Trong bối cảnh tội phạm sử dụng công nghệ cao ngày càng tinh vi, có yếu tố xuyên quốc gia và liên tục đổi mới phương thức, thủ đoạn, nguồn nhân lực chuyên sâu về an ninh mạng được xác định là yếu tố then chốt. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy công tác đào tạo, bồi dưỡng và giữ chân lực lượng này đang đối mặt với nhiều khó khăn.

Trao đổi với chúng tôi, một cán bộ lực lượng an ninh mạng chia sẻ: Một trong những vướng mắc lớn nhất là độ chênh giữa thời gian đào tạo và tốc độ thay đổi của công nghệ. Để hình thành một cán bộ có khả năng điều tra, xử lý các vụ việc an ninh mạng phức tạp, cần quá trình đào tạo bài bản, tích lũy kinh nghiệm thực tiễn lâu dài. Trong khi đó, phương thức, công cụ phạm tội trên không gian mạng thay đổi theo từng tháng, thậm chí từng tuần. Thực tế cho thấy, nhiều nội dung đào tạo khi hoàn thành chương trình đã không còn phù hợp hoàn toàn với tình hình mới, buộc cán bộ phải tiếp tục tự học, tự cập nhật trong quá trình công tác. Điều này tạo áp lực lớn cho cả người học và đơn vị sử dụng cán bộ.

Các đội tham Cuộc thi “Hành trình truy vết tội phạm mạng” do Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an tổ chức. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Bộ Công an

Không chỉ vậy, nguồn nhân lực có nền tảng công nghệ thông tin, an ninh mạng chất lượng cao không nhiều, trong khi nhu cầu sử dụng lại rất lớn. Phần lớn cán bộ an ninh mạng hiện nay xuất phát từ các chuyên ngành khác, sau đó được đào tạo bổ sung, nhưng cán bộ này phải vừa làm nghiệp vụ, vừa tự học công nghệ. Điều này khiến việc hình thành đội ngũ chuyên gia đúng nghĩa mất nhiều thời gian, trong khi yêu cầu thực tiễn đặt ra ngày càng cao và cấp bách. Đáng chú ý, thách thức lớn hiện nay là giữ chân cán bộ có trình độ công nghệ cao.

Trên thực tế, doanh nghiệp công nghệ, tài chính, viễn thông sẵn sàng trả mức thu nhập rất cao, tạo môi trường làm việc linh hoạt, điều kiện nghiên cứu tốt và cơ hội tiếp cận công nghệ mới nhanh chóng. Trong khi đó, cán bộ công tác trong lực lượng công an phải tuân thủ kỷ luật nghiêm ngặt, chế độ đãi ngộ còn nhiều hạn chế so với thị trường. Điều này khiến việc giữ chân nhân lực chất lượng cao gặp không ít khó khăn, nhất là đối với cán bộ trẻ, có năng lực tốt.

Một thực tế khác là công cụ phục vụ công tác an ninh mạng thường có chi phí rất cao, trong khi quy trình đầu tư, mua sắm phải tuân thủ nhiều quy định chặt chẽ. Điều này dẫn đến phương tiện nghiệp vụ có độ trễ so với công nghệ mà đối tượng sử dụng, do đó cán bộ phải làm việc trong điều kiện chưa thật sự tối ưu, việc đào tạo gần với thực hành gặp nhiều hạn chế. Trong khi đó, tội phạm công nghệ cao có thể dễ dàng tiếp cận các công cụ mới, thậm chí mua dịch vụ tấn công mạng, mã độc theo gói trên thị trường ngầm.

Từ thực tiễn những khó khăn, thách thức về nhân lực công nghệ số trong bảo đảm an ninh, an toàn không gian mạng, có thể thấy việc xây dựng đội ngũ cán bộ an ninh mạng không thể giải quyết bằng một giải pháp đơn lẻ, mà cần cách tiếp cận tổng thể, dài hạn, gắn giữa đào tạo, sử dụng, đãi ngộ, môi trường làm việc. Cần phải xây dựng đội ngũ theo hướng chuyên sâu, nòng cốt, tránh dàn trải. Đổi mới công tác đào tạo theo hướng gắn chặt với thực tiễn; sử dụng cán bộ đúng chuyên môn, giảm tình trạng kiêm nhiệm kéo dài; tạo môi trường làm việc cho phép cán bộ phát triển năng lực công nghệ; có cơ chế đãi ngộ, động viên phù hợp với đặc thù công việc; tăng cường phối hợp, chia sẻ nguồn lực trong nội bộ...

Theo NDĐT