QTO - Tháng 10/1974, khi thời cơ giải phóng hoàn toàn miền Nam dần chín muồi, cậu học trò Đinh Gia Bình (SN 1956), đang học dở năm cuối tại Trường cấp 3 Đồng Hới, lên đường khám nghĩa vụ quân sự. “Buổi sáng khám tại Thị đội Đồng Hới, chiều hôm ấy chúng tôi đã lên đường. Sau 3 tháng huấn luyện, vào tháng 2/1975, đơn vị hành quân trong đội hình Sư đoàn 34, tăng cường cho Quân đoàn 4 tại mặt trận miền Đông Nam bộ. Từ đó, chúng tôi “đi sâu, đi lâu”, tham gia nhiều trận đánh cho đến ngày đất nước toàn thắng…”, ông Bình bồi hồi nhớ lại.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ký ức về những năm tháng ác liệt mà hào hùng vẫn in đậm trong ông Đinh Gia Bình nhận quân trang tại thôn Mỹ Hà, xã Mỹ Thủy (nay là xã Tân Mỹ, tỉnh Quảng Trị), ông cùng đồng đội Sư đoàn 341 hành quân vào chiến trường Đông Nam bộ. Giữa chiến tranh khốc liệt, họ vừa hành quân bằng xe, vừa đi bộ để tránh địch, có những đoạn xuyên qua biên giới vòng sang cả đất của nước bạn Lào và Campuchia. Hành trình đầy gian khổ, không ít mất mát, hy sinh. Uống nước hòa bùn, thậm chí lẫn cả máu đồng đội, họ vẫn siết chặt tay nhau, kiên cường vượt qua gian khổ, hy sinh, quyết tâm tiến về phía trước.

Trong đội hình Sư đoàn 341, ông Bình cùng đồng đội tham gia các trận đánh tại Chơn Thành, Bàu Bàng, Dầu Tiếng…, giải phóng từng vùng đất trên đường tiến quân. Nhiều cung đường hành quân và các trận đánh diễn ra dưới làn đạn pháo như giăng màn, chứng kiến sự hy sinh của bao đồng đội, nhưng nén đau thương, những người lính vẫn kiên cường bám đội hình, tiến lên phía trước. 

Cựu chiến binh Đinh Gia Bình (ngồi giữa) những ngày làm nhiệm vụ quân quản tại Sài Gòn - Ảnh: NVCC

Đặc biệt, tại Xuân Lộc, “cánh cửa thép” phía Đông Sài Gòn, nơi được đối phương xây dựng thành pháo đài kiên cố, tập trung lực lượng tinh nhuệ, trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt. “Trận đánh bắt đầu từ sáng 9/4/1975 và trải qua nhiều thời điểm giằng co quyết liệt. Bằng nghệ thuật quân sự, sự linh hoạt trong cách đánh và quyết tâm chiến thắng, đến ngày 21/4/1975, trận đánh kết thúc, mở toang cánh cửa tiến về Sài Gòn”, ông Bình nhớ lại.

Từ đây, cùng với các cánh quân, những người lính Sư đoàn 341 tiến quân như vũ bão, lần lượt thắng trận Trảng Bom rồi chiếm sân bay Biên Hòa, giải phóng TP. Biên Hòa vào ngày 29/4.

“Đêm 29/4, đơn vị chúng tôi tiếp tục tiến về Sài Gòn và có mặt trong thời khắc lịch sử vào trưa 30/4. Tôi cùng một số đồng đội hoàn thành nhiệm vụ tại sân bay Biên Hòa và đặt chân đến Sài Gòn mấy tiếng đồng hồ sau đó. Không thể diễn tả được niềm vinh dự của chúng tôi khi được đứng trong đội hình của 5 cánh quân tiến công thần tốc, làm tan rã chính quyền Sài Gòn, được chứng kiến miền Nam giải phóng, đất nước hòa bình, thống nhất. Sau giải phóng, đơn vị chúng tôi làm nhiệm vụ quân quản tại đây cho đến tháng 6/1976”, ông Bình nhớ rất rõ từng mốc thời gian trong ký ức.

Sau Chiến dịch Hồ Chí Minh và thực hiện nhiệm vụ tại Tổng kho Long Bình, năm 1978, vẫn trong đội hình Sư đoàn 341, Quân đoàn 4, ông tiếp tục cùng đơn vị chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam và làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia. Đó là những năm tháng vô cùng ác liệt, với hàng trăm trận đánh và muôn vàn gian khổ, hy sinh.

Dù tuổi đời còn trẻ, thời gian tham gia chiến trận chưa dài, nhưng ông đã có mặt trong nhiều trận đánh lớn, đặc biệt là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Những trải nghiệm ấy trở thành hành trang quý giá để ông tiếp tục cùng đồng đội đóng góp sức mình vào nhiệm vụ bảo vệ biên giới Tây Nam và giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng, hồi sinh đất nước.

Sau những năm tháng chiến đấu ở hai chiến trường khốc liệt, năm 1981, do hoàn cảnh gia đình khó khăn, ông xin phục viên; đến năm 1984, ông kết hôn với cô giáo Phạm Thị Ngọc Sương. Bốn người con lần lượt ra đời, mang đến niềm hạnh phúc giản dị mà trọn vẹn. Thế nhưng đồng lương khiêm tốn của một thương binh hạng 4/4 cùng thu nhập của vợ phải dạy học xa nhà hơn 100km không đủ trang trải cuộc sống; thêm vào đó là bệnh tật của vợ và những vết thương chiến tranh tái phát mỗi khi trái gió trở trời, khiến cuộc sống gia đình càng thêm chật vật.

Phường Đồng Sơn vốn là xứ sở của nhiều món ngon truyền thống. Để cải thiện cuộc sống và nuôi dạy các con, vợ chồng ông Bình, bà Sương quyết định gắn bó với nghề làm bánh bèo, nghề gia truyền của gia đình bà Sương đã duy trì qua nhiều năm. Với quyết tâm của một người lính, nghề làm bánh dẫu không giúp họ giàu có hơn nhưng đủ để nuôi các con khôn lớn, trưởng thành, trở thành tiến sĩ, kỹ sư, là niềm tự hào của gia đình và tấm gương của xóm giềng. Bây giờ, khi các con đã tự lập, còn ông ở tuổi “xưa nay hiếm”, ông vẫn gắn bó với nghề và có thu nhập ổn định để có thể chăm lo tốt hơn cho hai vợ chồng.

Cựu chiến binh Đinh Gia Bình và vợ ôn lại những ký ức cuộc đời quân ngũ - Ảnh: N.M

Trong những năm tháng khó khăn ấy, cựu chiến binh (CCB) Đinh Gia Bình vẫn nhiệt tình tham gia việc phố, việc phường, là hội viên Hội CCB gương mẫu trong từng lời nói, việc làm. “Ông luôn giữ vững ý chí, nghị lực, kiên trì vượt khó, vươn lên phát triển kinh tế. Ông còn tích cực tham gia các hoạt động của hội và địa phương, từ các phong trào văn hóa, văn nghệ, sinh hoạt ngoại khóa, về nguồn, tri ân đồng đội đến các hoạt động thiện nguyện…

Với tinh thần trách nhiệm và tấm lòng của một người lính, ông luôn lan tỏa động lực, tiếp thêm niềm tin để nhiều gia đình hội viên vượt khó, vươn lên thoát nghèo. Nhiều năm liền, gia đình ông được công nhận là gia đình văn hóa, gia đình học tập tiêu biểu”, ông Nguyễn Văn Thuận, nguyên Chủ tịch Hội CCB phường Đồng Sơn, không giấu được niềm tự hào khi chia sẻ về CCB Đinh Gia Bình.  

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ký ức về những năm tháng quân ngũ, đặc biệt là thời khắc không thể nào quên trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, vẫn vẹn nguyên trong lòng người CCB. Ý chí, nghị lực được tôi luyện từ những ngày tháng ấy sẽ tiếp tục đồng hành với ông trong cuộc sống đời thường, trở thành nguồn cảm hứng, truyền lại cho thế hệ hôm nay những giá trị bền vững về lòng yêu nước và tinh thần cống hiến.

Lúc chia tay, ông hồ hởi “khoe” với tôi về tấm thiệp mời dự lễ kỷ niệm 51 năm Sư đoàn 341 tổ chức lễ xuất quân vào chiến trường tại thôn Mỹ Hà, xã Tân Mỹ, tỉnh Quảng Trị. Ông sẽ gặp lại những đồng đội cũ, cùng ôn lại kỷ niệm một thời trận mạc, gian khổ, hiểm nguy nhưng vinh quang rất đỗi tự hào, những ký ức không bao giờ phai trong đời người lính.

Ngọc Mai