QTO - Khoảng tháng 9-11 hằng năm, khi nhiều loài chim bước vào mùa di cư, cũng là thời điểm nguy cơ săn bắt chim hoang dã bằng bẫy, lưới gia tăng. Trước thực tế này, lực lượng chức năng tăng cường nắm địa bàn, tuần tra, kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm, đồng thời vận động người dân cùng tham gia phòng ngừa.

Phát hiện sớm, xử lý kịp thời

Qua tuần tra, kiểm soát địa bàn thời gian qua, Công an xã Mỹ Thủy phát hiện ông H. T. B., trú tại phường Phong Phú, TP. Huế, sử dụng lưới tàng hình để săn bắt chim hoang dã, chim di cư tại khu vực bãi đất trống thuộc thôn Thâm Khê. Tại hiện trường, lực lượng chức năng thu giữ 11 cá thể chim Dẽ Giun cùng các tang vật liên quan.

Sau khi xác minh, Công an xã Mỹ Thủy đã ra quyết định xử phạt ông H. T. B. 3 triệu đồng về hành vi “Săn, bắt động vật rừng trái quy định của pháp luật”. Sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết, Công an xã phối hợp với lực lượng Kiểm lâm thả 11 cá thể chim Dẽ Giun về môi trường tự nhiên.

Cán bộ Hạt Kiểm lâm Quảng Ninh thả chim hoang dã về môi trường tự nhiên - Ảnh: M.H

Đáng chú ý, người vi phạm không sinh sống tại địa phương. Trong khi đó, lưới dùng để săn bắt chim có thể dễ dàng vận chuyển, giăng rồi tháo dỡ tại những cánh đồng, bãi đất trống. Điều này đòi hỏi lực lượng chức năng phải thường xuyên nắm địa bàn, nhất là tại những khu vực chim hoang dã, chim di cư thường tìm về kiếm ăn, trú ngụ.

Thiếu tá Lê Quang Nhân, Phó Trưởng Công an xã Mỹ Thủy, cho biết: Thời gian qua, đơn vị chú trọng nắm tình hình tại những khu vực có nguy cơ xảy ra săn bắt chim hoang dã; kết hợp tuần tra, kiểm tra với tuyên truyền, nhắc nhở người dân chấp hành quy định của pháp luật, không săn bắt, không tiếp tay cho hành vi vi phạm và cùng tham gia bảo vệ chim hoang dã. Khi phát hiện các điểm đặt bẫy, giăng lưới hoặc dấu hiệu săn bắt, người dân cần kịp thời thông tin cho lực lượng chức năng để kiểm tra, xử lý. Các trường hợp vi phạm khi phát hiện đều được xác minh, xử lý theo quy định.

Không chỉ xử lý khi vi phạm đã xảy ra, công tác phòng ngừa cũng được các địa phương chú trọng triển khai. Tại xã Vĩnh Định, để bảo vệ môi trường sinh thái, đa dạng sinh học và các loài chim hoang dã, chim di cư trước nguy cơ bị săn bắt trái pháp luật, chính quyền địa phương tăng cường tuần tra, kiểm soát địa bàn. Thực hiện chỉ đạo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND xã đã ban hành văn bản tăng cường đấu tranh, ngăn chặn hoạt động săn bắt, buôn bán trái phép chim hoang dã, chim di cư; đồng thời xây dựng kế hoạch tuần tra, kiểm tra, bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư năm 2026.

Ông Lê Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Định cho biết, địa phương xác định bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư phải gắn với trách nhiệm quản lý địa bàn. Vì vậy, xã chú trọng phối hợp giữa các lực lượng trong nắm tình hình, xác định những khu vực có nguy cơ để kiểm tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm. Cùng với đó, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân không săn bắt, bẫy, mua bán, vận chuyển, tiêu thụ chim hoang dã trái pháp luật; đồng thời khuyến khích người dân cung cấp thông tin khi phát hiện các điểm đặt bẫy, giăng lưới hoặc dấu hiệu vi phạm.

Lực lượng chức năng tiêu hủy các dụng cụ săn bắt chim hoang dã trái pháp luật - Ảnh: M.H

Không chỉ dừng ở xử lý

Những dụng cụ săn bắt bị phát hiện, thu giữ cho thấy nguy cơ đối với động vật hoang dã, chim di cư vẫn còn hiện hữu. Từ đầu năm đến nay, các lực lượng chức năng đã tịch thu 3.600m lưới bẫy chim, 117 cò giả bằng xốp, 149 bẫy các loại, 1.100 que dính nhựa cùng nhiều thiết bị phục vụ việc săn bắt. Trong kỳ, 71 cá thể khỏe mạnh được thả về môi trường tự nhiên; 5 cá thể được chăm sóc, cứu hộ; 3 cá thể chết được tiêu hủy theo quy định. Tổng số tiền thu nộp ngân sách từ các vụ vi phạm liên quan đến động vật hoang dã, chim di cư là 357,5 triệu đồng.

Cán bộ Hạt Kiểm lâm Lệ Thủy tuyên truyền, phổ biến các quy định về bảo vệ động vật hoang dã cho người dân - Ảnh: M.H

Những con số trên không chỉ phản ánh kết quả kiểm tra, xử lý mà còn cho thấy các phương thức săn bắt khá đa dạng, từ lưới, bẫy đến cò giả, que dính nhựa và thiết bị phát âm thanh dẫn dụ. Vì vậy, tháo dỡ một điểm bẫy hay xử lý một trường hợp vi phạm mới chỉ giải quyết phần việc trước mắt, phòng ngừa để hành vi không tái diễn mới là yêu cầu lâu dài.

Ông Nguyễn Linh, Phó Trưởng phòng Pháp chế và Điều tra, xử lý vi phạm về lâm nghiệp, Chi cục Kiểm lâm tỉnh cho rằng, để ngăn chặn hiệu quả tình trạng săn bắt chim hoang dã, chim di cư, cần kiểm soát đồng thời cả hoạt động săn bắt và các khâu mua bán, vận chuyển, tiêu thụ. Săn bắt chim hoang dã không chỉ gây tổn hại đến các quần thể chim trong tự nhiên mà còn tác động đến cân bằng sinh thái, đa dạng sinh học. Vì vậy, cùng với kiểm soát các hành vi săn bắt, mua bán, tiêu thụ trái pháp luật, việc nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen trong cộng đồng có ý nghĩa quan trọng. Khi vẫn còn nhu cầu tiêu thụ hoặc sự tiếp tay cho các hành vi vi phạm, hoạt động săn bắt vẫn có nguy cơ tiếp diễn.

Cò giả bằng xốp được dùng làm mồi nhử để săn bắt chim hoang dã bị lực lượng chức năng thu giữ, tiêu hủy- Ảnh: M.H

Mùa chim di cư cũng đặt ra yêu cầu bảo vệ những đàn chim tìm đến các cánh đồng, ao hồ để kiếm ăn, trú ngụ. Sự chủ động của lực lượng chức năng cùng ý thức, trách nhiệm của người dân sẽ góp phần ngăn chặn tình trạng săn chim hoang dã, gìn giữ môi trường sống và đa dạng sinh học.

Mỹ Hạnh