Năm học 2026-2027, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu không dạy trước chương trình lớp 1; đẩy mạnh STEM, AI, tiếng Anh nhưng tránh chạy theo phong trào, phát sinh chi phí và gây thêm áp lực cho học sinh.

Học sinh lớp 1 dự lễ khai giảng năm học 2025-2026 tại Điểm trường Trung học cơ sở Đức Xuân (xã Hòa An, Cao Bằng). (Ảnh: Chu Hiệu/TTXVN)

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Công văn số 5208/BGDĐT-GDPT hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục phổ thông năm học 2026-2027.

Đây là năm học có ý nghĩa quan trọng trong việc cụ thể hóa Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo vào công tác quản lý, quản trị nhà trường và tổ chức dạy học.

Theo hướng dẫn, các địa phương tập trung thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông, đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá; bảo đảm giáo dục bắt buộc và công bằng trong tiếp cận giáo dục. Đồng thời, tiếp tục sắp xếp hợp lý mạng lưới trường, lớp, bảo đảm các cơ sở giáo dục hoạt động ổn định, thông suốt ngay từ đầu năm học.

Không sắp xếp cơ học mạng lưới trường, lớp

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục rà soát, sắp xếp mạng lưới trường, lớp, phân hiệu, điểm trường phù hợp với quy hoạch, phân bố dân cư, điều kiện đi lại và yêu cầu giáo dục bắt buộc.

Việc sắp xếp cơ sở giáo dục phổ thông công lập được thực hiện theo mục tiêu tinh gọn đầu mối, mở rộng quy mô trường, lớp, góp phần thực hiện mục tiêu giảm tối thiểu 30% số đầu mối; nơi có điều kiện thuận lợi giảm khoảng 50% số đầu mối so với thời điểm ngày 1/7/2025.

Tuy nhiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý không áp dụng cơ học tỷ lệ giảm đối với từng cấp học, từng địa phương. Trường Tiểu học, Trung học Cơ sở được sắp xếp trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã, bảo đảm mỗi xã có ít nhất một trường Tiểu học và một trường Trung học Cơ sở.

Bộ cũng yêu cầu không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông; không sáp nhập trường phổ thông với trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc trung tâm giáo dục nghề nghiệp-giáo dục thường xuyên.

Tại vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và địa bàn đi lại khó khăn, việc dồn ghép điểm trường phải được rà soát kỹ, không sắp xếp cơ học làm giảm cơ hội tiếp cận giáo dục, tăng khoảng cách đi học hoặc ảnh hưởng đến an toàn của học sinh.

Các địa phương được yêu cầu rà soát, bảo đảm đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý và nhân sự hỗ trợ giáo dục theo cấp học, môn học và địa bàn; ưu tiên khắc phục tình trạng thiếu giáo viên.

Về cơ sở vật chất, ưu tiên đầu tư phòng học, phòng học bộ môn, phòng thí nghiệm, thư viện, công trình vệ sinh, nước sạch và điều kiện tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, bán trú, nội trú, nhất là tại vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và địa bàn khó khăn.

Bộ yêu cầu bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa, tài liệu giáo dục địa phương, học liệu và thiết bị dạy học tối thiểu trước khi bắt đầu năm học; có giải pháp hỗ trợ để không học sinh nào thiếu sách giáo khoa, tài liệu và học liệu do hoàn cảnh khó khăn.

Không dạy trước lớp 1, đẩy mạnh giáo dục STEM, AI và tiếng Anh

Đối với một số nhiệm vụ trọng tâm theo cấp học, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các nhà trường phối hợp chặt chẽ với phụ huynh, hỗ trợ trẻ chuyển tiếp từ mầm non lên tiểu học một cách nhẹ nhàng; nghiêm cấm tạo áp lực hoặc tổ chức dạy trước chương trình lớp 1 cho trẻ.

(Nguồn: Vietnam+)

Ở cấp Trung học Cơ sở, các trường tổ chức hoạt động hỗ trợ học sinh chuyển từ tiểu học lên lớp 6, chú trọng phương pháp học tập và kỹ năng tự học. Đối với các môn tích hợp Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lý, việc phân công giáo viên phải phù hợp chuyên môn, không chia cắt cơ học nội dung môn học.

Đối với học sinh vào lớp 10, nhà trường tư vấn, hướng dẫn học sinh lựa chọn môn học phù hợp. Trường hợp học sinh có nhu cầu thay đổi môn học lựa chọn, nhà trường thực hiện theo hướng bảo đảm quyền lợi của học sinh.

Trong năm học mới, các cơ sở giáo dục tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, triển khai học bạ số, giáo dục năng lực số và giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI). Học sinh được hướng dẫn sử dụng  công nghệ và AI an toàn, có trách nhiệm, trung thực; phòng ngừa sự phụ thuộc, lạm dụng công nghệ và các nguy cơ trên môi trường số. 

Các nhà trường triển khai giáo dục STEM/STEAM, nghiên cứu khoa học, kỹ thuật phù hợp mục tiêu Chương trình giáo dục phổ thông và năng lực học sinh; kết hợp STEM với phát triển năng lực số thông qua các chủ đề, bài học có ứng dụng công nghệ số, công cụ số và AI phù hợp.

Bộ khuyến khích các trường phối hợp với cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu, bảo tàng, thư viện và cơ sở sản xuất để tổ chức hoạt động STEM, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp. Tuy nhiên, việc tổ chức phải tránh chạy theo phong trào, nặng về sản phẩm trình diễn, thiếu chiều sâu chuyên môn hoặc làm phát sinh chi phí không cần thiết.

Một nhiệm vụ khác được nhấn mạnh là từng bước tổ chức dạy học và sử dụng tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai trong trường học, phù hợp với điều kiện về đội ngũ, cơ sở vật chất, thiết bị, học liệu và đối tượng học sinh.

Các trường được khuyến khích mở rộng môi trường giao tiếp, thực hành và sử dụng tiếng Anh trong môn học, hoạt động giáo dục và sinh hoạt nhà trường. Đối với địa bàn thiếu giáo viên ngoại ngữ, Sở Giáo dục và Đào tạo xây dựng phương án dạy học liên trường, theo cụm trường, kết hợp trực tiếp và trực tuyến; đồng thời phát triển, chia sẻ học liệu dùng chung và bố trí, điều động đội ngũ phù hợp.

Tăng quản trị bằng dữ liệu, chấn chỉnh dạy thêm, lạm thu

Về chuyển đổi số, Bộ yêu cầu triển khai học bạ số, học liệu số, tuyển sinh trực tuyến và các ứng dụng công nghệ số trong quản lý, dạy học, kiểm tra, đánh giá. 

Dữ liệu học bạ số được cập nhật đầy đủ, kịp thời và kết nối với cơ sở dữ liệu của ngành Giáo dục, không yêu cầu học sinh, cha mẹ học sinh cung cấp lại những thông  tin đã có trên hệ thống.

Cùng với đó, các cơ sở giáo dục phải giảm hồ sơ, sổ sách và thủ tục hành chính không cần thiết; khai thác dữ liệu để phát hiện sớm thiếu hụt về đội ngũ, cơ sở vật chất, thiết bị, chính sách hỗ trợ và các nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng, an toàn giáo dục.

Bộ yêu cầu thực hiện nghiêm quy định về dạy thêm, học thêm; nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường và giảm áp lực học tập cho học sinh. Việc thu, chi, tài trợ và huy động nguồn lực xã hội phải bảo đảm tự nguyện, minh bạch, đúng mục đích, đúng thẩm quyền; kịp thời chấn chỉnh, xử lý hành vi lạm thu, ép buộc đóng góp hoặc ép buộc học thêm.

Các trường đồng thời phải xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, dân chủ, kỷ cương; chủ động phòng ngừa và xử lý bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, tai nạn, mất an toàn thực phẩm và các nguy cơ trên không gian mạng; tăng cường tư vấn tâm lý, công tác xã hội trường học, chú trọng an toàn đối với học sinh nội trú, bán trú và học sinh ở xa gia đình.

Theo TTXVN/Vietnam+