QTO - Từng là căn cứ của các cơ quan kháng chiến huyện Quảng Trạch (Quảng Bình cũ) trong những năm kháng chiến chống Pháp, Trung Thuần hôm nay đang khoác lên mình diện mạo mới, với khát vọng xây dựng quê hương giàu đẹp, văn minh, đáng sống...

Tự hào chiến khu xưa

Xã Trung Thuần được hình thành trên cơ sở sáp nhập 3 xã Quảng Lưu, Quảng Thạch và Quảng Tiến thuộc huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình trước đây. Mang tên gọi Trung Thuần-địa danh gắn với một thời kỳ đấu tranh cách mạng hào hùng, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân địa phương kỳ vọng những giá trị văn hóa, lịch sử của quê hương sẽ tiếp tục được gìn giữ, kế thừa và phát huy, trở thành nguồn lực cho chặng đường phát triển mới.

Tìm hiểu về chiến khu Trung Thuần, trong cuốn “Lịch sử Đảng bộ huyện Quảng Trạch”, tập 1, xuất bản tháng 8/1997, ghi rõ: Từ đầu năm 1947, Huyện ủy Quảng Trạch đã tập trung cán bộ nghiên cứu, khảo sát, xây dựng chiến khu Trung Thuần, liên kết với các trại sản xuất để chuẩn bị cho cuộc kháng chiến trường kỳ. Trung tuần tháng 9/1947, hội nghị cán bộ Đảng toàn huyện Quảng Trạch được tổ chức tại đây. Tháng 7/1951, cũng tại chiến khu Trung Thuần, Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện Quảng Trạch lần thứ IV khai mạc tại trại Sim.

Bia di tích lịch sử chiến khu cách mạng Trung Thuần - Ảnh: N.T

Những địa danh như trại Sim, những câu chuyện về các cơ quan kháng chiến năm xưa vẫn được các bậc cao niên nhắc lại với niềm tự hào. Đó còn là ký ức về trận càn lớn của quân Pháp vào chiến khu Trung Thuần ngày 3/7/1947, những chiến công của quân và dân Quảng Trạch đánh giặc, giữ làng, bảo vệ các cơ quan kháng chiến của huyện trong suốt những tháng năm chống Pháp gian lao, anh dũng.

Từ chiếc nôi cách mạng chiến khu Trung Thuần, Đảng bộ huyện Quảng Trạch đã củng cố, xây dựng lực lượng ngày càng lớn mạnh. Dưới sự chỉ đạo của Liên khu ủy khu IV, lực lượng vũ trang của huyện Quảng Trạch phối hợp với bộ đội chủ lực đã chớp thời cơ mở chiến dịch Ba Đồn-Mỹ Hòa thắng lợi, từ đó giải phóng toàn bộ huyện Quảng Trạch trong năm 1952, mở rộng vùng tự do Liên khu IV.

Thời gian đã lùi xa, nhưng dấu ấn của chiến khu Trung Thuần vẫn hiện hữu trong ký ức của những người từng trải qua chiến tranh và trong niềm tự hào của các thế hệ hôm nay. Chính nền tảng ấy đang trở thành một phần quan trọng trong hành trang để Trung Thuần bước vào chặng đường phát triển mới.

Trung thuần ngày mới...

Hơn 1 năm sau khi thành lập xã mới, Trung Thuần đang đứng trước không gian rộng mở hơn. Nhưng để biến tiềm năng thành động lực, bên cạnh sự đầu tư của Nhà nước, điều quan trọng là khơi dậy khát vọng làm giàu chính đáng của người dân trên mảnh đất quê hương. “Vùng này trồng tiêu tốt lắm. Mình có đất, mình chịu khó bỏ công sức chăm sóc cây tiêu cho đúng kỹ thuật, vậy là có nguồn thu ổn định thôi”, ông Trần Văn Thắng, ở thôn Sơn Thạch, chia sẻ khi dẫn chúng tôi thăm vườn đồi với hơn 1.000 gốc tiêu của gia đình.

Vườn tiêu hiện là nguồn thu nhập chính, mỗi năm mang về cho gia đình ông Thắng trên dưới 300 triệu đồng. Thấy nguồn lợi từ cây tiêu, nhiều người dân lấy loại cây này làm cây trồng chủ lực trên vùng gò đồi, đưa diện tích trồng tiêu của toàn xã lên khoảng 121ha.

Xã mới, khí thế mới như tạo động lực để người dân nơi này gắn kết hơn với đất đai, đồng ruộng. Nếu như vụ đông-xuân vừa qua, bà con xã Trung Thuần gieo trồng 437ha lúa thì vụ hè-thu này, người dân cũng chủ động công tác thủy lợi, tưới tiêu để gieo trên 380ha lúa, tăng so với các năm trước.

Xã Trung Thuần trên đường đổi mới - Ảnh: N.T

Sau sáp nhập, xã Trung Thuần có 17 mô hình sản xuất nông nghiệp và cơ sở chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao, phát triển theo hướng trang trại, gia trại tập trung, áp dụng quy trình hiện đại, bảo đảm vệ sinh môi trường. Trên địa bàn có 6 hợp tác xã, 9 tổ hợp tác hoạt động hiệu quả, nâng cao giá trị sản xuất và tỉ trọng chăn nuôi trong nông nghiệp.

Cùng với đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp, Nhân dân trên địa bàn xã đã mạnh dạn đầu tư phát triển các ngành nghề nông thôn phù hợp với điều kiện thực tế, góp phần tạo việc làm tại chỗ, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống. Hoạt động thương mại-dịch vụ trên địa bàn xã cơ bản ổn định. Giá trị sản xuất công nghiệp tiểu thủ công nghiệp tăng gần 10%, giá trị dịch vụ tăng trên 7% so với cùng kỳ năm 2025.

Kinh tế khởi sắc kéo theo những chuyển biến tích cực trong đời sống xã hội. Chuyện học hành của con em được các gia đình quan tâm hơn. Học sinh Trung Thuần tham dự các kỳ thi học sinh giỏi, năng khiếu và  đạt nhiều giải thưởng cao. Toàn xã hiện có 5/9 trường đạt chuẩn quốc gia. 

Công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho Nhân dân tiếp tục được củng cố. Tại Trạm Y tế xã Trung Thuần, chúng tôi gặp bà Phạm Thị Thoàn, ở thôn Hải Lưu, đến khám bệnh. Bà cho biết sau sáp nhập, hoạt động khám, chữa bệnh tại trạm vẫn được duy trì liên tục. “Nhà tôi ở gần trạm y tế, nên hễ trái gió trở trời là đến ngay trạm. Các y bác sĩ rất nhiệt tình”, bà Thoàn cho hay.

Cùng với phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng-an ninh trên địa bàn tiếp tục được giữ vững; trật tự, an toàn xã hội được bảo đảm, địa phương không có tệ nạn ma túy. Những kết quả ấy đang tạo nền tảng để Trung Thuần xây dựng một diện mạo nông thôn mới ổn định, an toàn và ngày càng đáng sống.

Khát vọng vùng quê đáng sống

Trung Thuần xác định khâu đột phá của địa phương là đẩy mạnh thu hút đầu tư, hình thành vùng nguyên liệu tập trung gắn với chế biến nông, lâm sản. Việc 3 xã cũ là Quảng Lưu, Quảng Thạch và Quảng Tiến đã đạt các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới trong những năm trước là tiền đề để xã Trung Thuần xây dựng kế hoạch phát triển nông thôn mới giai đoạn 2026-2030. Trong đó, địa phương ưu tiên các lĩnh vực xây dựng hạ tầng kinh tế-xã hội, phát triển sản xuất, nước sạch, môi trường, chuyển đổi số và đào tạo nguồn nhân lực.

“Đào tạo kỹ năng số là một trong những giải pháp mà xã và các thôn triển khai để người dân từng bước ứng dụng khoa học và công nghệ vào cuộc sống, từ đó thay đổi cung cách làm ăn, xây dựng các mô hình sản xuất, kinh doanh có hiệu quả trong thực tiễn”, anh Trần Thanh Chung, Trưởng thôn Minh Thạch, xã Trung Thuần chia sẻ.

Theo ông Phan Xuân Linh, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Trung Thuần, địa phương sẽ tập trung khai thác lợi thế vùng gò đồi rộng lớn để phát triển kinh tế vườn rừng, kinh tế trang trại. "Xã tập trung vào 2 khâu đột phá là hình thành vùng nguyên liệu và phát triển các thành phần kinh tế địa phương. Khi triển khai hiệu quả 2 khâu này, chúng tôi kỳ vọng khâu đột phá thứ 3 là thu hút các nhà đầu tư đến xây dựng nhà máy, thu mua và chế biến nguyên liệu, phát triển du lịch sinh thái gắn với du lịch văn hóa, lịch sử, tạo thêm việc làm và nguồn thu nhập cho người dân địa phương”, ông Phan Xuân Linh cho biết.

Sau 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, điều dễ nhận thấy ở Trung Thuần là hệ thống chính trị cơ sở đã thật sự gần dân, vận hành thông suốt và từng bước thích ứng với yêu cầu mới. Đi trên những cánh đồng trải rộng mùa vàng nơi chiến khu lịch sử, dừng chân ven mặt hồ Trung Thuần gợn sóng, in bóng mây trời, chúng ta như thấy ngày mùa năm xưa trong dáng dấp oai hùng của đoàn vệ quốc và bức tranh toàn cảnh đầy tươi sáng của một Trung Thuần hôm nay trên hành trình đổi mới.

Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Trung Thuần đang hành động quyết liệt để đưa vùng đất mang giá trị lịch sử, văn hóa đáng tự hào trở thành vùng quê đáng sống.

Ngọc Trang