QTO - Để góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản, bảo vệ chủ quyền biển, đảo và phát triển kinh tế biển bền vững, thời gian qua, các cấp, ngành, địa phương trên địa bàn phường Đồng Hới đã phối hợp triển khai nhiều biện pháp thiết thực. Qua đó, mỗi chủ tàu, thuyền trưởng, ngư dân nói riêng, toàn dân nói chung, nâng cao ý thức, chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật trong quá trình khai thác, trách nhiệm với môi trường, nguồn lợi từ biển, bảo đảm sinh kế lâu dài.

Mưu sinh và thực trạng

Phường Đồng Hới có trên 1.900 ngư dân gắn bó với nghề biển, tập trung ở địa bàn các tổ dân phố Hải Thành và Bảo Ninh; 563 tàu thuyền khai thác thủy hải sản, trong đó 55 tàu có chiều dài dưới 6m và 508 tàu từ 6m trở lên thuộc diện phải thực hiện đăng ký, đăng kiểm, cấp phép theo quy định.

Hàng năm, sản lượng khai thác thủy sản trên địa bàn phường ở mức 1,1 nghìn tấn/tháng, nuôi trồng khoảng 24 tấn/tháng. 8 tháng năm 2026, sản lượng đánh bắt của phường đạt khá với trên 10 nghìn tấn; bảo đảm đời sống cho 1.900 lao động trực tiếp và 10.000 lao động gián tiếp với các ngành nghề, dịch vụ, hậu cần nghề cá.

Phường Đồng Hới triển khai những giải pháp đồng bộ, bảo đảm tàu cá và ngư dân an toàn mưu sinh trên biển - Ảnh: P.V

Từ đầu năm 2026 đến nay, qua kiểm tra, giám sát, địa phương ghi nhận 12 lượt tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình và 3 lượt tàu vượt ranh giới cho phép khai thác trên biển. Các trường hợp vi phạm được kiểm tra, xử lý; trong đó 1 tàu bị xử phạt vi phạm hành chính, các trường hợp còn lại ký cam kết không tái phạm. Toàn phường cũng có 6 tàu cá chưa đủ điều kiện hoạt động; trong đó, 4 tàu đang được hướng dẫn hoàn tất thủ tục để xóa khỏi danh sách quản lý, 2 tàu được hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ để đủ điều kiện trở lại hoạt động.

Chủ tịch Hội Nông dân phường Đồng Hới Nguyễn Khánh cho biết, từ thực trạng trên, cùng với việc động viên duy trì sản xuất, bảo đảm sinh kế cho hàng nghìn người dân, địa phương cũng có những giải pháp đồng bộ, bảo đảm tàu cá và ngư dân an toàn mưu sinh trên biển.

Điều kiện ra khơi

Để góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân và thực hiện hiệu quả công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU) trên địa bàn, thời gian qua, phường Đồng Hới đã phối hợp với Đồn Biên phòng Nhật Lệ, Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư Quảng Trị tăng cường tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành pháp luật; đồng thời, kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định trong khai thác trên biển, xử lý nghiêm vi phạm, kiên quyết không để tàu cá chưa đủ điều kiện ra khơi.

Trung tá Cao Xuân Hoành, Chính trị viên Đồn Biên phòng Nhật Lệ, cho biết: Các đơn vị phối hợp thực hiện đợt cao điểm tuyên truyền trong tháng 9/2026 với nhiều hình thức, trên hệ thống truyền thanh, trang thông tin điện tử, trang zalo và các nền tảng số, trực tiếp tại khu dân cư, nhất là trước thời điểm tàu cá xuất bến và sau khi tàu cập bến.

Nội dung tập trung vào các quy định về khai thác, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và trách nhiệm của chủ tàu, thuyền trưởng, thuyền viên; nhấn mạnh các yêu cầu: Không khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài; không tự ý tắt, ngắt kết nối thiết bị giám sát hành trình VMS; thực hiện đầy đủ việc khai báo, ghi nhật ký khai thác và truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Các đơn vị cũng tăng cường phối hợp kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp tàu cá của địa phương mất kết nối VMS trong bờ theo Nghị định số 246/2026/NĐ-CP, ngày 29/6/2026 của Chính phủ.

Bên cạnh đó, bảo vệ nguồn lợi thủy sản được phường Đồng Hới xác định là nhiệm vụ thường xuyên, gắn với quản lý đội tàu và kiểm soát hoạt động khai thác trên biển. Để hạn chế nguy cơ suy giảm nguồn lợi thủy sản, phường đẩy mạnh tuyên truyền, vận động ngư dân không sử dụng chất nổ, chất độc, xung điện, dòng điện và các loại ngư cụ có tính hủy diệt trong quá trình khai thác.

“Đa số ngư dân chúng tôi hiểu và chấp hành pháp luật trong quá trình mưu sinh, khai thác thủy hải sản trên biển. Một con tàu chưa đủ điều kiện nhưng vẫn ra khơi không chỉ tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật mà còn có thể kéo theo những rủi ro trong kiểm soát sản lượng, nguồn gốc thủy sản và giám sát hành trình.

Việc kiểm soát tàu cá không đủ điều kiện không chỉ là câu chuyện của hồ sơ, giấy phép hay thủ tục hành chính mà đằng sau đó là sinh kế của ngư dân, nhưng cũng là trách nhiệm đối với nguồn lợi biển và uy tín của nghề cá Việt Nam. Vì vậy, tuân thủ đầy đủ các điều kiện trước khi xuất bến chính là cách chủ tàu, thuyền trưởng tự bảo vệ mình và góp phần xây dựng nghề cá bền vững”, ông Nguyễn Công Định, ngư dân, chủ cơ sở sản xuất, chế biến thủy hải sản (ở TDP Bảo Ninh 2), cho hay.

Chủ tịch UBND phường Đồng Hới Hoàng Ngọc Đan nhấn mạnh: “Không để tàu cá “nằm ngoài vòng kiểm soát” là yêu cầu đặt ra trong quản lý đội tàu, nhất là khi hoạt động khai thác trên biển ngày càng được kiểm soát chặt chẽ từ khâu xuất bến đến khi cập cảng. Chính vì vậy, hơn ai hết, mỗi chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân cần nghiêm túc thực hiện các quy định khi hoạt động trên biển, góp phần cùng cả nước sớm gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu đối với thủy sản Việt Nam”.

Hương Trà