QTO - Thời điểm này hơn 55.000ha lúa đông-xuân trên địa bàn tỉnh đang bước vào giai đoạn trổ bông, giai đoạn quyết định năng suất và sản lượng thu hoạch. Thời tiết tương đối thuận lợi giúp cây lúa sinh trưởng tốt nhưng đồng thời cũng tạo điều kiện cho nhiều đối tượng sâu bệnh phát sinh gây hại. Trước tình hình đó, ngành Nông nghiệp và các địa phương tăng cường hướng dẫn nông dân các biện pháp kỹ thuật chăm sóc và phòng trừ hiệu quả.

Dịch hại diễn biến phức tạp

Đứng bên mảnh ruộng gần 4 sào bị chuột cắn phá tan hoang, ông Lê Đức Quỳnh ở đội 1, thôn Mai Đàn, xã Hải Lăng xót xa cho biết, chưa có năm nào nạn chuột hoành hành dữ dội như vụ đông-xuân này. Đáng chú ý, chuột không cắn phá rải rác mà tập trung tấn công dứt điểm từng khu vực. Có những chân ruộng lúa xung quanh vẫn đang xanh tốt nhưng cả một khoảnh lớn ở giữa lại bị cắn phá tan tành. Theo ông Quỳnh, chỉ tính riêng diện tích bị chuột phá hoại nặng ở khu vực đội 1 này lên đến hơn 4ha. Mặc dù người dân đã triển khai nhiều biện pháp từ quây nilon, đánh bẫy đến dùng bả thuốc nhưng vẫn không ngăn chặn xuể.

“Trên diện tích này, những năm trước năng suất đạt khoảng 3 tạ/sào thì nay dự kiến thu hoạch chỉ còn vỏn vẹn khoảng 20-30kg/sào. Nếu không có giải pháp căn cơ hơn thì nông dân chúng tôi khó lòng bám trụ với đồng ruộng trong vụ tới”, ông Quỳnh nói.

Trưởng phòng Kinh tế xã Hải Lăng Lê Thị Thanh Nga cho biết, vụ đông-xuân năm nay, toàn xã xuống giống được hơn 736ha lúa với các giống chủ lực gồm Khang Dân, HC95, HG244, HG12… Qua thăm đồng đã phát hiện một số diện tích bị chuột, ốc bươu vàng, bệnh đạo ôn… gây hại.

Trên cơ sở đó, UBND xã ban hành các văn bản chỉ đạo kịp thời nên cơ bản đã khống chế được dịch bệnh, đặc biệt là bệnh đạo ôn trên giống lúa J02. Đối với chuột, địa phương đã chỉ đạo các hợp tác xã và người dân chủ động thực hiện các biện pháp phòng trừ theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn; đồng thời triển khai chính sách hỗ trợ thuốc diệt chuột sinh học. Tuy nhiên, do hiện tại cây lúa đã bước vào giai đoạn trỗ nên xã đang cân nhắc. Nếu không kịp vụ này, thuốc sẽ được dự trữ để sử dụng cho vụ hè-thu tới.

“Hiện tại cây lúa đang bước vào giai đoạn cuối vụ nên UBND xã đã phân công cán bộ chuyên trách tích cực bám sát đồng ruộng, phối hợp với Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật theo dõi diễn biến sâu bệnh để có biện pháp phòng trừ kịp thời”, bà Nga cho hay.

Nông dân xã Mỹ Thủy phun thuốc phòng bệnh đạo ôn cổ bông theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn - Ảnh: L.A

Theo thống kê của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, tình hình dịch hại trên các trà lúa đang diễn biến phức tạp với sự xuất hiện của nhiều đối tượng cùng lúc. Đáng lo ngại nhất vẫn là nạn chuột với tổng diện tích gây hại lên đến hơn 1.000ha với tỉ lệ gây hại phổ biến từ 3%-5%, nơi cao từ 10%-20%, thậm chí cục bộ trên 20%.

Bên cạnh đó, bệnh khô vằn cũng đang gia tăng diện tích nhiễm với 957ha, tập trung tại các xã Bến Hải, Cồn Tiên, Hiếu Giang, Cam Lộ, Hải Lăng... với tỉ lệ gây hại cục bộ có nơi lên tới trên 50%. Các loại bệnh do vi khuẩn như đốm sọc vi khuẩn, bạc lá, bệnh đốm nâu, bệnh đạo ôn lá, sâu cuốn lá nhỏ cũng đang gây hại trên cây lúa với diện tích hơn 835ha. Đáng chú ý, rầy nâu, rầy lưng trắng đã bắt đầu xuất hiện với diện tích 46ha, mật độ gây hại phổ biến từ 200-1.000 con/m2, cục bộ > 1.000 con/m2; tập trung ở các xã Ninh Châu, Cam Hồng, Lệ Thủy, Hải Lăng, Nam Hải Lăng...

Tập trung chăm sóc lúa giai đoạn “về đích”

Xác định giai đoạn trổ bông là thời điểm cây lúa rất “nhạy cảm” với sâu bệnh và các yếu tố bất lợi của thời tiết, những ngày này, trên khắp các cánh đồng trên địa bàn tỉnh, không khó để bắt gặp hình ảnh nông dân thăm đồng, theo dõi sát sao tình trạng của cây lúa để kịp thời xử lý.

Ông Lê Văn Tấn, ở xã Mỹ Thủy chia sẻ, năm nay cây lúa sinh trưởng khá tốt, trổ bông đều, hạt dài. Tuy nhiên, với kinh nghiệm của mình ông Tấn xác định giai đoạn trổ bông cũng là lúc cây lúa dễ phát sinh bệnh đạo ôn cổ bông và rầy các loại. Do vậy, ông đã chủ động thực hiện phun trừ sớm để bảo vệ thành quả sản xuất, nhất là trong giai đoạn thời tiết đang diễn biến phức tạp như hiện nay.

Phó Chủ tịch UBND xã Mỹ Thủy Lê Đắc Triều thông tin, vụ đông-xuân năm nay, toàn xã gieo cấy trên 910ha lúa, đạt 100% kế hoạch. Để bảo vệ sản xuất, UBND xã đã chỉ đạo cán bộ chuyên môn tăng cường bám cơ sở, hướng dẫn nông dân thực hiện các biện pháp phòng trừ theo đúng quy trình, đặc biệt chú ý các đối tượng dịch hại thường phát sinh trong giai đoạn lúa trổ bông như bệnh đạo ôn, rầy các loại… Chỉ đạo các hợp tác xã chủ động triển khai các biện pháp phòng chống hạn hán, ngập úng có thể xảy ra. “Đến thời điểm này, cây lúa cơ bản phát triển tốt. Nếu kiểm soát tốt sâu bệnh hại và thời tiết thuận lợi thì khả năng được mùa là rất cao”, ông Triều khẳng định.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hồng Phương cho biết, vụ đông-xuân này, toàn tỉnh gieo cấy gần 55.000ha lúa, hiện các trà lúa đang ở giai đoạn trổ bông, sinh trưởng tốt. Tuy nhiên, do đây đang là thời điểm giao mùa, độ ẩm không khí cao, nhiệt độ ngày và đêm chênh lệch lớn là điều kiện thuận lợi cho nhiều đối tượng sâu bệnh hại phát sinh, nhất là bệnh đạo ôn cổ bông, rầy các loại, sâu cuốn lá nhỏ…

Để bảo đảm sản xuất vụ đông-xuân thắng lợi, các địa phương cần tăng cường tuyên truyền, cảnh báo về tình hình thời tiết cực đoan và các đối tượng dịch hại gây hại trên cây lúa từ nay đến cuối vụ để người dân biết và chủ động ứng phó; đôn đốc, chỉ đạo các hợp tác xã, nông dân tăng cường kiểm tra đồng ruộng, tập trung chăm sóc, ứng phó với thiên tai và phòng trừ sâu bệnh kịp thời.

Đặc biệt lưu ý với bệnh đạo ôn cần tập trung kiểm tra kỹ trên các giống nhiễm như J02, HC95, ST25... Đối với đạo ôn lá, cần phun trừ khi tỉ lệ bệnh đạt 5% và ngừng ngay việc bón phân đạm hay chất kích thích sinh trưởng. Riêng với đạo ôn cổ bông, phải phun phòng 2 lần vào thời điểm trước và sau trổ từ 5-7 ngày. Đối với rầy nâu, rầy lưng trắng, cần kiểm tra kỹ gốc lúa, bẹ lúa và tiến hành phun trừ tại những nơi có mật độ trên 2.000 con/m2 để tránh tình trạng “cháy rầy” cuối vụ.

“Sở cũng đã chỉ đạo các đơn vị chuyên môn tăng cường cán bộ bám sát cơ sở để kiểm tra, phát hiện và hướng dẫn phòng trừ sâu bệnh hại lúa kịp thời”, bà Phương cho biết thêm.

Lê An