QTO - Tỉnh Quảng Trị hiện có hơn 52.000 hộ nông dân sản xuất, kinh doanh (SXKD) giỏi các cấp. Nếu được đào tạo bài bản, đây không chỉ là những điển hình làm giàu cho riêng mình, mà sẽ trở thành lực lượng hạt nhân, những “giảng viên chân đất” dẫn dắt cộng đồng cùng thay đổi tư duy, liên kết chuỗi giá trị và thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển bền vững.

Lan tỏa phong trào nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi

Mô hình trồng mít ruột đỏ của ông Nguyễn Văn Diệm ở khu vực Nông trường Việt Trung, xã Nam Trạch đang là một trong những mô hình sản xuất điển hình được nhiều nông dân trên địa bàn đến tham quan, học tập kinh nghiệm.

Năm 2021, gia đình ông Diệm chuyển đổi 3ha trồng cao su kém hiệu quả sang trồng 1.200 cây mít ruột đỏ. Nhờ đầu tư, chăm sóc tốt, vườn cây mít ruột đỏ của gia đình ông đã cho thu hoạch với mức thu nhập bình quân mỗi năm hơn 500 triệu đồng.

Theo ông Lê Đình San, Chủ tịch Hội Nông dân xã Nam Trạch, mít ruột đỏ dễ trồng, kháng bệnh tốt, năng suất, chất lượng tốt. Đặc biệt, giống cây trồng này rất phù hợp với đất vùng gò đồi của địa phương, vì thế khuyến khích nông dân nhân rộng mô hình. Từ mô hình của ông Diệm, đến nay có 6 hộ trên địa bàn tham gia trồng mít ruột đỏ. Qua đó góp phần nâng cao thu nhập và đời sống của nông dân, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của địa phương. Đây là tiền đề để địa phương xây dựng và phát triển mít ruột đỏ trở thành sản phẩm hàng hóa đặc trưng, có giá trị kinh tế cao.

Cán bộ và hội viên nông dân tham quan, học tập kinh nghiệm tại mô hình trồng mít ruột đỏ của ông Nguyễn Văn Diệm, xã Nam Trạch - Ảnh: M.L

Cũng từ phong trào nông dân thi đua SXKD, tại xã Cam Lộ đã xuất hiện nhiều điển hình tiên tiến, tiêu biểu cho tinh thần lao động cần cù, sáng tạo và ý chí vươn lên làm giàu của nông dân.

Theo ông Lê Quang Vinh, Chủ tịch Hội Nông dân xã Cam Lộ, toàn xã hiện có 1.200 hộ nông dân đạt tiêu chí hộ nông dân SXKD giỏi các cấp, trong đó có 101 hộ nông dân SXKD cấp tỉnh; 11 hộ nông dân sản xuất giỏi cấp trung ương. Nhiều mô hình thành công đã lan tỏa kinh nghiệm sản xuất trong cộng đồng.

“Từ phong trào thi đua SXKD giỏi, chúng tôi ghi nhận sự hỗ trợ lẫn nhau rất tích cực giữa các hội viên. Các hộ sản xuất lớn sẵn sàng chia sẻ giống, kỹ thuật, vật tư nông nghiệp cho các hộ mới lập nghiệp. Điều đó giúp các mô hình nông nghiệp hiệu quả lan tỏa nhanh chóng. Phong trào nông dân thi đua SXKD giỏi đã góp phần quan trọng vào công tác giảm nghèo và xây dựng cộng đồng gắn kết. Nhờ vậy, trên địa bàn xã ngày càng có nhiều mô hình nông nghiệp có quy mô lớn và hiệu quả kinh tế cao”, ông Vinh cho biết.

 Hướng tới nông dân đào tạo nông dân

Tỉnh Quảng Trị hiện có lực lượng nông dân đông đảo, với trên 269 nghìn hộ nông, lâm, ngư nghiệp, hội viên nông dân chiếm khoảng 82% lực lượng lao động trong khu vực nông nghiệp. Tuy nhiên, chất lượng hội viên nông dân chưa đồng đều; trình độ, kỹ năng nghề, ứng dụng khoa học-công nghệ, khả năng tiếp cận thị trường của một bộ phận nông dân còn hạn chế; chất lượng nguồn nhân lực ở nông thôn còn thấp. Lực lượng nông dân SXKD giỏi tuy đông nhưng việc áp dụng công nghệ cao, quản trị sản xuất, xây dựng thương hiệu và liên kết chuỗi giá trị còn chưa tương xứng với tiềm năng.

Vì vậy, tháng 4/2026 tỉnh đã ban hành kế hoạch thực hiện đề án “Bồi dưỡng cán bộ hội nông dân các cấp, chi hội trưởng nông dân và nông dân SXKD giỏi, nông dân xuất sắc giai đoạn 2025-2030” trên địa bàn. Mục tiêu của đề án là hàng năm có 1.000 nông dân SXKD giỏi cấp tỉnh, xã được bồi dưỡng, tập huấn nâng cao trình độ, kỹ năng (tập trung vào khoa học công nghệ, kỹ năng tiếp cận thị trường, chuyển đổi số và quản trị).

Đến năm 2030, có khoảng 5.000 nông dân SXKD giỏi cấp tỉnh, xã được bồi dưỡng, tập huấn nâng cao kiến thức, kỹ năng quản lý sản xuất, liên kết chuỗi giá trị, từng bước hình thành đội ngũ nông dân nòng cốt làm hạt nhân lan tỏa trong phong trào nông dân ở cơ sở.

Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Trần Tiến Sỹ cho hay, không chỉ hướng dẫn, truyền đạt kỹ thuật sản xuất thuần túy, hội còn hướng đến liên kết, kết nối các hộ sản xuất giỏi lại với nhau để tạo tiếng nói chung về giá cả, bảo vệ lẫn nhau trước áp lực thị trường, nâng cao tính cộng đồng. Bên cạnh đó, đa phần nông dân làm ra sản phẩm cung cấp cho thị trường chứ chưa biết cách xây dựng phương án SXKD gắn với chuỗi giá trị sản phẩm, phân tích thị trường… Vì vậy, họ cần được hướng dẫn về kỹ năng đàm phán, soạn thảo và ký kết hợp đồng trong SXKD nông nghiệp; ứng dụng nền tảng số trong quản lý sản xuất; truy xuất nguồn gốc điện tử; kinh doanh nông sản trên sàn thương mại điện tử; ứng dụng công nghệ thông minh trong sản xuất quy mô hộ và hợp tác xã, doanh nghiệp…

Với hơn 52.000 hộ nông dân đạt SXKD giỏi các cấp, trong đó khoảng 730 hộ nông dân SXKD giỏi cấp tỉnh, 100 hộ nông dân SXKD giỏi cấp trung ương, đây sẽ là đội ngũ giữ vai trò nòng cốt, dẫn dắt trong truyền nghề, hướng dẫn, hỗ trợ các hộ nông dân, tiên phong trong đổi mới sáng tạo, thúc đẩy khởi nghiệp trong nông nghiệp, nông thôn.

“Những “giảng viên” nông dân là người địa phương, đã có mô hình áp dụng thành công nên cách truyền đạt sẽ thông qua trải nghiệm thực tế (cả thành công lẫn thất bại) giúp người học dễ hiểu, dễ nhớ, dễ ứng dụng. Phương pháp “cầm tay chỉ việc” dựa trên các mô hình trực quan sinh động có sẵn sẽ có sức thuyết phục cao hơn mọi lý thuyết”, ông Sỹ cho hay.

Có thể nói, việc Quảng Trị đặt người nông dân SXKD giỏi vào vị trí trung tâm của chiến lược đào tạo, biến họ thành những “đầu tàu” dẫn dắt kinh tế nông nghiệp, nông thôn là chiến lược phát triển nguồn nhân lực đúng đắn. Cách làm này không chỉ giúp nhân rộng các mô hình kinh tế hiệu quả, mà còn là chìa khóa để xây dựng một nền nông nghiệp phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Mai Lâm