dõi hành vi của sứa Cassiopea andromeda và hải quỳ biển Nematostella vectensis, hai loài động vật thuộc nhóm ruột khoang (Cnidaria), được cho là đã tồn tại trên Trái Đất hơn 500 triệu năm. Kết quả cho thấy cả hai loài này ngủ trung bình khoảng 8 giờ mỗi ngày, tương đương thời lượng ngủ của con người.

Các thí nghiệm cũng cho thấy khi mức tổn thương ADN tăng (do tia cực tím hoặc hóa chất), các sinh vật này sẽ ngủ nhiều hơn; ngược lại, khi giấc ngủ được tăng cường bằng hormone melatonin, mức độ tổn thương ADN giảm rõ rệt. Điều này cho thấy mối quan hệ hai chiều giữa giấc ngủ và khả năng tự sửa chữa ADN của tế bào thần kinh.

Giáo sư Yuval Nir tại Đại học Tel Aviv, đồng thời là chuyên gia thần kinh học, nhận định kết quả này cho thấy một trong những chức năng tiến hóa sớm nhất của giấc ngủ là bảo vệ bộ gene của hệ thần kinh, đồng thời có ý nghĩa quan trọng trong nghiên cứu lão hóa và các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer hay Parkinson ở người.

Nhóm nghiên cứu cho biết sẽ tiếp tục mở rộng nghiên cứu sang bọt biển, loài động vật thậm chí không có hệ thần kinh, nhằm làm rõ liệu giấc ngủ có phải là nhu cầu cơ bản của tế bào nói chung, chứ không chỉ của tế bào thần kinh.

Theo TTXVN