QTO - Mỗi dịp hè đến, khi học sinh, sinh viên trên địa bàn bước vào kỳ nghỉ dài ngày, đây cũng là thời điểm tình trạng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật, vi phạm trật tự an toàn giao thông có chiều hướng gia tăng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất ổn định xã hội và ảnh hưởng đến sự phát triển lành mạnh của thế hệ trẻ. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường các biện pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa và ngay tại cơ sở.

Tại phường Đồng Hới, lực lượng Công an địa phương đã và đang triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn tình trạng vi phạm pháp luật trong dịp hè. Bên cạnh công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm, đơn vị còn đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật, phối hợp chặt chẽ với gia đình, nhà trường và các tổ chức, đoàn thể nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của thanh thiếu niên trong việc chấp hành các quy định của pháp luật.

Theo đánh giá của lực lượng chức năng, một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng thanh thiếu niên vi phạm trong thời gian nghỉ hè là do thiếu sự quản lý, giám sát thường xuyên từ gia đình. Khi không còn sự ràng buộc về thời gian học tập tại trường, một bộ phận thanh thiếu niên dễ bị tác động bởi các yếu tố tiêu cực từ môi trường xã hội và không gian mạng. Việc sử dụng mạng xã hội thiếu kiểm soát, tham gia các hội nhóm có nội dung xấu, độc hoặc bị lôi kéo vào các hoạt động thiếu lành mạnh khiến nhiều em có hành vi lệch chuẩn, vi phạm pháp luật.

Lực lượng Công an tỉnh xử lý nhiều thanh thiếu niên vi phạm pháp luật trong thời gian qua - Ảnh: N.Q.V

Thượng tá Trần Hữu Phong, Trưởng Công an phường Đồng Hới cho biết: "Thời gian qua, đơn vị đã phối hợp với các lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý nhiều trường hợp thanh thiếu niên vi phạm trật tự an toàn giao thông và gây mất an ninh trật tự trên địa bàn. Trong quá trình phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, chúng tôi đã xử lý hơn 30 trường hợp, chủ yếu là học sinh trong độ tuổi từ 12-18. Các trường hợp vi phạm thường có hành vi tụ tập đông người, điều khiển xe dàn hàng ngang, hàng ba, nẹt pô, lạng lách, đánh võng, tiềm ẩn nguy cơ cao gây tai nạn giao thông và ảnh hưởng đến an ninh, trật tự địa phương".

Những con số trên tuy chưa phải là quá lớn nhưng là tín hiệu đáng lo ngại nếu không được ngăn chặn, xử lý kịp thời. Đáng chú ý, phần lớn các trường hợp vi phạm đều xuất phát từ tâm lý hiếu kỳ, thích thể hiện bản thân, muốn khẳng định mình trước bạn bè hoặc đơn giản chỉ là “ham vui”, thiếu nhận thức đầy đủ về hậu quả của hành vi.

Tại cơ quan Công an, nhiều thanh thiếu niên sau khi được tuyên truyền, phân tích, mới nhận thức được tính chất nguy hiểm từ những việc làm tưởng như vô hại của mình. Một nam thanh niên tham gia tụ tập chạy xe thành đoàn cho biết, ban đầu chỉ xuất phát từ việc đi uống cà phê cùng bạn bè, sau đó thấy một nhóm thanh niên khác chạy xe trên quảng trường nên đã tham gia theo vì nghĩ rằng đó chỉ là hoạt động vui chơi thông thường. Một trường hợp khác cũng thừa nhận, do tâm lý ham vui, thiếu suy nghĩ chín chắn và hành động bồng bột nên đã tham gia cùng nhóm bạn mà không lường trước những hệ lụy có thể xảy ra.

Từ những lời chia sẻ này có thể thấy, không ít thanh thiếu niên chưa nhận thức đầy đủ rằng các hành vi tụ tập đua xe, điều khiển phương tiện khi chưa đủ điều kiện, chạy xe tốc độ cao hoặc gây rối trật tự công cộng đều là những hành vi vi phạm pháp luật. Nghiêm trọng hơn, những hành vi đó có thể dẫn đến tai nạn giao thông, gây thương tích hoặc thiệt hại về tính mạng cho bản thân và người khác; trong nhiều trường hợp còn có thể bị xử lý hình sự theo quy định của pháp luật.

Thực tế cho thấy, trong các vụ việc thanh thiếu niên vi phạm pháp luật, yếu tố gia đình luôn đóng vai trò rất quan trọng. Sự buông lỏng quản lý, thiếu quan tâm, thiếu nắm bắt tâm lý con em hoặc giao phương tiện cho người chưa đủ tuổi điều khiển là những nguyên nhân trực tiếp làm gia tăng nguy cơ vi phạm. Do đó, công tác phòng ngừa không thể chỉ trông chờ vào lực lượng chức năng mà cần có sự chung tay của toàn xã hội.

Mỗi gia đình cần quan tâm nhiều hơn đến việc quản lý thời gian sinh hoạt của con em trong dịp hè; thường xuyên theo dõi, định hướng việc sử dụng mạng xã hội; kịp thời phát hiện những biểu hiện lệch lạc để giáo dục, uốn nắn. Đồng thời, tuyệt đối không giao xe mô tô, xe gắn máy cho người chưa đủ tuổi hoặc chưa có giấy phép lái xe điều khiển.

Bên cạnh đó, nhà trường cần duy trì sự kết nối với học sinh trong thời gian nghỉ hè thông qua các hoạt động tuyên truyền, giáo dục kỹ năng sống, giáo dục pháp luật. Các tổ chức Đoàn Thanh niên, Hội Liên hiệp Thanh niên, Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh cần tổ chức nhiều sân chơi lành mạnh, bổ ích, tạo môi trường để thanh thiếu niên tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, tình nguyện vì cộng đồng…

Khi được tham gia các hoạt động tích cực, thanh thiếu niên sẽ có điều kiện phát huy năng lực, sở trường, nâng cao kỹ năng sống và hạn chế nguy cơ sa vào các tệ nạn xã hội. Đây cũng là giải pháp căn cơ nhằm xây dựng lớp thanh niên có lý tưởng sống đẹp, ý thức công dân và trách nhiệm với cộng đồng.

Thượng tá Trần Hữu Phong, Trưởng Công an phường Đồng Hới cho biết thêm: "Lực lượng Công an sẽ tiếp tục tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Bên cạnh đó, chúng tôi sẽ đẩy mạnh công tác phối hợp tuyên truyền bằng nhiều hình thức phù hợp với tâm lý lứa tuổi thanh thiếu niên; chú trọng giáo dục, cảm hóa, giúp các em nhận thức được hậu quả của hành vi vi phạm và tự giác chấp hành pháp luật. Bảo vệ thanh thiếu niên trước những tác động tiêu cực của xã hội không chỉ là trách nhiệm của gia đình hay nhà trường mà là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Mỗi sự quan tâm, đồng hành và định hướng đúng đắn của người lớn sẽ góp phần giúp các em tránh xa những cám dỗ, hình thành lối sống lành mạnh, có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng".

Kỳ nghỉ hè là khoảng thời gian quý báu để thanh thiếu niên nghỉ ngơi, rèn luyện kỹ năng, phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần. Vì vậy, việc tạo dựng môi trường an toàn, lành mạnh để các em học tập, vui chơi và trưởng thành cần tiếp tục được quan tâm, đầu tư và thực hiện hiệu quả hơn nữa. Khi gia đình, nhà trường, lực lượng chức năng và các tổ chức xã hội cùng chung tay hành động, công tác phòng ngừa thanh thiếu niên vi phạm pháp luật sẽ đạt hiệu quả bền vững, góp phần giữ vững an ninh trật tự và xây dựng thế hệ trẻ phát triển toàn diện, trở thành những công dân có ích cho đất nước.

N.Q.V