QTO - Được ví như một “nghiên mực” khổng lồ mang đầy trầm tích lịch sử, phá Hạc Hải không chỉ sở hữu nét đẹp non nước hữu tình mà còn ẩn chứa một hệ sinh thái vô cùng phong phú. Trong xu thế phát triển du lịch xanh, phá Hạc Hải đang dần trở thành điểm đến lý tưởng, thu hút những bước chân ưa khám phá, trải nghiệm.

Hệ sinh thái đa dạng

Trong “Đại Nam nhất thống chí” của triều Nguyễn, phá Hạc Hải đã được miêu tả là vùng đất của sự giao thoa “Trăm sông tụ hội, mọi nhánh đổ về… phía đông bắc từng động cát chập chồng, phía tây bắc vạn núi chắn ngang”.

Nằm ở cuối nguồn sông Kiến Giang với diện tích rộng lớn khoảng 12km², lòng phá Hạc Hải có độ sâu từ 1,5-3m. Nhìn từ trên cao, phá Hạc Hải uốn lượn mềm mại bên cạnh núi Đầu Mâu quanh năm mây mù bao phủ. Chóp núi tựa hình ngòi bút, lòng phá tựa chiếc nghiên mực, tạo nên một bức tranh phong thủy tuyệt mỹ mà người xưa từng ca ngợi: “Mâu Sơn vi bút, Hạc Hải vi nghiên”.

Phá Hạc Hải trở thành điểm du lịch sinh thái hấp dẫn với nhiều du khách - Ảnh: L.Chi

Là vùng nước lợ với độ mặn tự nhiên đặc trưng, phá Hạc Hải từng là “vựa” thủy sản trù phú bậc nhất vùng. Nơi đây nuôi dưỡng biết bao loài thủy sản nước lợ nổi tiếng béo ngọt, như: Tôm, cua, cá bống, cá buôn, cá úc, cá leo và đặc biệt là đặc sản rạm gạch. Nguồn lợi thủy sản dồi dào từ đầm phá là sinh kế vững chắc cho hàng trăm hộ dân, cung cấp lượng thực phẩm lớn cho người dân trong và ngoài tỉnh.

Ông Nguyễn Công Xuân, thôn Xuân Bắc 2, xã Lệ Ninh cho hay: “Nhiều năm trở lại đây người dân quanh phá đã linh hoạt chuyển đổi sang mô hình xen canh trồng lúa, nuôi tôm, nuôi cá và bảo vệ các bãi cây hoang sơ-nơi hàng nghìn loài chim trời tìm về trú ngụ, sinh sản. Chính sự thích ứng này đã tạo nên một chuỗi sinh thái mới đầy hấp dẫn cho du lịch khám phá, trải nghiệm”.

Hướng đến du lịch xanh

Trong định hướng đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, không gian du lịch sinh thái đang ngày càng được quan tâm đầu tư. Nắm bắt xu thế đó, nhiều hộ gia đình và các công ty lữ hành đã dần đưa các sản phẩm du lịch trải nghiệm khám phá Hạc Hải vào khai thác.

Hành trình đến với Hạc Hải mở ra bằng trải nghiệm ngồi thuyền máy, lướt nhẹ trên mặt nước mênh mông, đón những cơn gió mang theo vị mặn mòi đặc trưng của đầm phá và hương thơm thoang thoảng của cánh đồng lúa chín. Du khách không chỉ được ngắm khung cảnh bao la, khoáng đạt của vùng sông nước mà còn được trải nghiệm nhiều hoạt động gắn với sinh hoạt của người dân bản địa.

Điều thú vị nhất tại đây chính là sự đồng hành của những “hướng dẫn viên chân đất”. Họ là những người con sinh ra và lớn lên từ đầm phá. Dù không qua trường lớp đào tạo bài bản, nhưng bằng vốn sống phong phú và tình yêu quê hương da diết, họ dẫn dắt du khách vô cùng lưu loát.

Du khách đến tham quan, trải nghiệm phá Hạc Hải - Ảnh: Khu du lịch sinh thái Hạc Hải Xuân Hòa

Dưới sự hướng dẫn của những “hướng dẫn viên chân đất”, du khách được trải nghiệm thả lưới, buông câu giữa lòng phá rộng lớn. Chưa dừng lại ở đó, con thuyền sẽ đưa du khách len lỏi vào sâu trong những rặng cây ngập nước hoang sơ. Tại đây, một thế giới loài chim hoang dã hiện ra ngay trước mắt với tiếng chim non chiêm chiếp, những tổ chim ẩn hiện sau tán lá và hình ảnh xúc động của chim mẹ đang tĩnh lặng ấp trứng.

Mỗi năm, Khu du lịch sinh thái phá Hạc Hải Xuân Hòa đón trên 100 đoàn khách đến khám phá, trải nghiệm. Theo chị Đỗ Thị Hòa (đại diện khu du lịch), phá Hạc Hải thích hợp với những ai thích phiêu lưu và trải nghiệm cuộc sống yên bình, dân dã. Đến đây, du khách được trải nghiệm đi thuyền ngắm nhìn vùng sông nước yên bình, được hít thở không khí trong lành... Sức hút của Hạc Hải không chỉ đến từ phong cảnh thiên nhiên riêng có, mà còn là nơi du khách có thể thưởng thức những món ẩm thực “mùa nào thức nấy” từ nguồn sản vật tươi rói của dòng phá.

Chị Đặng Thị Hoa, một du khách đến từ phường Đồng Hới chia sẻ: “Dịp lễ 30/4 vừa rồi, tôi cùng gia đình chọn phá Hạc Hải làm điểm dừng chân. Phong cảnh ở đây thực sự rất trong lành, giúp chúng tôi hoàn toàn hòa mình vào thiên nhiên. Thích nhất là trẻ con được trải nghiệm thực tế vườn chim, còn cả nhà thì được thưởng thức những món ăn dân dã, chế biến từ sản vật tươi ngon vừa đánh bắt từ lòng phá Hạc Hải”.

Để phát triển bền vững, anh Nguyễn Công Xuân đã đầu tư xây dựng mô hình nuôi trồng thủy sản gắn liền với nông nghiệp và du lịch sinh thái. Trên khu vực đầm phá Hạc Hải, anh đang duy trì sản xuất 6ha lúa (trong đó có 3ha lúa ST25), nuôi 1.000 con vịt trời và hơn 1 tấn tôm, cá các loại để phục vụ du khách. Toàn bộ hệ sinh thái khép kín này vừa là cảnh quan cho khách tham quan, vừa là nguồn thực phẩm sạch, tươi ngon tại chỗ để phục vụ du khách khi đến trải nghiệm.

Phát triển du lịch sinh thái tại phá Hạc Hải là hướng đi hoàn toàn phù hợp với xu thế phát triển xanh hiện nay. Hướng đi này không chỉ khai thác sâu tiềm năng, lợi thế địa phương, tạo thêm nhiều việc làm cho lao động nông thôn, mang lại lợi ích kinh tế bền vững cho cư dân bản địa mà quan trọng hơn hết là góp phần bảo vệ môi trường, bảo tồn và phát huy những nét văn hóa bản địa đặc sắc.

Lan Chi