QTO - Thảo luận tại kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh khóa IX, nhiệm kỳ 2026-2031, đại biểu Hồ Thúy Vinh, đại diện Tổ đại biểu số 1 đề xuất nhiều giải pháp nhằm góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội (KT-XH) gắn với củng cố quốc phòng-an ninh (QP-AN) vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong thời gian tới. Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Trị lược ghi một số giải pháp do đại biểu trình bày.

Đại biểu Hồ Thúy Vinh, đại diện Tổ đại biểu số 1 tham gia thảo luận tại kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh khóa IX - Ảnh: X.P

Đại biểu Hồ Thúy Vinh cho biết, qua rà soát thực tiễn và ý kiến cử tri cho thấy vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS và MN) vẫn là khu vực còn nhiều khó khăn, khoảng cách phát triển so với vùng đồng bằng còn khá lớn. Tại các xã miền núi trên địa bàn tỉnh nói chung và các xã miền núi phía Nam của tỉnh nói riêng, thu nhập bình quân đầu người còn thấp, tỉ lệ hộ nghèo theo chuẩn đa chiều ở nhiều địa phương vẫn ở mức cao; hạ tầng giao thông, thủy lợi, trường học, y tế và thiết chế văn hóa chưa đồng bộ; điều kiện nội trú, bán trú cho học sinh còn thiếu; nhiều công trình nước sinh hoạt chưa đáp ứng nhu cầu thực tế. Mặc dù hạ tầng điện và internet đã được cải thiện, tạo tiền đề cho chuyển đổi số, song việc ứng dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh và tiếp cận dịch vụ công của người dân vẫn còn hạn chế. Điều này cho thấy những thiếu hụt không còn là vấn đề riêng lẻ mà đã trở thành những điểm nghẽn phổ biến của khu vực miền núi.

Từ thực tiễn nói trên, đại biểu Hồ Thúy Vinh chỉ ra 4 "điểm nghẽn" lớn tại vùng đồng bào DTTS và MN hiện nay đang đối mặt. Thứ nhất, hạ tầng thiết yếu chưa đồng bộ, nhất là giao thông, thủy lợi, nước sinh hoạt và hạ tầng số. Thứ hai, sinh kế của người dân chưa thật sự bền vững; quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, thiếu chuỗi liên kết, giá trị gia tăng chưa cao, tỉ lệ hộ nghèo vẫn còn khá là cao. Thứ ba, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng tiếp cận các dịch vụ công thiết yếu còn nhiều hạn chế; việc thu hút đội ngũ giáo viên, bác sĩ và cán bộ có trình độ công tác lâu dài ở vùng đồng bào DTTS và MN còn gặp nhiều khó khăn. Thứ tư, tình hình an ninh trật tự trên tuyến biên giới còn tiềm ẩn những yếu tố phức tạp; các loại tội phạm và tệ nạn ma túy, khai thác tài nguyên trái phép, cùng với tác động của thiên tai và biến đổi khí hậu tiếp tục ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển bền vững.

Các địa biểu tham dự kỳ họp thứ 4 - Ảnh: X.P

Từ những tồn tại, khó khăn nêu trên, đại biểu Hồ Thúy Vinh kiến nghị, đề xuất một số giải pháp sau:

1. Đề nghị UBND tỉnh tiếp tục ưu tiên bố trí nguồn lực đầu tư hạ tầng thiết yếu phục vụ dân sinh và phát triển kinh tế. Đây là những công trình có ý nghĩa nền tảng, không chỉ tạo điều kiện thu hút đầu tư, phát triển sản xuất, nâng cao chất lượng các dịch vụ thiết yếu mà còn góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa khu vực miền núi với vùng đồng bằng, thực hiện hiệu quả mục tiêu phát triển nhanh và bền vững vùng đồng bào DTTS và MN.

2. Tiếp tục chỉ đạo triển khai các chương trình hỗ trợ phát triển sản xuất, khai thác hiệu quả tiềm năng và lợi thế của từng địa phương, khuyến khích phát triển các mô hình nông nghiệp, lâm nghiệp, dược liệu, chăn nuôi và du lịch cộng đồng phù hợp với điều kiện từng địa phương. Đồng thời, tăng cường liên kết giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp; hỗ trợ ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất, tạo điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận tín dụng ưu đãi, đào tạo nghề và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.

3. Cần có cơ chế đủ mạnh để thu hút, giữ chân đội ngũ giáo viên, y, bác sĩ và cán bộ có trình độ công tác lâu dài tại vùng khó khăn; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ là người dân tộc thiểu số, xây dựng nguồn nhân lực cơ sở có năng lực quản lý, am hiểu phong tục, tập quán và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

4. Rà soát, tháo gỡ các khó khăn trong giải ngân vốn, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp cho cơ sở gắn với kiểm tra, giám sát; đồng thời tránh đầu tư dàn trải, bảo đảm các công trình, dự án phát huy hiệu quả, đáp ứng đúng nhu cầu của người dân. Thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia, cần tập trung vào việc thực hiện, cải thiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ của từng chương trình, số hộ thoát nghèo bền vững, mức thu nhập của người dân được nâng lên và chất lượng các dịch vụ công thiết yếu tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số được cải thiện rõ rệt.

5. Xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc ở khu vực miền núi, biên giới; tăng cường đấu tranh phòng, chống tội phạm, đặc biệt là tội phạm và tệ nạn ma túy, khai thác lâm sản, khoáng sản trái phép và các hành vi vi phạm pháp luật trên tuyến biên giới. Đồng thời, cần quan tâm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc, gắn với phát triển du lịch, xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững.

6. Xây dựng hệ thống chỉ tiêu phát triển KT-XH, cải cách hành chính, chuyển đổi số, thực hiện Đề án 06 và các chương trình mục tiêu quốc gia, cần tính đến các yếu tố đặc thù như điều kiện địa hình, quy mô dân số, tỉ lệ hộ nghèo, tỉ lệ đồng bào dân tộc thiểu số, mức độ hoàn thiện hạ tầng, khả năng tiếp cận dịch vụ công và năng lực nguồn nhân lực của từng địa phương.

Cũng theo đại biểu Hồ Thúy Vinh, quan tâm phát triển vùng đồng bào DTTS và MN không chỉ là yêu cầu về phát triển KT-XH mà còn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững QP-AN, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và xây dựng khu vực biên giới ổn định, phát triển bền vững. 

X.Phú (lược ghi)