QTO - Nuôi trồng thủy sản là lĩnh vực dễ chịu thiệt hại trong mùa mưa bão. Để bảo vệ thành quả sản xuất, cùng với việc chủ động thu hoạch, nhiều hộ dân đã khẩn trương gia cố ao hồ, lồng bè và chuẩn bị phương án ứng phó. Ngoài ra, các cơ quan chuyên môn và địa phương cũng tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, hướng dẫn các biện pháp ứng phó, bảo đảm an toàn cho người và thủy sản.

Thu hoạch tôm thẻ chân trắng đạt kích cỡ tại ao nuôi của anh Trần Văn Dụng, thôn Phan Hiền, xã Vĩnh Thủy - Ảnh: L.A

Có gần 3ha nuôi tôm thẻ chân trắng công nghệ cao tại thôn Phan Hiền, xã Vĩnh Thủy, anh Trần Văn Dụng luôn tính toán kế hoạch sản xuất ngay từ đầu vụ. Để hạn chế ảnh hưởng của mưa lũ, anh lựa chọn thời điểm thả giống phù hợp, bảo đảm tôm đạt kích cỡ thu hoạch trước khi thời tiết diễn biến bất lợi. Việc liên hệ với thương lái cũng được thực hiện từ sớm, giúp chủ động đầu ra khi đến kỳ thu hoạch.

Ngoài ra, trước mùa mưa bão, hệ thống quạt nước, sục khí, máy phát điện dự phòng cũng được anh kiểm tra, tu sửa để sẵn sàng vận hành. Bờ ao, ống xả tràn, lưới bao cũng được chú trọng nhằm hạn chế thất thoát tôm khi mưa lớn.

“Tôi vừa xuất bán một ao nuôi tôm thẻ chân trắng với sản lượng hơn 7 tấn, kích cỡ dưới 30 con/kg; trừ chi phí, lợi nhuận đạt khoảng 1 tỉ đồng. Các ao nuôi còn lại cũng đã đạt kích cỡ thu hoạch, hiện tôi đang chờ mức giá thu mua nhích lên để xuất bán”, anh Dụng cho biết.

Cũng tại thôn Phan Hiền, anh Trần Văn Chung có khoảng 4ha nuôi tôm, trong đó gần 2ha nuôi công nghệ cao theo quy trình 2-3 giai đoạn. Rút kinh nghiệm từ đợt mưa lũ lịch sử năm 2020, những năm gần đây, anh luôn căn cứ khung lịch thời vụ của cơ quan chuyên môn để thả nuôi, bảo đảm tôm đạt kích cỡ thu hoạch trước mùa mưa bão. Tuy nhiên, theo anh Chung, trước diễn biến phức tạp của thời tiết, việc bố trí thời vụ phù hợp vẫn cần đi đôi với các biện pháp bảo vệ ao nuôi, không chủ quan dù đã đầu tư nuôi công nghệ cao.

Do vậy, ngay từ đầu mùa mưa bão, anh đã kiểm tra, gia cố bờ ao, khơi thông kênh mương thoát nước, rào lưới xung quanh ao nuôi để hạn chế thất thoát tôm khi mưa lớn xảy ra. Hệ thống quạt nước, sục khí được bảo dưỡng; máy phát điện và nhiên liệu được chuẩn bị sẵn để duy trì hoạt động khi mất điện. Với những ao chưa thể thu hoạch, anh chú trọng theo dõi môi trường nước, điều chỉnh lượng thức ăn theo sức ăn của tôm và diễn biến thời tiết, hạn chế thức ăn dư thừa gây ô nhiễm.

Đối với người nuôi cá lồng trên sông, bảo vệ đàn cá đòi hỏi phải có những giải pháp phù hợp với dòng chảy. Tại thôn Hải Tân, xã Nam Hải Lăng, các hộ nuôi cá lồng trên sông Ô Lâu, Ô Giang đã cải tiến lồng nuôi thành hình mũi thuyền. Theo đó, những chiếc lồng nuôi cá chình, cá leo được làm bằng nhôm, xung quanh và dưới đáy khoan lỗ để nước lưu thông. Phần đầu lồng được thiết kế có mũi nhọn giúp rẽ dòng, giảm lực tác động khi nước lũ đổ về.

Lồng nuôi cá hình mũi thuyền của người dân thôn Hải Tân, xã Nam Hải Lăng giúp giảm sức cản của dòng nước trong mùa mưa lũ - Ảnh: L.A

Anh Phạm Văn Thiện, hộ nuôi cá tại thôn Hải Tân cho biết, thiết kế mũi thuyền kết hợp với hệ thống phao giúp lồng nổi theo mực nước, hạn chế sức cản của dòng chảy. Khi nước lên, người nuôi kéo lồng vào gần bờ để bảo vệ. Qua thực tế sử dụng, anh Thiện đánh giá kiểu lồng này mang lại hiệu quả trong mùa lũ, giúp việc quản lý đàn cá thuận lợi hơn.

Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Nam Hải Lăng Nguyễn Khánh Tặng cho biết, toàn xã hiện có hơn 70 lồng nuôi cá, chủ yếu là cá chình và cá leo. Trong đó, cá chình là đối tương nuôi dài ngày, bình quân phải từ 1,5-2 năm mới cho thu hoạch nên khó tránh khỏi việc nuôi qua mùa mưa lũ. Vì vậy, việc cải tiến lồng nuôi kết hợp với lựa chọn vị trí đặt lồng, kiểm tra phao và dây neo, thiết kế phù hợp góp phần giúp người dân giảm thiểu rủi ro trong suốt quá trình nuôi.

Theo Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Phan Văn Phương, trước mùa mưa bão, với những ao nuôi tôm, cá đã đạt kích cỡ thương phẩm, người nuôi cần tiến hành thu hoạch kịp thời để tránh thất thoát. Những ao hồ đang còn nuôi phải gia cố bờ, giăng lưới xung quanh. Chủ động kiểm tra cống cấp, thoát nước, các vị trí có nguy cơ sạt lở, rò rỉ; khơi thông dòng chảy ở các kênh mương thoát nước, bổ sung lưới chắn. Mực nước trong ao cũng cần được điều chỉnh phù hợp với đối tượng nuôi và điều kiện thực tế để có dung tích tiếp nhận nước mưa, hạn chế tràn bờ. Nguồn điện dự phòng, máy bơm, quạt nước, sục khí phải sẵn sàng hoạt động, nhất là khi mưa kéo dài, trời âm u.

Bên cạnh đó, ông Phương cũng lưu ý người nuôi cần chú ý quản lý môi trường nước trong ao nuôi cả trước và sau mưa bão, hạn chế những biến động đột ngột ảnh hưởng đến sức khỏe thủy sản. Theo đó, trong quá trình chăm sóc, cần theo dõi độ pH, độ mặn, oxy hòa tan để có biện pháp xử lý phù hợp. Lượng thức ăn phải điều chỉnh theo sức ăn thực tế, hạn chế hoặc tạm ngừng khi thủy sản nuôi giảm, ngừng bắt mồi.

Việc sử dụng vôi, chế phẩm sinh học và các sản phẩm xử lý môi trường cần căn cứ chất lượng nước, tình trạng vật nuôi, tránh sử dụng tùy tiện. Với lồng bè, cần vệ sinh để nước lưu thông, kiểm tra mật độ và san thưa khi cần thiết.

Gia cố lưới chắn xung quanh ao để hạn chế thất thoát tôm nuôi khi mưa lớn - Ảnh: L.A

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến tháng 8/2026, diện tích nuôi trồng thủy sản toàn tỉnh đạt trên 9.470ha, sản lượng đạt gần 15.550 tấn, bằng khoảng 68,2% kế hoạch năm. Để đạt mục tiêu kế hoạch 22.800 tấn, những tháng cuối năm còn phải thực hiện khoảng 7.255 tấn. Đây cũng là thời điểm sản xuất chịu nhiều tác động của mưa bão. Do vậy, bảo vệ diện tích, sản lượng đang nuôi là nhiệm vụ quan trọng, góp phần bảo đảm thu nhập cho người dân và hoàn thành kế hoạch sản xuất.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hữu Vinh nhấn mạnh, các địa phương cần hướng dẫn người nuôi thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, chủ động rà soát ao hồ, lồng bè và công trình phụ trợ. Khi có dự báo mưa lớn, bão ảnh hưởng đến vùng nuôi, phải triển khai sớm phương án ứng phó. Ưu tiên thu hoạch “cuốn chiếu”, giảm dần lượng thủy sản trong ao, hồ, lồng bè; hạn chế kéo dài thời gian nuôi khi nguy cơ thiệt hại lớn hơn lợi ích kinh tế.

Với những vùng có nguy cơ ngập sâu, vỡ bờ, dòng chảy lớn, cần cân nhắc thu hoạch sớm ngay cả khi thủy sản nuôi chưa đạt kích cỡ tối ưu. Trường hợp chưa thể thu hoạch phải gia cố công trình, chuẩn bị đầy đủ vật tư, thiết bị, nhiên liệu và phương tiện cần thiết. Lồng bè ở khu vực có nguy cơ chịu ảnh hưởng trực tiếp cần được di chuyển đến nơi an toàn theo hướng dẫn của cơ quan chức năng trước khi thời tiết xấu.

Ông Vinh cũng lưu ý, trong thời gian mưa bão, an toàn cho người nuôi phải được đặt lên hàng đầu; không tổ chức kiểm tra, gia cố, di chuyển lồng bè khi điều kiện không bảo đảm. Ngay sau khi thời tiết an toàn, cần kiểm tra công trình, sức khỏe đàn nuôi và chất lượng nước; thu gom thủy sản chết, chất thải, xử lý để hạn chế ô nhiễm, dịch bệnh. Không vội cho thủy sản nuôi ăn trở lại với lượng lớn khi môi trường chưa ổn định; kịp thời báo cơ quan chuyên môn nếu phát hiện dấu hiệu bất thường để được hướng dẫn, hỗ trợ khôi phục sản xuất.

Lê An