QTO - Dòng Kiến Giang đang chuyển mình theo nhịp điệu của ngày hội lớn. Trên mặt sông, những con thuyền lần lượt hạ thủy; tiếng hô nhịp, tiếng mái chèo khua nước của các đội bơi, đội đua đang miệt mài luyện tập hòa cùng tiếng reo hò, cổ vũ từ những bến sông. Không khí chuẩn bị cho lễ hội đua, bơi thuyền truyền thống đang lan tỏa mạnh mẽ, trở thành bản sắc riêng có của người dân Lệ Thủy. Tất cả đang hội tụ, tạo nên một Lệ Thủy khẩn trương, náo nức và đầy khí thế, sẵn sàng cho ngày hội lớn của quê hương.

Gửi niềm tin theo từng nhịp chèo

Chúng tôi có mặt tại thôn Xuân Hạ, xã Lệ Thủy từ sớm để cùng người dân địa phương chứng kiến lễ hạ thủy đò bơi của thôn, một nghi thức mở đầu cho hành trình tập luyện, hướng tới ngày hội lớn trên dòng Kiến Giang của đội bơi Xuân Hạ. Chiếc đò bơi được hạ thủy trong sự háo hức, phấn khởi của đông đảo người dân.

Từ bến sông này, những mái chèo bắt đầu một hành trình mới, mang theo sức trẻ, niềm tin và sự kỳ vọng của người dân trong thôn. Và khi tiếng trống hội vang lên, mỗi nhịp chèo của các trai bơi cũng sẽ là một nhịp nối của tình đoàn kết và niềm tự hào quê hương Xuân Hạ.

Anh Lê Văn Được, thành viên đội bơi Xuân Hạ chia sẻ: “Chúng tôi luôn tâm niệm, mỗi mái chèo không đơn thuần là dụng cụ thi đấu. Đó là sự kết tinh của sức mạnh tập thể, của tình đoàn kết và niềm tự hào quê hương Xuân Hạ. Không đặt nặng thành tích, điều những người con Xuân Hạ hướng đến vẫn là thi đấu bằng quyết tâm cao nhất, đoàn kết một lòng, mang hình ảnh đẹp của quê hương đến với lễ hội”.

Thôn Xuân Hạ tổ chức lễ hạ thủy đò bơi, triển khai tập luyện tham gia lễ hội đua, bơi thuyền truyền thống trên sông Kiến Giang - Ảnh: H.C

Theo Bí thư Chi bộ thôn Xuân Hạ Lê Văn Vững, để chuẩn bị cho mùa hội năm nay, bên cạnh việc bảo đảm phương tiện, địa phương đặc biệt chú trọng đến lực lượng trai bơi, những người trực tiếp mang sức trẻ và hình ảnh của quê hương đến với lễ hội. Mỗi thành viên trong đội đều chủ động sắp xếp công việc, dành thời gian tập luyện, rèn sức bền, nâng cao kỹ thuật, khả năng phối hợp và nêu cao ý thức trách nhiệm khi đại diện cho thôn tham gia ngày hội.

Và phía sau mỗi buổi tập trên sông là sự chung sức, đồng lòng của cả cộng đồng thôn. Sự quan tâm của bà con trở thành điểm tựa tinh thần, tiếp thêm động lực để các trai bơi nỗ lực rèn luyện, gắn kết một lòng và tự tin hướng về ngày hội trên dòng Kiến Giang.

Không khí chuẩn bị cho mùa hội tại thôn Xuân Thủy cũng đang diễn ra sôi nổi và khẩn trương. Trưởng thôn Xuân Thủy Lê Văn Chương cho biết: “Sau lễ hạ thủy, các trai bơi bước vào những ngày tập luyện trên dòng Kiến Giang với tinh thần nghiêm túc, quyết tâm cao. Chúng tôi luôn động viên các trai bơi giữ gìn sức khỏe, chấp hành tốt nội quy, đoàn kết, phối hợp nhịp nhàng trong từng buổi tập, mang theo niềm tin và sự kỳ vọng của quê hương Xuân Thủy hướng về ngày hội lớn”.

Với Xuân Thủy, lễ hội không chỉ là cuộc đua về sức mạnh và tốc độ, mà còn là dịp để đội bơi thể hiện tình yêu quê hương. Một mái chèo-một nhịp đập, một con đò-một ý chí, tất cả cùng hướng về màu cờ, sắc áo và niềm tự hào truyền thống tốt đẹp của quê hương Xuân Thủy.

Chung sức, đồng lòng hướng về ngày hội

Năm nay, sau khi thực hiện sắp xếp, tổ chức lại các thôn, lễ hội đua, bơi thuyền truyền thống trên sông Kiến Giang có sự tham gia của 21 đội bơi nam và 8 đội đua nữ. Mỗi đội mang theo một màu sắc, một niềm tự hào riêng của quê hương mình, nhưng cùng điểm chung là tinh thần đoàn kết, quyết tâm thi đấu hết mình để góp sức làm nên không khí sôi nổi của ngày hội truyền thống trên dòng Kiến Giang. Từ ngày 8-18/8/2026, các thuyền đua, đò bơi tham gia lễ hội đã đồng loạt hạ thủy và triển khai tập luyện.

Các đội bơi miệt mài tập luyện trên sông Kiến Giang, quyết tâm giành thành tích cao tại lễ hội đua, bơi thuyền truyền thống trên sông Kiến Giang - Ảnh: H.C

Để ngày hội diễn ra chu đáo, công tác chuẩn bị đang được xã Lệ Thủy triển khai đồng bộ. Đến thời điểm này, những phần việc trọng tâm cơ bản đã hoàn thành. Điều lệ các giải đấu đua, bơi thuyền đã được ban hành; tổ trọng tài, tổ giám sát được thành lập, bảo đảm yêu cầu chuyên môn, công bằng và khách quan trong tổ chức thi đấu.

Cùng với đó, toàn bộ cơ sở vật chất phục vụ các hoạt động lễ hội đã được rà soát, kiểm tra. Các phương án về sân khấu nổi tại Mũi Viết, sân khấu biểu diễn nghệ thuật cũng đã được xây dựng. Các điểm tiêu, gồm: Thượng tiêu, hạ tiêu được khảo sát, xác định và chốt vị trí. Tất cả được gấp rút hoàn thiện, với mục tiêu cao nhất là bảo đảm lễ hội diễn ra an toàn, trang trọng và đúng tinh thần của một sự kiện văn hóa truyền thống đặc sắc trên dòng Kiến Giang.

Phó Chủ tịch UBND xã Lệ Thủy Phạm Xuân Cường cho hay: “Địa phương xác định các thuyền đua, bơi chính là “linh hồn” của lễ hội. Với các thuyền đến từ những thôn mới sáp nhập hoặc các thôn của xã khác, xã có những chính sách hỗ trợ thiết thực cả về vật chất và tinh thần. Lãnh đạo UBND xã và Ban Tổ chức lễ hội thường xuyên xuống cơ sở, trực tiếp thăm hỏi, động viên các thôn có thuyền tham gia, nhất là những đơn vị mới sau sắp xếp, tổ chức lại các thôn.

Qua thực tế nắm tình hình, những khó khăn trong quá trình chuẩn bị được trao đổi, ghi nhận và kịp thời hỗ trợ trong khả năng của địa phương. Sự đồng hành ấy giúp các thôn chủ động hơn trong công tác chuẩn bị, để mỗi đội bơi, đội đua yên tâm tập luyện, chấp hành nghiêm các quy định và tham gia lễ hội với tinh thần trách nhiệm cao”.

Để một con thuyền có thể xuống nước và bước vào ngày hội, phía sau đó là công sức của cả tập thể: Từ chuẩn bị phương tiện, bố trí thời gian tập luyện đến chăm lo sức khỏe, động viên các vận động viên. Mỗi phần việc được hoàn thành là thêm một bước chuẩn bị cho ngày hội, thể hiện sự chung sức của người dân và niềm mong đợi về một mùa lễ hội an toàn, sôi nổi, đậm đà bản sắc quê hương.

Giữ nhịp chèo, giữ hồn quê

Lễ hội đua, bơi thuyền trên sông Kiến Giang không chỉ là một cuộc tranh tài trên mặt nước. Đó là không gian văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ, nơi cộng đồng gặp gỡ, gắn kết và cùng nhau gìn giữ những giá trị truyền thống của quê hương. Di sản ấy đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Chiều trên sông Kiến Giang, mặt nước lấp loáng dưới nắng. Những mái chèo lại nhịp nhàng rẽ sóng, mùa hội đang được gọi tên bằng những buổi tập hăng say, bằng sắc cờ đỏ thắm và bằng sự chung sức của người dân. Rồi sẽ đến lúc tiếng trống hội chính thức vang lên, những con thuyền đồng loạt rẽ nước, dòng Kiến Giang cuộn sóng trong tiếng reo hò, cổ vũ.

Khi ấy, mỗi nhịp chèo không chỉ hướng về đích đến, mà còn mang theo niềm tự hào của mỗi thôn, mỗi làng và tình yêu dành cho quê hương. Phía sau cuộc đua là công sức của những người trai bơi, sự động viên của người dân và cả một cộng đồng cùng góp sức giữ gìn ngày hội.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Lệ Thủy Phạm Xuân Cường, để bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội, xã Lệ Thủy đang hướng tới việc gắn lễ hội với phát triển du lịch, đẩy mạnh xã hội hóa, truyền thông và chú trọng giáo dục thế hệ trẻ. Bởi một lễ hội chỉ thực sự sống lâu khi được cộng đồng gìn giữ và thế hệ trẻ tiếp nối.

Từ những bến sông hôm nay, những mái chèo đang rẽ nước không chỉ hướng tới một mùa hội sôi nổi, mà còn nối dài mạch nguồn văn hóa của quê hương. Mai này, khi những mùa hội tiếp nối trên dòng Kiến Giang, tiếng trống, tiếng reo hò và nhịp chèo lại vang lên, đó cũng là lúc một phần ký ức, một phần hồn quê được đánh thức.

Hiền Chi