QTO - Chiều 5/11, tiếp tục nội dung chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh do đồng chí Trần Vũ Khiêm, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh dẫn đầu đã tham gia phiên thảo luận tại hội trường.

Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh tham gia phiên thảo luận tại hội trường - Ảnh: C.T.V

Thảo luận về dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), đồng chí Nguyễn Khánh Vũ, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Quảng Trị, cơ bản thống nhất với dự thảo Luật; đồng thời góp ý về cơ chế điều tiết nguồn thu từ hoạt động khai thác khoáng sản cho địa phương nơi có khoáng sản được khai thác, quy định tại các Điều 36, 41 và 42.

Theo đồng chí, hiện nay trách nhiệm quản lý nhà nước của địa phương đối với hoạt động khoáng sản rất lớn, bao gồm thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác và bảo vệ môi trường, kể cả đối với các mỏ do cơ quan Trung ương cấp phép. Tuy nhiên, theo dự thảo Luật, ngân sách địa phương chỉ được hưởng 30% tiền cấp quyền khai thác đối với các mỏ này.

Đồng chí Nguyễn Khánh Vũ, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Quảng Trị tham gia thảo luận tại hội trường - Ảnh: C.T.V

Thực tiễn tại Quảng Trị, toàn tỉnh hiện có 22 mỏ được Bộ cấp phép khai thác, với tổng diện tích hơn 2.100ha, chủ yếu là đá vôi, sét làm nguyên liệu xi măng và titan. Riêng 6 mỏ đá vôi có công suất gần 8 triệu tấn mỗi năm, thời hạn khai thác kéo dài đến những năm 2040, 2050. Trong khi tác động đến hạ tầng và môi trường lâu dài, nguồn lực địa phương được giữ lại để đầu tư cho khu vực khai thác còn hạn chế.

Bên cạnh đó, các khoản thu từ khoáng sản còn được tính vào nguồn thu ngân sách địa phương khi xác định mức bổ sung cân đối từ ngân sách Trung ương. Điều này khiến những tỉnh chưa tự cân đối được ngân sách như Quảng Trị khó tăng thêm nguồn lực thực tế, dù nguồn thu từ khoáng sản tăng. Đồng chí cho rằng, địa phương càng có nhiều mỏ do Trung ương cấp phép thì trách nhiệm quản lý, chi phí khắc phục tác động càng lớn, nhưng nguồn lực không tăng tương ứng.

Từ thực tế trên, đồng chí Nguyễn Khánh Vũ đề nghị sửa đổi quy định theo hướng ngân sách Trung ương và địa phương mỗi bên hưởng 50% tiền cấp quyền khai thác khoáng sản do cơ quan Trung ương cấp phép; ưu tiên phân cấp nguồn thu cho cấp xã nơi có khoáng sản được khai thác; đồng thời bổ sung tiền cấp quyền khai thác khoáng sản và phí bảo vệ môi trường vào các khoản không dùng để xác định số bổ sung cân đối ngân sách.

Theo đồng chí, các đề nghị trên không làm phát sinh các khoản chi mới, mà phân bổ lại hợp lý nguồn thu giữa nơi hưởng lợi và nơi chịu tác động, đúng tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, góp phần tạo thêm nguồn lực để địa phương thực hiện trách nhiệm quản lý, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế-xã hội.

Ngọc Mai