QTO - Chiều 21/10, tiếp tục nội dung chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh do đồng chí Trần Vũ Khiêm, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh dẫn đầu đã thảo luận về các dự án luật.

Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh tham gia phiên họp tại hội trường - Ảnh: C.T.V

Nâng cao trách nhiệm giải trình, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân ở cơ sở

Thảo luận về dự án Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi), đồng chí Trần Vũ Khiêm, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh đề nghị hoàn thiện các quy định nhằm bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân, nâng cao trách nhiệm giải trình và phát huy hiệu quả giám sát ở cơ sở.

Đồng chí Trần Vũ Khiêm, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh thảo luận về dự án Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi) - Ảnh: C.T.V

Về quyền của công dân và trách nhiệm giải trình, đồng chí cho rằng quy định về phản hồi, tiếp nhận và xử lý ý kiến, kiến nghị còn mang tính nguyên tắc, chưa xác định rõ thời hạn và trách nhiệm của cơ quan liên quan. Thực tế vẫn xảy ra tình trạng chậm giải quyết, trả lời chung chung hoặc đùn đẩy trách nhiệm, ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Vì vậy, đồng chí đề nghị bổ sung quy định về thời hạn chuyển kiến nghị không thuộc thẩm quyền, trong từ 3-5 ngày làm việc, đồng thời thông báo để người dân theo dõi. Trách nhiệm giải trình cần gắn với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu.

Đối với quy định yêu cầu sáng kiến của công dân phải được ít nhất 10% tổng số hộ gia đình tại thôn, tổ dân phố đồng thuận mới đưa ra cộng đồng xem xét, đồng chí nhận định tỉ lệ này có thể gây khó khăn tại khu đô thị, chung cư đông dân và địa bàn có dân cư biến động. Đồng chí đề nghị nghiên cứu giảm tỉ lệ hoặc giao Ban công tác Mặt trận phối hợp xác thực sáng kiến, tạo điều kiện để các đề xuất chính đáng của người dân được xem xét.

Bên cạnh đó, trước yêu cầu mới sau sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đồng chí đề nghị tăng cường vai trò của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng. Theo đồng chí, dự thảo Luật sửa đổi lần này cần trao cho Ban Thanh tra nhân dân xã, phường, đặc khu và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng một “công cụ pháp lý” sắc bén hơn; đồng thời quy định rõ cơ chế hỗ trợ kinh phí, tập huấn từ nguồn ngân sách địa phương, bảo đảm Ban Thanh tra nhân dân hoạt động một cách hiệu quả, thực chất, làm tốt vai trò đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân ở cơ sở.

Đồng chí Nguyễn Minh Tâm, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh thảo luận tại tổ - Ảnh: C.T.V

Còn đồng chí Nguyễn Minh Tâm, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh đánh giá dự thảo đã có nhiều điểm mới trong mở rộng nội dung công khai, tăng cường trách nhiệm giải trình, bổ sung phương thức thực hiện dân chủ trên nền tảng số và hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát của Nhân dân. Tuy nhiên, để bảo đảm tính thống nhất với pháp luật liên quan và phát huy thực chất quyền làm chủ của Nhân dân, đồng chí đề nghị tiếp tục hoàn thiện một số quy định.

Về phạm vi chủ thể thực hiện dân chủ ở cơ sở, đồng chí đề nghị nghiên cứu bổ sung hộ gia đình, cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động vào quy định về tổ chức có sử dụng lao động, bảo đảm quyền dân chủ tại nơi làm việc của người lao động thuộc nhóm đối tượng này.

Đối với việc lấy ý kiến về đất đai, đầu tư và môi trường, đồng chí cho rằng cần tránh chồng chéo giữa Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở với các quy định chuyên ngành, hạn chế phát sinh thủ tục và kéo dài thời gian thực hiện. Đồng chí đề nghị bổ sung nguyên tắc áp dụng pháp luật chuyên ngành đối với nội dung đã có quy định lấy ý kiến Nhân dân, đồng thời bảo đảm công khai kết quả tổng hợp, tiếp thu, giải trình và không tổ chức lấy ý kiến lặp lại khi kết quả hợp lệ vẫn còn giá trị sử dụng.

Về trách nhiệm của tổ chức công đoàn, đồng chí đề nghị sửa đổi quy định về tiếp nhận, tổng hợp khiếu nại, tố cáo theo hướng làm rõ quy trình, thời hạn chuyển hồ sơ và cơ chế phối hợp với cơ quan có thẩm quyền, phù hợp với pháp luật về khiếu nại, tố cáo.

Cũng thảo luận về dự thảo Luật này, đồng chí Hoàng Nam Hải, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Dân nguyện và Giám sát, đề nghị đánh giá kỹ tác động của các quy định mới, bảo đảm tính khả thi và nâng cao hiệu quả thực hiện dân chủ ở cơ sở trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Đồng chí Hoàng Nam Hải, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Dân nguyện và Giám sát thảo luận tại tổ - Ảnh: C.T.V

Theo đồng chí, dự thảo Luật có nhiều nội dung sửa đổi, bổ sung liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của người dân, đồng thời làm phát sinh thêm nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền cơ sở. Vì vậy, cơ quan soạn thảo cần đánh giá tác động cụ thể đối với từng quy định, làm rõ tính cần thiết, điều kiện bảo đảm thực hiện, tránh tạo áp lực cho chính quyền địa phương hoặc ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Bên cạnh đó, đồng chí cho rằng việc thực hiện dân chủ ở cơ sở tại một số địa phương vẫn còn mang tính hình thức, nhất là trong quá trình lấy ý kiến về những vấn đề liên quan trực tiếp đến cộng đồng dân cư, như: Sắp xếp, sáp nhập tổ dân phố hoặc lựa chọn tên gọi sau sáp nhập. Có trường hợp việc hướng dẫn lựa chọn phương án có thể ảnh hưởng đến tính độc lập, khách quan của người dân, khiến kết quả chưa phản ánh đầy đủ nguyện vọng thực tế.

Từ thực tiễn trên, đồng chí đề nghị bổ sung các quy định bảo đảm quá trình lấy ý kiến được thực hiện công khai, minh bạch, khách quan; người dân được tự do bày tỏ quan điểm, không bị áp đặt hoặc định hướng. Đồng thời, cần tăng cường cơ chế giám sát quá trình lấy ý kiến và xác nhận kết quả, bảo đảm các quyết định của cộng đồng dân cư thực sự xuất phát từ tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Còn đồng chí Ly Kiều Vân, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy đề nghị: Đối với việc chấm dứt hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân tại cơ quan, đơn vị không có tổ chức công đoàn, đồng chí đề nghị đánh giá đầy đủ các phương án và quy định rõ cơ chế thay thế, bảo đảm quyền kiểm tra, giám sát của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động được thực hiện thực chất. Đồng thời, cần xác định cụ thể trách nhiệm tiếp nhận, xử lý, phản hồi kiến nghị, phản ánh và theo dõi kết quả.

Đồng chí Ly Kiều Vân, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy thảo luận tại tổ - Ảnh: C.T.V

Về công khai thông tin và thực hiện dân chủ trên nền tảng số, đồng chí nhất trí mở rộng các hình thức công khai, lấy ý kiến trực tuyến, tạo điều kiện để người dân tham gia thuận lợi hơn. Tuy nhiên, cần phân định rõ kênh công khai chính thức với các kênh hỗ trợ thông tin; quy định cụ thể trách nhiệm bảo đảm tính xác thực, khả năng kiểm chứng và lưu trữ dữ liệu. Đối với việc lấy ý kiến trực tuyến, cần bảo đảm xác thực ý kiến, bảo vệ dữ liệu cá nhân, đồng thời duy trì hình thức trực tiếp phù hợp, tránh tạo rào cản cho người cao tuổi, người khuyết tật và những người chưa có điều kiện tiếp cận công nghệ.

Đồng chí Ly Kiều Vân cũng thống nhất với đề xuất của đồng chí Trần Vũ Khiêm về việc xem xét điều chỉnh tỉ lệ đồng thuận đối với sáng kiến của công dân tại thôn, tổ dân phố, bảo đảm phù hợp với thực tiễn.

Bảo vệ quyền lợi người lao động khi cho thuê lại lao động

Thảo luận về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm, đồng chí Nguyễn Minh Tâm, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh bày tỏ sự đồng tình với chủ trương cắt giảm thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh; đồng thời đề xuất một số giải pháp bảo đảm quyền lợi người lao động.

Đối với hoạt động cho thuê lại lao động, đồng chí đề nghị nghiên cứu bổ sung cơ chế bảo vệ người lao động trong trường hợp doanh nghiệp cho thuê vi phạm nghĩa vụ hoặc mất khả năng thanh toán. Trong đó, cần làm rõ trách nhiệm liên đới của bên thuê lại đối với tiền lương, bảo hiểm xã hội và cơ chế sử dụng tiền ký quỹ, tránh để người lao động chịu thiệt thòi khi doanh nghiệp gặp khó khăn.

Về hoạt động dịch vụ việc làm, đồng chí kiến nghị quy định thống nhất một đầu mối tiếp nhận thông báo hoạt động của doanh nghiệp và xây dựng cơ chế liên thông dữ liệu giữa các địa phương, tránh phát sinh thủ tục chồng chéo. Đồng thời, cần bổ sung quy định chuyển tiếp, làm rõ việc thực hiện thông báo khi giấy phép hoạt động dịch vụ việc làm hết hiệu lực.

Bên cạnh đó, đồng chí đề nghị nghiên cứu điều chỉnh thời gian đóng bảo hiểm xã hội để hưởng mức lương hưu tối đa 75% phù hợp với lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu hiện nay. Theo đồng chí, khoảng cách tuổi nghỉ hưu giữa nam và nữ đã thu hẹp, trong khi thời gian đóng bảo hiểm xã hội để đạt mức hưởng tối đa vẫn chênh lệch 5 năm. Vì vậy, cần tính toán phương án hài hòa hơn, bảo đảm công bằng thực chất giữa các nhóm lao động và phù hợp với thực tiễn.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, bảo đảm quyền lợi người tham gia bảo hiểm xã hội

Đồng chí Nguyễn Ngọc Hà, Thiếu tướng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại thảo luận tại tổ - Ảnh: C.T.V

Thảo luận về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, đồng chí Nguyễn Ngọc Hà, Thiếu tướng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại đề xuất hoàn thiện các quy định nhằm bảo đảm quyền lợi người tham gia và nâng cao hiệu quả quản lý.

Đồng chí đề nghị quy định rõ tiêu chí đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số và trách nhiệm đóng bảo hiểm xã hội của doanh nghiệp nền tảng. Đồng thời, cần bổ sung quy định chuyển tiếp, tránh khoảng trống pháp lý khi chuyển các quy định về hồ sơ, thủ tục từ luật sang nghị định; giữ ổn định các quy định về thời hạn đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội làm căn cứ xác định hành vi chậm đóng, trốn đóng.

Về chuyển đổi số, đồng chí kiến nghị bảo đảm quyền lựa chọn hình thức nhận lương hưu, trợ cấp phù hợp với điều kiện của người dân, nhất là người cao tuổi, đồng bào vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Đối với dữ liệu bảo hiểm xã hội của lực lượng vũ trang, cần có quy định riêng, bảo đảm an toàn thông tin và bí mật nhà nước. Bên cạnh đó, cần làm rõ trách nhiệm quản lý, cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành và thẩm quyền giải quyết khiếu nại.

Đáng chú ý, đồng chí đề nghị nghiên cứu cơ chế nghỉ hưu trước tuổi không bị trừ tỉ lệ hưởng đối với người có thời gian đóng bảo hiểm xã hội dài, nhất là đội ngũ giáo viên. Theo đó, có thể xem xét phương án nữ đủ 30 năm, nam đủ 35 năm đóng bảo hiểm xã hội được tự nguyện nghỉ hưu trước tuổi tối đa 5 năm mà không bị giảm tỉ lệ hưởng; trước mắt nghiên cứu thí điểm đối với giáo viên tiểu học, đánh giá tác động đến quỹ bảo hiểm xã hội trước khi mở rộng.

Đồng chí nhấn mạnh, việc hoàn thiện dự thảo luật cần bảo đảm tính đồng bộ, minh bạch, khả thi, hài hòa quyền lợi người lao động với yêu cầu cân đối quỹ, qua đó củng cố niềm tin vào hệ thống an sinh xã hội.

Ngọc Mai