QTO - Tranh thủ thời tiết thuận lợi, những ngày này, bà con nông dân xã Cam Hồng đang tất bật làm đất, xuống giống vụ khoai lang. Không chỉ thích ứng linh hoạt với thời tiết mưa lũ đặc thù của vùng trũng, cây khoai lang nơi đây-nguồn nguyên liệu chính cho đặc sản khoai deo đang khẳng định hiệu quả kinh tế vượt trội, mang lại thu nhập cao so với trồng lúa.

Xuống giống sớm đón đầu thời vụ

Tại thôn Bà Ngoạt, xã Cam Hồng, không khí lao động trên các cánh đồng diễn ra hết sức khẩn trương. Bà con nông dân người cày xới, người lên luống, người phủ rơm rạ giữ ẩm cho đất. Kinh nghiệm canh tác lâu năm giúp người dân nơi đây chủ động tính toán thời điểm xuống giống nhằm thích ứng với biến đổi của thời tiết và quy luật lũ lụt hằng năm.

Cánh đồng xã Cam Hồng những ngày đầu vụ khoai lang. - Ảnh: N.M.P

Bà Lê Thị Tương, ở thôn Bà Ngoạt chia sẻ: "Vùng này trũng thấp, hay ngập lụt nên bà con phải tận dụng những chân đất cao ráo để trồng sớm. Xuống giống ở vùng cao trước vừa để tránh rủi ro ngập úng, vừa để nhân ngọn giống. Đợi đến khoảng tháng 10-11 âm lịch khi nước lũ ở các vùng trũng rút hết, mình lại cắt ngọn giống từ đây mang xuống các chân ruộng thấp để trồng tiếp. Trồng sớm khoai sẽ dẻo, củ đều và được giá".

Theo bà con, khoai lang vụ sớm bắt đầu thu hoạch từ tháng giêng đến tháng 2 âm lịch. Thu hoạch vào thời điểm này củ khoai lang đạt độ ngọt, độ dẻo lý tưởng nhất để chế biến khoai deo. Nếu trồng muộn, khi gặp gió nồm (gió đông nam), củ khoai lang dễ bị sượng, xơ cứng, làm giảm chất lượng và giảm giá thu mua của các lò chế biến.

Thực tế canh tác cho thấy, cây khoai lang đã và đang trở thành cây trồng chủ lực của nông dân địa phương. Không chỉ tiêu thụ dạng củ tươi thông thường, sản phẩm khoai lang ở xã Cam Hồng chủ yếu được cung ứng cho các cơ sở chế biến đặc sản khoai deo truyền thống với đầu ra ổn định và giá bán hấp dẫn.

Hiệu quả kinh tế cao

Theo tính toán của bà Lê Thị Tương, mỗi sào khoai lang trồng sớm đạt năng suất từ 6-7 tạ củ. Ở thời điểm đầu vụ, giá khoai củ tươi bán cho các lò dao động từ 12.000-13.000 đồng/kg (tương đương 1,2-1,3 triệu đồng/tạ), vào chính vụ hoặc cuối vụ mức giá duy trì khoảng 6.000-7.000 đồng/kg tùy theo năm.

Bà Lê Thị Tiếp (thôn Bà Ngoạt) chăm chút từng luống khoai giống trên chân đất cao để vừa tránh ngập úng, vừa chủ động nguồn giống cho vụ sau. - Ảnh: N.M.P

Khẳng định giá trị kinh tế của cây khoai, bà Nguyễn Thị Tiếp, thôn Bà Ngoạt phấn khởi cho biết: "Trồng khoai tuy vất vả từ khâu làm đất, ủ bổi đến chăm sóc nhưng lợi nhuận cao hơn hẳn, gấp đôi so với trồng lúa. Một sào lúa trúng mùa cũng chỉ thu được 2,5-3 tạ, bán được khoảng 1,2-1,3 triệu đồng; trong khi đó, một tạ khoai lang củ tươi loại đẹp đã bán được 1,4-1,5 triệu đồng. Nhờ cây khoai nhập cho các lò làm khoai deo mà bà con trong thôn, kể cả những người lớn tuổi, đều có thêm nguồn thu nhập trang trải cuộc sống".

Thôn Bà Ngoạt hiện có 370 hộ dân, phần lớn làm nông nghiệp. Cây khoai lang hiện đã phủ khắp đồng đất, bình quân mỗi hộ trồng từ 15.000 ngọn giống trở lên.

Ông Lê Xuân Linh, Chi hội trưởng Chi hội Nông dân thôn Bà Ngoạt cho biết: "Sau khi trừ các khoản chi phí, bình quân 1.000 ngọn khoai giống cho thu nhập từ 1,5-1,7 triệu đồng tiền củ. Những hộ chăm sóc đúng kỹ thuật, phòng trừ sâu bệnh tốt có thể đạt từ 2-2,4 triệu đồng/1.000 ngọn. Đây là nguồn thu rất đáng kể đối với bà con nông dân".

Tuy nhiên, vụ sản xuất năm nay cũng đặt ra không ít khó khăn cho người trồng khoai khi giá phân bón, đặc biệt là lân và đạm tăng cao; nguồn cung cây giống tại chỗ còn chịu nhiều rủi ro sau các đợt mưa úng cục bộ và đầu ra vẫn phụ thuộc nhiều vào các thương lái nhỏ lẻ.

Để hỗ trợ hội viên phát triển sản xuất bền vững, Hội Nông dân xã Cam Hồng đã bố trí cán bộ tích cực bám sát đồng ruộng, hướng dẫn bà con tuân thủ quy trình kỹ thuật. Tận dụng nguồn rơm rạ mục từ vụ hè-thu để phủ luống (ủ bổi), vừa giữ ẩm, hạn chế cỏ dại, vừa tạo độ tơi xốp cho củ phát triển.

Giai đoạn đầu ưu tiên sử dụng phân chuồng, phân gà hoai mục để nuôi ngọn và rễ; giai đoạn tạo củ tiến hành bón thúc cân đối lân, đạm kết hợp tủ rơm nhằm giúp củ phình to, đều và chắc. Đồng thời, khuyến cáo bà con thường xuyên thăm đồng, chủ động phát hiện và xử lý sớm bệnh vàng lá, thối rễ để bảo vệ mật độ cây, tránh hiện tượng chết dây làm giảm năng suất.

Cây khoai lang bén rễ trên cát trắng ở xã Cam Hồng. - Ảnh: N.M.P

Ông Nguyễn Ánh Ngọc, Chủ tịch Hội Nông dân xã Cam Hồng cho biết: Toàn xã có hơn 230ha diện tích trồng cây khoai lang. Loại cây này ở xã Cam Hồng mang lại hiệu quả kinh tế và xã hội khá cao, được xem là loại cây trồng giúp người dân vượt khó, phủ xanh đất trống và phát triển kinh tế nông hộ.

Sự cần cù, nhạy bén nắm bắt thời vụ của người nông dân cùng sự đồng hành của tổ chức hội cơ sở đang mở ra kỳ vọng về một vụ khoai lang bội thu tại xã Cam Hồng, góp phần cung ứng nguồn nguyên liệu dồi dào, chất lượng cho làng nghề làm khoai deo truyền thống, nâng cao thu nhập cho bà con vùng nông thôn.

Minh Phong