QTO - Sau hơn 2 năm kể từ khi hoàn thành và tổ chức đấu giá, Điểm thương mại và dịch vụ (TM-DV) Hải Sơn (xã Hải Sơn cũ, nay thuộc xã Nam Hải Lăng) vẫn chưa được đưa vào khai thác, sử dụng. Công trình được đầu tư từ ngân sách nhà nước và sự đóng góp của Nhân dân nhưng hiện rơi vào tình trạng bỏ hoang, xuống cấp, gây lãng phí tài sản công, đồng thời chưa đáp ứng được nhu cầu mua bán, giao thương của người dân trên địa bàn.

Đầu tư 4 tỉ đồng nhưng chưa phát huy hiệu quả

Theo Quyết định số 346/QĐ-UBND, ngày 23/9/2021 của UBND xã Hải Sơn, huyện Hải Lăng (cũ) về việc phê duyệt Báo cáo kinh tế-kỹ thuật đầu tư xây dựng công trình Điểm TM-DV Hải Sơn, dự án có tổng mức đầu tư 4 tỉ đồng. Trong đó, chi phí hỗ trợ, bồi thường, giải phóng mặt bằng và bảo vệ, phát triển đất trồng lúa 610 triệu đồng; chi phí xây dựng hơn 2,9 tỉ đồng…

Nguồn vốn đầu tư được huy động từ chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới 1 tỉ đồng; ngân sách xã thông qua đấu giá đất 2,9 tỉ đồng; phần còn lại do Nhân dân đóng góp. UBND xã Hải Sơn làm chủ đầu tư. Công trình được xây dựng trên diện tích đất 4.445,02m², thời gian thực hiện từ năm 2021-2023, do Công ty TNHH Xây dựng Quang Vũ thi công.

Mục tiêu đầu tư dự án nhằm đáp ứng nhu cầu giao thương, buôn bán của Nhân dân trong khu vực; hình thành điểm chợ tập trung, tạo thuận lợi cho công tác quản lý; thu hút đầu tư; góp phần giữ gìn vệ sinh môi trường, nâng cao hiệu quả sản xuất, trao đổi hàng hóa nông nghiệp, công nghiệp và thúc đẩy phát triển TM-DV ở khu vực nông thôn.

Hiện trạng Điểm thương mại và dịch vụ Hải Sơn còn bỏ hoang - Ảnh: N.V

Sau khi công trình hoàn thành, ngày 12/9/2023, UBND xã Hải Sơn thuê Công ty Đấu giá Hợp danh Bảo Minh tổ chức đấu giá cho thuê quyền sử dụng lô quầy tại Điểm TM-DV xã Hải Sơn. Theo đó, có 22 lô quầy với tổng giá khởi điểm hơn 629 triệu đồng/5 năm. Trong đó, lô có giá khởi điểm cao nhất là 39,6 triệu đồng, lô thấp nhất 16,2 triệu đồng.

Về quy mô, điểm TM-DV được chia thành 2 khu vực: Khu đình chính kinh doanh các mặt hàng như quần áo, giày dép; khu đình chợ cá kinh doanh thực phẩm ăn uống. Tuy nhiên, khi tổ chức đấu giá, không có tiểu thương nào tham gia dẫn đến công trình đóng cửa kéo dài, chưa hoạt động.

Hạ tầng chưa đồng bộ, công trình có dấu hiệu xuống cấp

Ghi nhận thực tế cho thấy, Điểm TM-DV Hải Sơn đã xuất hiện một số dấu hiệu xuống cấp, sụt lún ở hạng mục nền. Đặc biệt, tuyến đường dẫn vào điểm TM-DV hiện vẫn là đường đất, nắng bụi, mưa lầy lội, gây khó khăn trong việc đi lại, vận chuyển hàng hóa và ảnh hưởng đến khả năng thu hút tiểu thương vào kinh doanh.

Ông Nguyễn Minh Tĩnh, Trưởng thôn Đông Sơn, xã Nam Hải Lăng, cho biết: “Mỗi lần đi vào Điểm TM-DV Hải Sơn, tôi rất buồn lòng. Trước đây, xét thấy nhu cầu mua bán của người dân xã Hải Sơn rất lớn nên cấp ủy, chính quyền xã quyết định đầu tư công trình này với tổng vốn 4 tỉ đồng. Đây là một chủ trương đúng, hợp lòng dân”.

Tuy nhiên, theo ông Tĩnh, trong quá trình triển khai dự án, việc tham vấn ý kiến cộng đồng dân cư còn hạn chế. “Trong quá trình thi công, thôn không được mời tham gia ban giám sát đầu tư cộng đồng nên rất khó nắm bắt chất lượng công trình. Hiện nay, một số hạng mục đã có dấu hiệu sụt lún, xuống cấp. Nếu ngay từ đầu có sự tham vấn ý kiến cộng đồng, có thể đã lựa chọn được vị trí xây dựng và phương án đầu tư hạ tầng phù hợp hơn”, ông Tĩnh chia sẻ.

Theo phản ánh của người dân địa phương, hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, cùng với mức giá đấu lô quầy còn cao so với khả năng kinh doanh thực tế là những nguyên nhân khiến điểm TM-DV này chưa thu hút được tiểu thương.

Liên quan đến hiện tượng sụt lún, Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng Quang Vũ Lê Thiên Sử cho biết: Trước khi triển khai dự án, khu vực xây dựng là đất ruộng. Để xây dựng công trình, đơn vị phải san lấp một khối lượng đất lớn, nâng cốt nền cao hơn 1m. Do nền đất được tạo mới nên việc xảy ra sụt lún là khó tránh khỏi.

Tuy nhiên, theo Quyết định số 346/QĐ-UBND, ngày 23/9/2021, giải pháp san lấp nền được phê duyệt là sử dụng đất C3, đầm chặt đạt hệ số K90. Với yêu cầu kỹ thuật này, việc xuất hiện hiện tượng sụt lún trong thời gian ngắn cần tiếp tục được các cơ quan chuyên môn kiểm tra, đánh giá để có biện pháp xử lý phù hợp, bảo đảm chất lượng và tuổi thọ công trình.

Cần giải pháp đồng bộ để sớm đưa công trình vào sử dụng

Theo ông Nguyễn Minh Tĩnh, trước hết cần quan tâm đầu tư cứng hóa tuyến đường dẫn vào điểm TM-DV, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và tiểu thương đi lại, vận chuyển hàng hóa. Đồng thời, cần nghiên cứu điều chỉnh chính sách cho thuê lô quầy theo hướng linh hoạt, sát với thực tế.

“Có thể xem xét miễn tiền thuê quyền sử dụng lô quầy trong 3 năm đầu, tiểu thương chỉ phải chi trả các chi phí như điện, nước, xử lý rác thải. Khi hoạt động kinh doanh ổn định mới tiến hành thu tiền thuê”, ông Tĩnh đề xuất.

Trao đổi về vấn đề này, Chủ tịch UBND xã Nam Hải Lăng Trần Hữu Bắc cho biết, cấp ủy, chính quyền xã đã nắm rõ thực trạng của Điểm TM-DV Hải Sơn. Trong năm 2026, xã sẽ có chủ trương tổ chức đấu giá lại các lô quầy nhằm sớm đưa công trình vào sử dụng; trường hợp việc đấu giá tiếp tục không đạt kết quả, sẽ xem xét phương án chuyển đổi công năng phù hợp.

“Quan điểm của xã Nam Hải Lăng là sau khi tiếp nhận công trình, những vấn đề còn tồn tại của xã cũ trước đây sẽ tiếp tục được rà soát, tháo gỡ, bảo đảm đúng quy định pháp luật và phát huy hiệu quả cao nhất. Với số tiền Nhà nước đã đầu tư, không thể để công trình bị bỏ hoang, lãng phí”, ông Bắc nhấn mạnh.

Cùng chia sẻ, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Nam Hải Lăng Nguyễn Minh Tuấn cho biết, trước đây xã Hải Sơn đã tổ chức đấu giá quyền sử dụng lô quầy tại điểm TM-DV này nhưng không thành công. Thời gian tới, UBND xã Nam Hải Lăng sẽ khảo sát lại nhu cầu mua bán của người dân để xây dựng mức giá cho thuê lô quầy hợp lý hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho tiểu thương tham gia.

Nguồn kinh phí thu được từ việc cho thuê lô quầy sẽ được sử dụng để tái đầu tư cho công tác duy tu, bảo dưỡng điểm TM-DV cũng như góp phần hoàn thiện cơ sở hạ tầng. Bên cạnh đó, UBND xã Nam Hải Lăng dự kiến đưa dự án nâng cấp tuyến đường dẫn vào Điểm TM-DV Hải Sơn vào kế hoạch đầu tư trung hạn giai đoạn 2026-2030; trong đó, năm 2026 sẽ đầu tư nâng cấp tuyến đường từ trục chính của xã vào điểm TM-DV, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương, mua bán của Nhân dân.

Nguyễn Vinh