QTO - Không còn giữ lối canh tác cũ dựa nhiều vào kinh nghiệm truyền thống và phó mặc cho thời tiết, ngày càng nhiều nông dân trên địa bàn xã Gio Linh chủ động tìm tòi, đổi mới cách làm kinh tế. Nhờ tích cực tham gia các lớp tập huấn ngắn hạn, chủ động cập nhật kiến thức qua các phương tiện truyền thông, internet, không ít hộ dân đã làm chủ được kỹ thuật, mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, vật nuôi phù hợp, từ đó mang lại hiệu quả rõ nét.

Tự học để làm chủ kỹ thuật

Gần 20 năm nay, ông Trần Ngọc Nhân ở thôn Hà Trung gắn bó với nghề trồng hoa cúc. Những năm đầu, ông canh tác theo phương thức truyền thống, phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên. Ông Nhân chia sẻ, trước đây, cũng như phần lớn hộ trồng hoa trong vùng, gia đình ông chỉ sản xuất một vụ hoa phục vụ dịp Tết Nguyên đán, các thời điểm còn lại trong năm hầu như bỏ trống diện tích canh tác.

Mô hình trồng hoa cúc của ông Trần Ngọc Nhân ở thôn Hà Trung, xã Gio Linh được nhiều người đến tham quan học hỏi - Ảnh: P.K

Khoảng 10 năm trở lại đây, nhận thấy nhu cầu thị trường ngày càng đa dạng, ông Nhân đã chủ động nghiên cứu, học hỏi kỹ thuật để trồng hoa cúc quanh năm, kể cả trong điều kiện thời tiết không thuận lợi. Ông đầu tư xây dựng hệ thống nhà màng và lắp đặt hệ thống tưới tự động nhằm chủ động kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, hạn chế sâu bệnh và giảm sự phụ thuộc vào thời tiết so với phương thức canh tác ngoài trời trước đây.

Ngoài kiến thức từ các lớp tập huấn nông nghiệp do địa phương tổ chức, ông chủ động tìm hiểu qua sách báo, các phương tiện truyền thông và trao đổi kinh nghiệm với những người trồng hoa có quy mô lớn, hoàn thiện quy trình chăm sóc để hoa nở đúng thời điểm mong muốn, đặc biệt là dịp cao điểm Tết Nguyên đán.

Nhờ đó, sản phẩm hoa cúc của gia đình ông hiện đã được tiêu thụ ổn định tại nhiều địa phương trong và ngoài tỉnh. Nhiều năm qua, ông Nhân còn chia sẻ, hướng dẫn kỹ thuật trồng hoa cúc cho các hộ nông dân khác trong tỉnh, nhân rộng mô hình sản xuất hiệu quả tại địa phương.

Chị Nguyễn Thị Hà, thôn Lan Đình, tốt nghiệp Trường cao đẳng Lương thực-Thực phẩm Đà Nẵng. Sau khi lập gia đình, chị từng trăn trở tìm hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện địa phương. Năm 2018, nhận thấy khí hậu và nguồn nguyên liệu nông nghiệp sẵn có tại quê phù hợp để phát triển nghề trồng nấm, chị Hà cùng chồng quyết tâm mày mò, học hỏi để khởi nghiệp.

Những ngày đầu khởi nghiệp gặp không ít khó khăn: Vốn liếng eo hẹp, kỹ thuật trồng nấm còn nhiều bỡ ngỡ. Vợ chồng chị đã mạnh dạn vay 100 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội, đồng thời vay mượn thêm họ hàng, người thân để có vốn đầu tư xây dựng xưởng sản xuất nhỏ ban đầu. Ngoài tự tìm hiểu, học hỏi trên sách báo, internet, chị Hà còn dành thời gian đi tham quan, học hỏi kinh nghiệm thực tế tại các trại nấm ở nhiều nơi, tích cực tham gia các lớp tập huấn, khóa học ngắn hạn về kỹ thuật trồng và chăm sóc nấm để nắm vững quy trình sản xuất, hạn chế rủi ro trong những vụ đầu.

Nhờ sự kiên trì, chịu khó học hỏi và không ngừng rút kinh nghiệm qua từng vụ mùa, mô hình trồng nấm của gia đình chị Hà dần ổn định và phát triển. Đến nay, quy mô sản xuất đã được mở rộng đáng kể với nhà xưởng có diện tích 250m², được đầu tư hệ thống giá kệ, tưới ẩm bài bản hơn so với ban đầu. Mỗi ngày, xưởng nấm cho thu hoạch hơn 20kg nấm thành phẩm, được cung cấp ổn định cho các chợ đầu mối, góp phần mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho gia đình.

Trao “cần câu” cho lao động nông thôn

Thời gian qua, công tác lao động, việc làm luôn được xã Gio Linh quan tâm chỉ đạo sát sao. Chỉ tính riêng trong năm 2026, địa phương đã giải quyết việc làm cho 420 lao động, đồng thời tổ chức đào tạo nghề cho 120 lao động nông thôn, tập trung vào các nhóm nghề phù hợp với điều kiện thực tế, như: Kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, may công nghiệp, mộc dân dụng... Nội dung đào tạo được xây dựng theo hướng “cầm tay chỉ việc”, gắn lý thuyết với thực hành ngay tại mô hình sản xuất, giúp học viên dễ tiếp thu và áp dụng vào thực tế sản xuất của gia đình.

Chị Nguyễn Thị Hà, thôn Lan Đình áp dụng khoa học kỹ thuật vào trồng nấm mang lại hiệu quả cao - Ảnh: P.K

Ông Mai Văn Sâm, Trưởng phòng Văn hóa-Xã hội, UBND xã Gio Linh cho biết: “Cùng với việc trang bị kiến thức, kỹ năng, địa phương còn chú trọng kết nối đầu ra cho lao động sau đào tạo, thông qua việc giới thiệu việc làm tại các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trên địa bàn, hoặc hỗ trợ vay vốn ưu đãi để lao động tự tạo việc làm, phát triển kinh tế hộ gia đình. Nhờ đó, không ít lao động sau khi học nghề đã mạnh dạn đầu tư mô hình sản xuất, kinh doanh, từng bước ổn định cuộc sống, vươn lên thoát nghèo bền vững.

Bên cạnh dạy nghề, xã còn phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội, các tổ chức hội, đoàn thể để hỗ trợ vốn vay ưu đãi cho lao động sau học nghề có nhu cầu mở rộng sản xuất. Nhiều hộ nhờ vậy đã mạnh dạn đầu tư chuồng trại, nhà màng, mua sắm máy móc, từng bước tự tạo việc làm, ổn định kinh tế gia đình.

Trong định hướng phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2026-2030, xã Gio Linh xác định khuyến khích phát triển các mô hình kinh tế hộ gia đình, hợp tác xã, ngành nghề nông thôn nhằm tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho người dân. Địa phương cũng đặt mục tiêu thực hiện hiệu quả các chương trình mục tiêu giảm nghèo bền vững, tập trung hỗ trợ sinh kế, tạo điều kiện tiếp cận vốn vay ưu đãi, hướng dẫn phát triển sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập cho người dân và hạn chế tái nghèo.

Để công tác dạy nghề thực sự phát huy hiệu quả, bên cạnh sự hỗ trợ về cơ chế, chính sách từ Nhà nước, vẫn cần sự chủ động, quyết tâm từ chính người lao động, không ngừng học hỏi, mạnh dạn ứng dụng cái mới để biến kiến thức thành sản phẩm, thành thu nhập thực tế cho gia đình.

Phan Khiêm