QTO - Đối với mỗi cán bộ y tế Bệnh viện hữu nghị Việt Nam-Cuba Đồng Hới và nhiều người dân QuảngTrị, hình ảnh vị bác sĩ Cuba có làn da bánh mật, nụ cười hiền hậu đã trở nên vô cùng thân thuộc. Không chỉ mang đến những kỹ thuật y khoa tiên tiến trong điều trị ung bướu, Giáo sư (GS) bác sĩ Jesús de los Santos Renó Céspedes (Renó) còn mang theo cả tấm lòng chân thành và tình yêu nồng thắm của một người con Cuba dành cho dải đất miền Trung đầy nắng gió.

Đất lạ hóa quê hương

Trước khi đến Việt Nam, GS, bác sĩ Renó đã có hơn 30 năm kinh nghiệm làm việc tại các quốc gia như Pháp, Mỹ và Úc… Song với ông, Việt Nam có một vị trí vô cùng đặc biệt. Ông tâm niệm rằng, được làm việc tại nơi ghi dấu kỷ niệm về chuyến thăm lịch sử của Chủ tịch Fidel Castro không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn, mà còn là hành trình tiếp nối những giá trị tình cảm cao đẹp mà vị lãnh tụ kính yêu của đất nước Cuba đã dày công vun đắp.

Để hiểu rõ hơn về văn hóa, lịch sử của vùng đất mà Chủ tịch Fidel luôn dành trọn tình cảm, bác sĩ Renó đã dành nhiều thời gian đi thăm các danh lam thắng cảnh, địa danh lịch sử. Trước mỗi di tích, ông cảm nhận sâu sắc giá trị của hòa bình và sức mạnh của lòng yêu nước. Ông nhận ra rằng, dù cách xa về địa lý, nhưng Nhân dân Việt Nam và Cuba lại gặp nhau ở một điểm chung, đó là tinh thần kiên cường, bất khuất trước mọi khó khăn, thử thách.

Giáo sư Renó luôn là người thầy thuốc tận tình với người bệnh - Ảnh: Nh.V

Với bản tính hài hước, thân thiện, bác sĩ Renó nhanh chóng hòa mình vào nhịp sống của người dân địa phương. Ông dần làm quen với vị cà phê kết hợp cùng đá lạnh thay cho tách cà phê nóng, đậm kiểu Cuba, tập sử dụng đũa trong bữa ăn thay vì dùng dao, nĩa như thói quen tại quê nhà... Hành trình học tiếng Việt của ông cũng là câu chuyện đầy ắp niềm vui. Dù thông thạo tiếng Anh, tiếng Pháp, song với ông, tiếng Việt là một thử thách. Không ít lần, những lỗi phát âm của ông đã mang lại tiếng cười sảng khoái cho đồng nghiệp…

Bất đồng ngôn ngữ không là rào cản

Bác sĩ Renó đến làm việc tại Bệnh viện hữu nghị Việt Nam-Cuba Đồng Hới từ tháng 7/2019 theo chương trình hợp tác quốc tế về y tế giữa hai nước Việt Nam-Cuba. Thời điểm đó, năng lực điều trị của khoa chỉ dừng lại ở chăm sóc giảm nhẹ, bệnh nhân nặng buộc phải chuyển tuyến vì chưa thể thực hiện hóa trị. Trăn trở trước thực trạng đó, bác sĩ Renó cùng người đồng nghiệp, đồng hương là chuyên gia Alfredo Garcia Mirete quyết tâm tạo những bước chuyển mới trong công tác điều trị cho bệnh nhân ung thư tại bệnh viện.

Bác sĩ Renó cũng là người khởi xướng 4 dự án quan trọng cho lĩnh vực ung bướu tại bệnh viện, nổi bật là đơn vị hóa trị ngoại trú và tủ an toàn sinh học. Ông cùng với ban giám đốc bệnh viện tiến hành xây dựng đề án phát triển khoa ung bướu theo hướng liên hoàn, hiện đại nhằm tiếp tục tạo đà phát triển lĩnh vực này trong tương lai.

Ở Cuba hay các quốc gia từng công tác, bác sĩ Renó vốn quen với cường độ làm việc liên tục 8 giờ/ngày và không nghỉ trưa. Vì vậy, khi làm việc tại Việt Nam, ông luôn muốn làm hết sức mình. Ngoài công việc của một bác sĩ, ông còn miệt mài giảng dạy, chuyển giao kỹ thuật cho các bác sĩ và nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ điều dưỡng.

Bác sĩ Renó bày tỏ: “Tôi rất hạnh phúc khi chứng kiến sự hăng say học tập và khả năng tiếp thu nhanh nhạy của đội ngũ bác sĩ trẻ. Chính điều đó đã trở thành động lực thôi thúc tôi cống hiến nhiều hơn”.

Điều làm nên sức hút của bác sĩ Renó còn ở tấm lòng nhân hậu của một người thầy thuốc coi bệnh nhân như người thân. Mỗi buổi sáng tại bệnh viện, ông luôn bắt đầu ngày mới bằng những lời hỏi thăm ân cần: “Hôm nay bạn thấy thế nào?”, “Cố lên nhé!”... Dù khác biệt về ngôn ngữ, nhưng với ông, đó chưa bao giờ là trở ngại, bởi ông tin rằng: “Chỉ cần tập trung tâm trí và lắng nghe, chắc chắn sẽ cảm nhận được”. Những bệnh nhân không biết ngoại ngữ vẫn thấu hiểu tình cảm của ông qua cái nắm tay hay ánh mắt khích lệ, động viên mà ông dành cho họ…

Chia sẻ về người đồng nghiệp và cũng là người thầy đáng kính của mình, bác sĩ Bùi Vỹ Nhân, Trưởng khoa Ung bướu bày tỏ: Những việc làm của thầy Renó đã góp phần làm thay đổi diện mạo của khoa ung bướu. Thầy không chỉ truyền dạy kiến thức y khoa mà còn là người truyền cảm hứng cho chúng tôi trong công việc, cuộc sống. Sự có mặt của thầy còn thúc đẩy tinh thần học ngoại ngữ, giúp đội ngũ y bác sĩ tự tin hơn trong giao tiếp.

Sẽ mãi là một phần ký ức

Sáu năm gắn bó với Việt Nam đã mang lại cho bác sĩ Renó nhiều kỷ niệm đáng nhớ. Ông tìm thấy nhiều điểm tương đồng giữa hai dân tộc ở tinh thần đoàn kết và ý thức cộng đồng, nhất là sự sẻ chia trong thiên tai, hoạn nạn. Ông còn nhắc đến những nghĩa cử cao đẹp và sự hỗ trợ kịp thời mà Việt Nam luôn dành cho Cuba trong những thời điểm khó khăn và cho rằng, đó không chỉ là sự giúp đỡ mà còn là sự thấu cảm, sẻ chia của những những người anh em ruột thịt.

Trải qua 5 cái Tết cổ truyền ở Việt Nam, bác sĩ Renó nâng niu từng trải nghiệm văn hóa, từ việc chuẩn bị mâm cơm tất niên đến cách trao gửi những lời chúc đầu xuân. Những câu tiếng Việt đầu tiên ông học được như “Bạn khỏe không?”, “Chúc sức khỏe”, “Một, hai, ba, zô”… càng trở nên ý nghĩa trong không gian sum họp đầm ấm của ngày Tết. Ông chia sẻ: “Tết Việt Nam thật ấm áp và gần gũi. Mỗi dịp đón Tết, tôi được sống trong tình yêu thương của đồng nghiệp và bạn bè. Tất cả sẽ trở thành một phần ký ức không thể nào phai trong trái tim tôi”.

Tạm biệt Việt Nam vào mùa xuân 2026 để trở về Cuba nghỉ hưu và chăm sóc người cha già yếu, bác sĩ Renó bày tỏ mong muốn sẽ trở lại khi có điều kiện, bởi với ông, Việt Nam là quê hương và Bệnh viện hữu nghị Việt Nam-Cuba Đồng Hới chính là ngôi nhà thứ hai của mình.

“Ngay khi về nước, tôi sẽ ghi chép lại hành trình đáng nhớ của mình để kể cho người dân Cuba và thế giới về một Việt Nam kiên cường trong quá khứ, vươn mình mạnh mẽ trong hiện tại. Và hơn tất cả, tôi khát khao lan tỏa câu chuyện về những người bạn Việt Nam nồng hậu, những người đã luôn coi nhân dân Cuba là anh em, gắn bó sắt son qua bao thăng trầm của lịch sử”, bác sĩ Renó trải lòng.

Nhật Văn