QTO - Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, việc xây dựng trường học thông minh, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý, giảng dạy không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. Với cách làm bài bản, phù hợp thực tiễn, ngành Giáo dục Quảng Trị đang từng bước tạo nền tảng vững chắc để phát triển năng lực số cho học sinh, đổi mới phương pháp dạy học, hướng tới nền giáo dục hiện đại, hội nhập.

Nâng cao chất lượng học bằng công nghệ

Trong tiết học Tiếng Anh của lớp 5A6, Trường tiểu học Cam Lộ, xã Cam Lộ, thay vì sử dụng bảng phấn truyền thống thì nay trong lớp có thêm màn hình tương tác 86 inch kết nối internet tốc độ cao. Giáo viên bộ môn mỗi khi lên lớp sẽ sử dụng bảng này để trình chiếu bài dạy với cách soạn bài mới mẻ hơn. Từng từ vựng được minh họa bằng hình ảnh động, âm thanh và giọng đọc chuẩn bản ngữ. Bằng tương tác, học sinh trực tiếp lên bảng, chạm vào biểu tượng để luyện phát âm. Ngoài ra, hệ thống AI của các ứng dụng được nhà trường mua bản quyền sẽ nhận diện và sửa lỗi ngay cho học sinh.

Môn Tiếng Anh dễ hiểu hơn với học sinh khối 5 Trường tiểu học Cam Lộ nhờ giảng dạy qua màn hình có ứng dụng AI - Ảnh: L.T

Em Trần Thảo Minh Châu chia sẻ, học bằng bảng thông minh giúp em tự tin hơn khi nói tiếng Anh vì được hướng dẫn cụ thể và sửa lỗi ngay tại lớp.

Cô giáo Đoàn Thị Hồng Vân, giáo viên bộ môn Tiếng Anh cho biết, việc ứng dụng AI giúp giáo viên thiết kế bài giảng nhanh hơn, tạo trò chơi học tập sinh động, theo dõi mức độ tiếp thu của từng học sinh. Tuy nhiên, công nghệ không thể hoàn toàn thay thế giáo viên, mà phần nào hỗ trợ chúng tôi đổi mới phương pháp, tăng tính tương tác và cá thể hóa việc học. Từ đó, tạo cho các em môi trường học tập mới lạ, giúp các em tiếp thu bài nhanh và chuẩn xác hơn.

Theo Hiệu trưởng Trường tiểu học Cam Lộ Hồ Thị Hải Thanh, nhà trường hiện có 26 lớp với 895 học sinh ở 2 điểm trường. Để nâng cao chất lượng dạy và học, những năm qua, đơn vị rất chú trọng quan tâm việc ứng dụng công nghệ thông tin, AI vào giảng dạy. Đến nay, 100% cán bộ, giáo viên thường xuyên ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy và quản lý. Hạ tầng được đầu tư đồng bộ với 6 đường truyền internet, 8 bộ phát wifi; các phòng học, phòng bộ môn đều trang bị thiết bị dạy học thông minh. Nội dung AI được tích hợp linh hoạt trong nhiều môn học từ ngoại ngữ, khoa học, STEM đến hoạt động trải nghiệm.

Không chỉ chú trọng chuyên môn, nhà trường còn quan tâm giáo dục kỹ năng số và an toàn không gian mạng cho học sinh thông qua các hoạt động truyền thông, hướng dẫn sử dụng AI có trách nhiệm, không chia sẻ thông tin cá nhân trên môi trường số. Qua đó, xây dựng môi trường học an toàn, nhân văn.

Tương tự, Trường tiểu học, THCS và THPT Trưng Vương ở phường Nam Đông Hà nhiều năm nay cũng là đơn vị tiên phong trong việc ứng công nghệ số vào dạy và học với các mô hình phòng học thông minh được vận hành hiệu quả.

Học sinh Trường tiểu học, THCS và THPT Trưng Vương hào hứng hơn khi học với màn hình tương tác - Ảnh: L.T

Cùng tham gia tiết học môn Khoa họcCông nghệ của lớp 9, phóng viên ghi nhận học sinh thích thú với bài giảng và tiếp thu bài nhanh hơn. Bằng việc được quan sát mô hình 3D về các cơ quan trong cơ thể người, có thể phóng to, xoay, tách từng bộ phận để tìm hiểu cấu tạo, nhờ đó, kiến thức được truyền đạt trở nên trực quan, sinh động hơn.

Em Nguyễn Ngọc An Nhiên cho biết, việc học bằng mô hình 3D giúp em hiểu sâu và nhớ lâu hơn, nhất là những nội dung khó.

Thầy giáo Phạm Xuân Thế, Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học, THCS và THPT Trưng Vương cho biết, phòng học thông minh được sử dụng cho tất cả các môn như Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật lý, Sinh học… với công suất có thể đạt đến 90% số tiết trong tuần. Chúng tôi xác định đây là không gian học tập thường xuyên, không phải mô hình mang tính trình diễn.

Với 4 phòng học thông minh, trong đó 2 phòng dành cho bậc tiểu học và 2 phòng dành cho bậc trung học được trang bị máy tính cấu hình cao, đường truyền riêng đáp ứng đồng thời 50 thiết bị truy cập, nhà trường đã từng bước tạo nền tảng hạ tầng cho giáo dục số. Ngoài ra, các phần mềm dạy học được mua bản quyền từ các nước tiên tiến; hệ thống quản lý vận hành được xây dựng theo hướng quản trị số, theo dõi các chỉ số hoạt động của từng lớp, từng giáo viên nhằm nâng cao hiệu quả điều hành.

Để việc ứng dụng công nghệ số vào dạy học có nền nếp

Trường tiểu học Cam Lộ đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng để ứng dụng công nghệ vào giảng dạy - Ảnh: L.T

Theo thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT), để việc ứng dụng công nghệ số, AI trong giáo dục được triển khai theo lộ trình phù hợp, gắn với chương trình giáo dục phổ thông 2018, trong năm học 2025-2026, toàn ngành đã triển khai tổ chức 8 lớp tập huấn cho hơn 8.000 cán bộ và giáo viên các bậc học về ứng dụng AI trong quản lý và dạy học; triển khai 8 lớp tập huấn trực tiếp và 719 điểm cầu trực tuyến cho cán bộ quản lý, giáo viên cốt cán phổ thông trong toàn tỉnh về việc triển khai phát triển năng lực số cho học sinh phổ thông.

Theo ông Lê Văn Tính, Trưởng phòng Giáo dục phổ thông, Sở GD-ĐT, mục tiêu hướng tới là hình thành và phát triển cho học sinh các năng lực cốt lõi như năng lực số, năng lực công nghệ, năng lực AI, năng lực toán học và năng lực giải quyết vấn đề; đồng thời bồi dưỡng phẩm chất sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm, đúng pháp luật.

Học sinh tương tác với màn hình cảm ứng thông qua minh họa kiến thức bài giảng - Ảnh: L.T

Tuy nhiên, theo quan điểm xuyên suốt của ngành, AI được xác định là công cụ hỗ trợ nhằm nâng cao chất lượng dạy học và hiệu quả quản trị nhà trường, tập trung hỗ trợ giáo viên thiết kế học liệu, đổi mới phương pháp, tổ chức hoạt động học tập chứ không thay thế vai trò của giáo viên, không triển khai theo hướng hình thức mà phải bảo đảm hiệu quả thực chất, phù hợp điều kiện từng cơ sở giáo dục.

Do đó, ngành Giáo dục xác định đây là nhiệm vụ lâu dài, triển khai từng bước, ưu tiên nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên; chỉ đạo các đơn vị chủ động, linh hoạt, không tạo áp lực, không phát sinh chi phí ngoài quy định; đồng thời bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và giữ vững mục tiêu giáo dục toàn diện.

                                                                                      Lê Trường