Đổi mới giáo dục chỉ có thể đi vào thực chất khi đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý có đủ năng lực để hiện thực hóa các chủ trương, chính sách trong từng lớp học.
Bước vào năm học 2026-2027, cùng với việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và đầu tư cơ sở vật chất, công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, tạo nền tảng để nâng cao chất lượng giáo dục.
Phát triển năng lực đáp ứng yêu cầu mới
Yêu cầu đổi mới giáo dục đang đặt ra những đòi hỏi ngày càng cao đối với đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý.
Theo đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng không còn dừng ở việc cập nhật kiến thức chuyên môn định kỳ mà chuyển mạnh sang phát triển năng lực nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, năm học 2025-2026, cả nước tuyển dụng được 14.994 giáo viên, nâng tổng số giáo viên được tuyển dụng trong giai đoạn 2022-2026 lên hơn 60.000 người.
Cùng với tuyển dụng, nhiều địa phương đã chủ động điều động, bố trí lại đội ngũ để khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ; đồng thời đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực thực hiện các nhiệm vụ đổi mới của ngành.
 |
| Với chính sách mới, người học có thể tích lũy kết quả học tập theo từng chặng. (Ảnh: THÀNH ĐẠT) |
Đáng chú ý, nội dung bồi dưỡng cũng đang có sự chuyển dịch rõ nét. Nếu trước đây các chương trình chủ yếu tập trung vào việc cập nhật chương trình và phương pháp dạy học thì nay nhiều địa phương ưu tiên phát triển năng lực số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), khai thác học liệu số, tổ chức giáo dục STEM và nâng cao năng lực quản trị nhà trường.
Tại Hải Phòng, 65.145 cán bộ quản lý, giáo viên đã được bồi dưỡng năng lực số. Tỉnh Đồng Tháp tổ chức bồi dưỡng thường xuyên cho 5.085 cán bộ quản lý, giáo viên; có 23.804 lượt giáo viên tham gia các chuyên đề STEM và 6.812 người được tập huấn về chuyển đổi số, năng lực số, ứng dụng AI. Tuyên Quang có khoảng 8.000 lượt giáo viên được bồi dưỡng về chuyển đổi số, AI và học liệu số.
Những kết quả nêu trên cho thấy công tác bồi dưỡng đang từng bước chuyển từ cách làm theo kế hoạch sang bồi dưỡng theo nhu cầu thực tiễn của giáo viên và yêu cầu triển khai các nhiệm vụ mới của ngành.
Không chỉ nâng cao năng lực chuyên môn, nhiều địa phương còn gắn bồi dưỡng đội ngũ với chuyển đổi số và đổi mới quản trị giáo dục. Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Tấn Phát cho biết, địa phương đang triển khai nhiều giải pháp phát triển năng lực số cho đội ngũ nhà giáo, trong đó có việc thành lập 100 trường học số đầu tiên và thí điểm đào tạo AI cho hơn 15.000 giáo viên. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học và quản trị nhà trường.
Tại tỉnh Nghệ An, chuyển đổi số được xác định là giải pháp trọng tâm để nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ hoạt động chuyên môn. Tỉnh đã triển khai Cổng giáo dục số Nghệ An, xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung, đồng thời tổ chức hoạt động chuyên môn theo 5 cụm để hỗ trợ cơ sở sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Bồi dưỡng phải đi trước một bước
Nếu các sở Giáo dục và Đào tạo là lực lượng trực tiếp tổ chức bồi dưỡng thì các trường sư phạm ngày càng khẳng định vai trò trung tâm hỗ trợ chuyên môn, đồng hành cùng địa phương phát triển đội ngũ.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường đại học Sư phạm Hà Nội bày tỏ, các trường sư phạm xác định nhiệm vụ không chỉ đào tạo giáo viên mà còn hỗ trợ các địa phương nâng cao năng lực đội ngũ để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
Thời gian tới các trường sư phạm sẽ tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, gồm: Bồi dưỡng ứng dụng AI cho giáo viên; xây dựng chương trình bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục cấp xã, phường; hỗ trợ triển khai Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học; phát triển giáo dục STEM và xây dựng trường học thông minh. Không chỉ giáo viên, đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục cũng đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ.
Theo Tiến sĩ Vũ Quảng, Hiệu trưởng Trường Cán bộ Quản lý giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh, trong bối cảnh ngành giáo dục chuyển từ tư duy “quản lý” sang “quản trị”, việc nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Thời gian qua, nhà trường đã phối hợp các địa phương bồi dưỡng hơn 12.000 lượt cán bộ quản lý giáo dục, góp phần nâng cao năng lực quản trị nhà trường và cập nhật những quy định mới của ngành.
Tiến sĩ Vũ Quảng cho rằng, cần tiếp tục tăng cường sự phối hợp giữa các cơ sở đào tạo với địa phương để xây dựng những chương trình bồi dưỡng sát với yêu cầu thực tiễn.
Bước vào năm học 2026-2027, định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng xác định tiếp tục đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục theo nhu cầu vị trí việc làm và năng lực nghề nghiệp.
Đồng thời, các Sở Giáo dục và Đào tạo được yêu cầu chủ động rà soát, xây dựng kế hoạch phát triển đội ngũ; tăng cường phối hợp các cơ sở đào tạo giáo viên để tổ chức bồi dưỡng phù hợp điều kiện thực tế của từng địa phương.
Đổi mới giáo dục không chỉ bắt đầu từ chương trình, sách giáo khoa hay những nền tảng công nghệ mới, mà trước hết bắt đầu từ con người. Khi công tác đào tạo, bồi dưỡng được tổ chức bài bản, bám sát thực tiễn và đi trước một bước, đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý sẽ có đủ năng lực để đưa các chủ trương đổi mới vào từng bài giảng, từng hoạt động giáo dục và từng nhà trường. Đó cũng chính là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.
Theo NDĐT
