QTO - Khởi nghiệp không còn là câu chuyện riêng của những cử nhân cầm tấm bằng đại học hay các CEO dạn dày kinh nghiệm. Dưới mái trường. THPT, những "hạt giống" khởi nghiệp đang nảy mầm mạnh mẽ. Từ sợi dây đồng vô tri qua tay cậu học trò nghèo trở thành tác phẩm nghệ thuật, đến căn phòng STEM tụ hội đam mê, một thế hệ "Gen Z" Quảng Trị dám nghĩ, dám làm đang vươn mình.

“Xây nền” từ những điều nhỏ bé

Mỗi dịp Tết đến, xuân về, chiếc điện thoại của Nguyễn Gia Phương (SN 2005), sinh viên Trường đại học Duy Tân, TP. Đà Nẵng nhận được nhiều cuộc gọi từ khách hàng hơn. Mọi người liên lạc với Phương để đặt mua những chậu bonsai đẹp mắt làm từ dây đồng. 3 năm nay, công việc này đã giúp chàng sinh viên Quảng Trị trang trải một phần chi phí học tập, sinh hoạt xa nhà. Nghề cũng giúp cậu phát huy tinh thần sáng tạo, rất có ích cho chuyên ngành kiến trúc công trình đang theo đuổi. “Em rất cảm ơn Câu lạc bộ (CLB) Hướng nghiệp, khởi nghiệp Trường THPT Trần Thị Tâm-nơi xây nền, tạo đà cho em từ khi đang là học sinh 12”, Phương bộc bạch.

Nhắc đến Gia Phương, cô giáo Nguyễn Thị Thanh Thúy, Bí thư Đoàn trường THPT Trần Thị Tâm bật mí, cô vừa chia sẻ với các thành viên mới trong CLB câu chuyện khởi nghiệp của Gia Phương và một số học sinh khác. Trước đây, các em đều mong muốn khởi nghiệp nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu. CLB Hướng nghiệp, khởi nghiệp của trường nhanh chóng mang đến lời giải, mở lối cho một số em tự tin khởi nghiệp từ khoản tiền tiết kiệm nhỏ của mình. “Từ thành công của các em, nhiều học sinh đã được truyền cảm hứng”, cô Thúy khẳng định.

Em Nguyễn Hùng Nguyên, học sinh Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (đứng thứ 3, từ trái sang) được các “cố vấn đặc biệt” chia sẻ kinh nghiệm, kỹ năng trước khi bước vào những cuộc thi quan trọng - Ảnh: Q.H

Ở vùng nông thôn còn khó khăn, nhiều học sinh Trường THPT Trần Thị Tâm luôn nuôi mong muốn khởi nghiệp để đỡ đần gia đình. Sự ra đời của CLB Hướng nghiệp, khởi nghiệp ở trường đã chạm đúng mong muốn ấy. Vì thế, CLB thu hút sự tham gia của đông đảo học sinh ngay sau khi ra đời. Đó cũng chính là động lực để ban chủ nhiệm CLB và các thành viên chủ chốt thêm nỗ lực để tổ chức nhiều chương trình khơi gợi tinh thần khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Cô Thúy chia sẻ: “Khởi nghiệp không phải là cái gì đó quá to tát. Nó bắt đầu từ việc biến kỹ năng uốn dây đồng, đan len, làm ngũ cốc… thành giá trị thực tế. Nhiều học sinh của chúng tôi đã hiểu điều đó ngay sau những buổi sinh hoạt đầu tiên”.

“Bệ phóng” của những ý tưởng 4.0

Nếu ở ngôi trường mang tên nữ anh hùng Trần Thị Tâm, việc khởi nghiệp có dáng dấp của tinh thần vượt khó thì tại Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, đó là sự bứt phá của công nghệ. Tham gia CLB Khởi nghiệp thuộc Đoàn trường, chúng tôi đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác trước những ý tưởng, dự án mới mẻ. Cô giáo Hoàng Thị Hà, Chủ nhiệm CLB Khởi nghiệp Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn cho biết: “CLB Khởi nghiệp của trường ra đời cách đây hơn 3 năm. Đây là nơi hội tụ nhiều học sinh giỏi, giàu ý tưởng, khát vọng”, cô Hà tự hào khẳng định.

Theo chân cô giáo Hoàng Thị Hà, chúng tôi ghé phòng STEM của trường. Tại đây, em Nguyễn Hùng Nguyên, học sinh lớp 12 chuyên Lý đang chạy nước rút cho 2 cuộc thi lớn ở cấp tỉnh với mô hình “EduProctor-Hệ thống Robot và phần mềm tự động hóa giám sát thi cử bằng trí tuệ nhân tạo Deep Learning”. Đồng hành với Nguyên ở chặng nước rút này là các bạn trong CLB Khởi nghiệp và cũng chính là thành viên nhóm học sinh của trường vừa giành giải ba cuộc thi "Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp" toàn quốc. Các “cố vấn đặc biệt” đã giúp Nguyên tự tin hơn trước thềm cuộc thi. Nguyên chia sẻ: “Em hy vọng mình sẽ đoạt giải cao để không phụ lòng mọi người. Em từng sợ mình không có tiền để khởi nghiệp nhưng CLB đã dạy em rằng ý tưởng mới là nguồn vốn lớn nhất”.

Ở CLB Khởi nghiệp Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, các thành viên đều hiểu sâu sắc ý nghĩa của tinh thần sẻ chia, hỗ trợ nhau trong xây dựng dự án, biến ý tưởng khởi nghiệp thành hiện thực. Nhờ thế, nhiều ý tưởng từng được cho là “viển vông” của tuổi học trò đã được hiện thực hóa, thành những dự án khả thi. Năm nào CLB cũng có thành viên đoạt giải cao trong các kỳ thi về khởi nghiệp, sáng tạo khoa học, kỹ thuật… toàn quốc và cấp tỉnh.

Để “vườn ươm” không dừng ở phong trào

Ngoài hai ngôi trường kể trên, thời gian qua, nhiều CLB hướng nghiệp, khởi nghiệp của tuổi trẻ Quảng Trị đã ra đời, đi vào hoạt động hiệu quả. Ít ai biết, buổi đầu, khi các cấp bộ Đoàn phát động, triển khai mô hình, nhiều ý kiến trái chiều nảy sinh. Một số người cho rằng, việc khởi nghiệp chưa thực sự phù hợp với lứa tuổi, điều kiện, tâm lý của học sinh. Thậm chí, nó có thể khiến các em xao nhãng học tập. Có người dự báo các CLB khởi nghiệp trong trường học sẽ “sớm nở, tối tàn”.

Trước thực tế ấy, các cán bộ Đoàn đã tập trung làm tốt công tác tuyên truyền, thay đổi nhận thức cũ. Trên cơ sở đó, những CLB hướng nghiệp, khởi nghiệp thí điểm thuận lợi ra đời với nhiều hoạt động, phong trào hay. Qua mỗi hoạt động, những bài học kinh nghiệm được rút ra. Nhờ thế, việc thành lập các CLB khởi nghiệp trong trường học càng về sau càng thuận lợi, mang về kết quả đáng mừng.

Theo anh Nguyễn Quốc Toản, Phó Bí thư Tỉnh đoàn, Chủ tịch Hội LHTN Việt Nam tỉnh, toàn tỉnh hiện có 123 câu lạc bộ hướng nghiệp, khởi nghiệp trong trường học. Sau khi thành lập, các CLB đã đi vào hoạt động nền nếp, hiệu quả. Tham gia CLB, học sinh tích lũy được nhiều điều hay và có những trải nghiệm rất quý giá. “Từ thành công ấy, thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục nhân rộng các CLB khởi nghiệp trong trường học, giúp mô hình không dừng ở phong trào, mà phát triển theo chiều sâu. Tin tưởng rằng, các CLB sẽ thực sự là “vườn ươm” của tuổi trẻ Quảng Trị”, anh Toản chia sẻ.

Quang Hiệp