QTO - Do chưa xác định được nguồn gốc, mục đích sử dụng đất, nhiều công trình xây dựng vi phạm của người dân trên địa bàn xã Tân Mỹ vẫn chưa được xử lý dứt điểm.

Xây dựng công trình chờ… đền bù

Có mặt tại các công trình vi phạm, chúng tôi nhận thấy, hầu hết các công trình đều được xây dựng kiên cố, tường xây block, có mái đỡ bằng sắt, lợp tôn, với diện tích khá lớn. Tại thửa đất số 1171, tờ bản đồ số 38 (theo bản đồ địa chính năm 2007) của ông H.Q.T. có 2 công trình vi phạm. Cụ thể, công trình nhà ở có diện tích 30,7m2 và công trình kho trại có diện tích 604m2. Đáng nói, thửa đất này có mục đích sử dụng là đất rừng sản xuất và chưa được cấp có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ). Sau khi phát hiện sự việc, UBND xã Tân Mỹ đã kiểm tra và lập biên bản xử lý vi phạm hành chính đối với ông H.Q.T. về 2 hành vi: Tự ý sử dụng đất rừng sản xuất sang đất ở và tự ý sử dụng đất rừng sản xuất sang đất phi nông nghiệp.

Tương tự, tại thửa đất số 2, tờ bản đồ số 40 (diện tích hơn 24.000m2) của ông T.V.H. cũng xuất hiện 1 công trình kho trại vi phạm. Theo bản đồ địa chính năm 2017, thửa đất có mục đích sử dụng là đất ở nông thôn và đất trồng cây lâu năm. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, ông T.V.H. chưa được cấp có thẩm quyền cấp GCNQSDĐ. Tháng 6/2025, ông H. xây dựng công trình kho trại với diện tích 438m2 trên thửa đất, khi chưa được sự đồng ý của chính quyền địa phương. Công trình có 28 trụ bê tông, móng xây bằng block, tường xây cao 2,8m, phần mái đỡ bằng sắt, lợp tôn. Sau khi phát hiện, UBND xã Tân Mỹ đã lập biên bản xử lý vi phạm hành chính hành vi tự ý sử dụng đất vườn liền kề nhà ở sang đất phi nông nghiệp, trong đó diện tích xây dựng vượt hạn mức đất ở là 186m2.

Một công trình xây dựng vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn xã Tân Mỹ - Ảnh: C.H

Theo thống kê, trên địa bàn xã Tân Mỹ có 5 công trình vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, với các hành vi, như: Tự ý sử dụng đất vườn, đất rừng sản xuất, đất trồng cây lâu năm liền kề nhà ở sang đất phi nông nghiệp để xây dựng các công trình. Đáng nói, hầu hết các công trình đều được người dân xây dựng trong thời điểm tháng 6/2025, khi các địa phương tiến hành sắp xếp, sáp nhập và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đặc biệt, tất cả các công trình đều xây dựng trong phạm vi diện tích dự kiến sẽ được giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc-Nam đi qua. Phải chăng người dân cố tình xây dựng công trình để chờ… đền bù?

Phó Chủ tịch UBND xã Tân Mỹ Nguyễn Việt Hà cho biết, các công trình, nhà kho người dân xây dựng vi phạm đều nằm trong phạm vi diện tích dự kiến sẽ được giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc-Nam đi qua. Sau khi phát hiện, UBND xã đã lập biên bản vi phạm hành chính, đồng thời tuyên truyền, vận động người dân tự tháo dỡ. Tuy nhiên, đến nay chỉ có một hộ dân tự nguyện tháo dỡ. Đáng nói, do chưa xác định được hồ sơ giao đất, cấp đất, nên chính quyền địa phương chưa có cơ sở để xử lý các trường hợp nói trên. Xã Tân Mỹ cũng đã làm việc với các sở, ngành liên quan, nhất là Tỉnh đoàn để xác định rõ nguồn gốc, mục đích sử dụng đất.

Nhiều hộ dân chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Liên quan đến sự việc này, qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, không chỉ các trường hợp vi phạm nói trên, nhiều hộ dân trên địa bàn vẫn chưa được cấp GCNQSDĐ. Đây cũng là một trong những nguyên nhân gây khó khăn trong công tác quản lý, kiểm soát việc sử dụng đất của người dân trên địa bàn.

Hầu hết những hộ dân này là cư dân tham gia thành lập Làng Thanh niên lập nghiệp (TNLN) An Mã trước đây. Theo đó, Làng TNLN An Mã được Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thành lập năm 2001. Làng (nay gọi là thôn An Mã) có diện tích 6.273ha, nằm trên địa phận 2 xã Thái Thủy và Kim Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình (cũ). Do vướng mắc về địa giới hành chính, hộ khẩu thuộc xã Kim Thủy nhưng đất lại thuộc địa phận của Thái Thủy và Kim Thủy cũ, nên nhiều hộ dân chưa được cấp GCNQSDĐ nhà ở và đất rừng.

Theo Trưởng thôn An Mã (xã Kim Ngân) Phạm Văn Trải, các công trình vi phạm của những người dân đến định cư thực hiện dự án Làng TNLN An Mã trước đây. Qua thời gian, nhiều hộ đã di dời đi nơi khác và không còn sinh sống nơi đây. Hiện toàn thôn có 106 hộ, nhưng thực tế chỉ có 86 hộ đang sinh sống. Trong số đó, có nhiều hộ chưa được cấp GCNQSDĐ. Trước đây, người dân và chính quyền địa phương cũ đã nhiều lần đề xuất, kiến nghị cấp có thẩm quyền cấp GCNQSDĐ cho người dân, thế nhưng đến nay vẫn chưa có kết quả.

Phó Chủ tịch UBND xã Tân Mỹ Nguyễn Việt Hà cho hay: “Liên quan đến sự việc này, xã đã có văn bản đề nghị Tỉnh đoàn cung cấp hồ sơ giao đất thực hiện dự án Làng TNLN An Mã trước đây để có cơ sở đo đạc, cấp GCNQSDĐ cho người dân. Thế nhưng, đến nay chính quyền địa phương vẫn chưa nhận được câu trả lời. Vì vậy, chúng tôi mong muốn Tỉnh đoàn và các cơ quan liên quan sớm cung cấp hồ sơ giao đất của dự án, để địa phương giải quyết các tồn đọng trong lĩnh vực đất đai, nhằm bảo đảm quyền lợi cho người dân và thuận lợi trong việc quản lý việc sử dụng đất trên địa bàn.

Dương Công Hợp