QTO - Nhằm khai thác hiệu quả diện tích mặt nước và phục hồi các vùng nuôi tôm kém hiệu quả, xã Triệu Cơ đã triển khai thí điểm mô hình nuôi cá kình thương phẩm trong ao lót bạt. Thực tế cho thấy cá kình thích nghi tốt với môi trường mặn lợ, tỉ lệ sống cao và sinh trưởng nhanh. Kết quả này khẳng định hiệu quả của kỹ thuật mới, tạo tiền đề để địa phương nhân rộng mô hình, giúp người dân nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế bền vững.

Khai thác tiềm năng, lợi thế

Triệu Cơ là địa phương ven biển có điều kiện thuận lợi để phát triển thủy sản mặn lợ trên vùng cát. Trước đây, nhiều diện tích ao hồ nuôi tôm kém hiệu quả của địa phương thường bị bỏ hoang hoặc sản xuất bấp bênh do biến đổi khí hậu, thời tiết thất thường, giá vật tư đầu vào tăng cao cùng với các yêu cầu ngày càng khắt khe về an toàn thực phẩm.

Mô hình nuôi cá kình trong ao lót bạt tại hộ gia đình ông Trần Bình Sơn, xã Triệu Cơ - Ảnh: K.S

Thực hiện định hướng chuyển đổi cây trồng, vật nuôi phù hợp với lợi thế địa phương, năm 2026, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Triệu Cơ đã triển khai mô hình “Nuôi cá kình thương phẩm trong ao lót bạt”. Mô hình thực hiện thí điểm trên quy mô 1.800m2 tại hộ ông Trần Bình Sơn ở thôn An Hội.

Thực hiện quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt, từ tháng 5/2026, hộ gia đình ông Sơn tiến hành thả giống cá kình với số lượng 63.000 con, mật độ thả đạt 35 con/m2. Kích cỡ con giống khi thả bảo đảm đúng tiêu chuẩn. Quá trình nuôi sử dụng thức ăn công nghiệp dành cho cá biển với độ đạm đạt trên 35%, hệ số thức ăn (FCR) duy trì ở mức dưới 1,5.

Nhờ áp dụng đồng bộ tiến bộ khoa học kỹ thuật và cải tạo ao lót bạt bài bản, cá kình thích nghi tốt với môi trường nước, tỉ lệ sống cao.  Cùng với việc chỉ đạo kỹ thuật và theo dõi sát sao, cơ quan chuyên môn đã tổ chức tập huấn kỹ thuật cho hộ thực hiện và các hộ dân nuôi trồng thủy sản trong khu vực.

Ông Trần Bình Sơn chia sẻ: “Cá kình là đối tượng nuôi có thị trường tiêu thụ rất tốt. Nhờ được Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã hướng dẫn chu đáo về kỹ thuật cải tạo ao lót bạt, quản lý nguồn nước và chế độ ăn hợp lý, cá phát triển nhanh. Việc nuôi cá kình trong ao lót bạt giúp người nuôi chủ động kiểm soát môi trường, hạn chế dịch bệnh phát sinh so với phương thức nuôi ao đất truyền thống”.

Cá kình thương phẩm đạt kích cỡ đồng đều, khỏe mạnh sau hơn 3 tháng chăm sóc - Ảnh: K.S

Kết quả đánh giá sau 4 tháng triển khai (trong đó có 3 tháng thả nuôi) cho thấy, cá kình sinh trưởng và phát triển rất nhanh, kích cỡ cá hiện đã quay đầu đạt 20 con/kg, đạt chuẩn yêu cầu mục tiêu mô hình đề ra.

Ông Phan Việt Toàn, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Triệu Cơ cho biết: “Cán bộ kỹ thuật của đơn vị luôn theo dõi chặt chẽ quá trình phát triển của mô hình. Ngày 27/8/2026, đơn vị đã tổ chức hội nghị tổng kết mô hình nhằm đánh giá toàn diện các chỉ tiêu kinh tế-kỹ thuật.

Sau hội nghị tổng kết, cán bộ kỹ thuật tiếp tục đồng hành, hướng dẫn hộ nuôi chăm sóc, quản lý ao nuôi đến khi xuất bán sản phẩm hoàn toàn để hoàn thiện báo cáo kết quả chính thức. Qua thực tế cho thấy cá kình hoàn toàn thích nghi với phương thức nuôi ao lót bạt vùng ven biển, mở ra một hướng phát triển thủy sản mới nhiều hứa hẹn”.

Hướng đi bền vững cho nông dân

Thành công bước đầu của mô hình nuôi cá kình thương phẩm trong ao lót bạt tại gia đình ông Trần Bình Sơn đã mở ra hướng đi đầy triển vọng, tạo sức lan tỏa tích cực đến các hộ dân trong khu vực.

Việc chuyển đổi những diện tích nuôi tôm kém hiệu quả sang nuôi cá kình giúp tối ưu hóa diện tích mặt nước, giảm thiểu rủi ro dịch bệnh và nâng cao giá trị sản xuất. Mô hình không chỉ giải quyết tình trạng đất trũng bỏ hoang mà còn đáp ứng nguồn thủy sản chất lượng cao cho thị trường.

Cán bộ kỹ thuật và chính quyền địa phương kiểm tra tốc độ sinh trưởng của cá kình tại ao nuôi - Ảnh: K.S

Nhờ hiệu quả vượt trội, mô hình nhanh chóng trở thành điểm sáng thu hút nhiều người dân trong vùng đến tham quan, học tập kinh nghiệm. Hầu hết các hộ dân đều đánh giá cao tính khả thi, chi phí đầu tư hợp lý cùng quy trình chăm sóc không quá phức tạp của phương thức nuôi mới này.

Sự chủ động trong kiểm soát nguồn nước và con giống giúp người nuôi giảm bớt lo âu trước những thất bát do dịch bệnh hay thiên tai bão lũ gây ra. Đây thực sự là tín hiệu vui, tiếp thêm động lực lớn để nông dân địa phương mạnh dạn đầu tư, nhân rộng diện tích trong các vụ nuôi tiếp theo.

Ông Đoàn Quang Diện, Chủ tịch UBND xã Triệu Cơ cho biết: “Toàn xã hiện có 86 hộ tham gia nuôi trồng thủy sản với 149 ao nuôi, tổng diện tích khoảng 49,7ha. Đến nay, người dân đã thả nuôi khoảng 600-700 vạn con tôm giống và nhiều loại thủy sản khác trên diện tích khoảng 38ha, trong đó nuôi cá 10ha.

Do thời tiết biến đổi thất thường, việc nuôi trồng gặp nhiều khó khăn, buộc địa phương phải chỉ đạo chuyển đổi con nuôi phù hợp. Việc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã hỗ trợ mô hình nuôi cá kình trong ao lót bạt bước đầu cho kết quả rất tốt. Đây là cơ sở để xã nhân rộng, giúp bà con nâng cao thu nhập và đa dạng hóa đối tượng nuôi trồng”.

Xã Triệu Cơ sẽ tiếp tục rà soát các diện tích kém hiệu quả để chuyển sang nuôi các đối tượng giá trị cao, đồng thời tăng cường liên kết sản xuất và bao tiêu sản phẩm.

 Kô Kăn Sương