QTO - Tiếp tục nội dung chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, chiều 20/10, đồng chí Trần Vũ Khiêm, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh điều hành phiên thảo luận tại tổ ĐBQH số 4.

Quang cảnh phiên thảo luận - Ảnh: CTV

Hoàn thiện chính sách điện lực, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Thảo luận về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, đồng chí Trần Vũ Khiêm thống nhất cao với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực nhằm kịp thời thể chế hóa Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội.

Đồng chí Trần Vũ Khiêm, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực - Ảnh: CTV

Về cơ chế giá điện, đồng chí cho rằng cần bảo đảm nguyên tắc thị trường, phản ánh đúng chi phí hợp lý, hợp lệ, đồng thời tăng cường vai trò điều tiết của Nhà nước, bảo đảm an sinh xã hội và quyền lợi người tiêu dùng. Việc áp dụng biểu giá điện theo thời gian sử dụng trong ngày đối với khách hàng sinh hoạt nên được thí điểm, đánh giá kỹ tác động, nhất là với hộ thu nhập thấp, đi kèm hỗ trợ chuyển đổi thiết bị tiết kiệm điện. Các khoản chi phí Nhà nước bù đắp cần được kiểm toán, công khai, minh bạch; chính sách hỗ trợ tiền điện cho hộ nghèo, hộ chính sách và người dân vùng sâu, vùng xa phải được thực hiện thực chất.

Về đầu tư hạ tầng điện, ý kiến đánh giá việc cắt giảm thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án lưới điện, dự án thuộc chương trình, dự án thực hiện quy hoạch là cần thiết để đẩy nhanh tiến độ. Đồng thời, quy định giá điện và thời hạn hợp đồng trúng thầu được sử dụng để ký kết hợp đồng, không đàm phán lại sau đấu thầu, sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Về phát triển năng lượng tái tạo, đồng chí đề nghị hoàn thiện quy định về khảo sát, thẩm định, ký quỹ và kinh phí tháo dỡ công sau khi hết hạn; kiểm soát chặt việc chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp nhằm bảo vệ chủ quyền và an ninh năng lượng quốc gia. Việc bổ sung khung pháp lý cho hệ thống lưu trữ điện, nguồn điện hỗn hợp, thị trường chứng chỉ năng lượng tái tạo và mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp là cần thiết, góp phần giải tỏa công suất, đáp ứng tiêu chuẩn xanh và nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, cần tính toán minh bạch chi phí truyền tải, dịch vụ phụ trợ, tránh chuyển gánh nặng sang người tiêu dùng không tham gia cơ chế này.

Đồng chí Trần Vũ Khiêm cũng đồng tình với chủ trương đẩy mạnh phân cấp cho chính quyền địa phương, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm nguồn lực, năng lực thực thi và tăng cường hậu kiểm, xử lý nghiêm các vi phạm về an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường và an ninh hệ thống điện.

Tăng cường bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng

Đồng chí Nguyễn Minh Tâm, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh đánh giá cao nỗ lực của cơ quan soạn thảo trong việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nhằm thể chế hóa chủ trương phân cấp, phân quyền và tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý.

Đồng chí Nguyễn Minh Tâm, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thảo luận tại phiên họp - Ảnh: CTV

Để hoàn thiện dự án luật, đồng chí góp ý các nội dung gồm: Về bãi bỏ các quy định về hợp đồng trong Luật Thương mại và điều khoản chuyển tiếp, thống nhất với chủ trương loại bỏ những quy định trùng lặp với Bộ luật Dân sự, góp phần đồng bộ hóa hệ thống pháp luật. Tuy nhiên theo đồng chí, việc bãi bỏ ngay các chế tài thương mại đặc thù có thể gây lúng túng cho doanh nghiệp trong áp dụng mức phạt vi phạm, tính lãi chậm trả và xác định thời hiệu khởi kiện, khi Luật Thương mại quy định 2 năm, còn Bộ luật Dân sự quy định 3 năm. Vì vậy ý kiến đề nghị làm rõ nguyên tắc áp dụng pháp luật đối với hợp đồng được ký trước ngày luật có hiệu lực nhưng được gia hạn hoặc phát sinh tranh chấp sau thời điểm này, nhất là quy định về thời hiệu khởi kiện, bảo đảm thống nhất trong giải quyết tranh chấp tại tòa án và trọng tài thương mại.

Về hành vi cạnh tranh không lành mạnh trên giao diện điện tử, ý kiến cho rằng quy định cấm thiết kế giao diện gây nhầm lẫn, thúc đẩy quyết định mua hàng, hạn chế lựa chọn hoặc cản trở khách hàng hủy đăng ký là cần thiết để bảo vệ người dùng và doanh nghiệp nhỏ trước những bất lợi từ các nền tảng thương mại điện tử. Tuy nhiên, cần phân biệt hành vi thao túng gây nhầm lẫn với hoạt động tối ưu hóa trải nghiệm người dùng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Đồng chí đề nghị cân nhắc bổ sung điều kiện về thiệt hại đáng kể đối với doanh nghiệp đối thủ hoặc nhà bán hàng tham gia nền tảng để xác định hành vi vi phạm, qua đó phân định rõ phạm vi điều chỉnh của pháp luật cạnh tranh và pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Về phân cấp thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa, ý kiến thống nhất giao UBND cấp tỉnh thực hiện nhằm đẩy mạnh cải cách hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục cho doanh nghiệp. Trước yêu cầu giao thương gia tăng sau sáp nhập tỉnh Quảng Trị và Quảng Bình, đồng chí đề nghị việc phân quyền phải gắn với cơ chế quản lý thống nhất từ Trung ương. Cụ thể, cần nghiên cứu xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung quốc gia về xuất xứ hàng hóa, cho phép địa phương cấp phép, cập nhật dữ liệu trên cùng một nền tảng, đồng thời tạo điều kiện để Trung ương giám sát, hậu kiểm, bảo đảm tính đồng bộ và uy tín xuất xứ hàng hóa Việt Nam.

Gỡ vướng thủ tục, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và phát triển

Thảo luận về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Di sản văn hóa, đồng chí Hoàng Xuân Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Di sản văn hóa nhằm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao thẩm quyền và trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Đồng chí Hoàng Xuân Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh thảo luận tại tổ - Ảnh: CTV

Từ thực tiễn địa phương, đồng chí đề nghị nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều 29 của Luật Di sản văn hóa về thẩm quyền chấp thuận các dự án đầu tư xây dựng, sửa chữa, cải tạo công trình trong khu vực bảo vệ di tích, di sản thế giới.

Theo quy định hiện hành, các hoạt động này phải được Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đồng ý bằng văn bản. Quy định trên có thể gây khó khăn tại những di sản có phạm vi rộng như Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, với vùng lõi khoảng 123.000ha, vùng đệm khoảng 220.000ha, liên quan đến đời sống của gần nửa triệu người dân.

Ý kiến cho rằng, nếu mọi trường hợp xây dựng, sửa chữa nhà ở riêng lẻ và triển khai dự án đầu tư đều phải xin ý kiến Bộ trưởng sẽ làm phát sinh thủ tục hành chính, kéo dài thời gian giải quyết, ảnh hưởng đến quyền lợi người dân và tiến độ các dự án. Đối với công trình trên đất ở, đất vườn, đất rừng trồng, không tác động đến rừng tự nhiên và các giá trị cần bảo vệ của di sản, việc áp dụng thủ tục như những dự án tác động trực tiếp đến di sản là chưa phù hợp thực tiễn.

Vì vậy, đồng chí đề nghị sửa đổi Điều 29 theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền, phát huy tính chủ động của chísnh quyền địa phương trong giải quyết thủ tục cấp phép xây dựng và chấp thuận dự án đầu tư, đồng thời phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm. Cùng với đó, cần phân loại công trình, dự án theo quy mô, tính chất và mức độ tác động đến di sản; đơn giản hóa thủ tục đối với những trường hợp không ảnh hưởng đến giá trị cần bảo vệ, nhưng duy trì kiểm soát chặt chẽ đối với các hoạt động có nguy cơ tác động đến di sản.

Đồng chí nhấn mạnh, sửa đổi theo hướng này sẽ góp phần tháo gỡ vướng mắc hành chính, nâng cao trách nhiệm của chính quyền địa phương, hài hòa giữa yêu cầu bảo tồn di sản và phát triển kinh tế-xã hội, đáp ứng nhu cầu chính đáng của người dân.

Rõ trách nhiệm, thuận lợi cho người tiêu dùng

Đồng chí Nguyễn Khánh Vũ, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Quảng Trị góp ý hai nội dung sửa đổi Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tập trung vào cơ chế hỗ trợ thương lượng và trách nhiệm của UBND cấp tỉnh, cấp xã.

Đồng chí Nguyễn Khánh Vũ, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Quảng Trị thảo luận tại phiên họp - Ảnh: CTV

Về hỗ trợ thương lượng, ý kiến cho rằng việc bổ sung cụm từ “tại địa phương” vào các quy định của dự thảo chưa xác định rõ chủ thể tiếp nhận; chưa phân định thẩm quyền giữa các cấp và hướng xử lý khi doanh nghiệp không hợp tác. Thực tế, hướng dẫn tiếp nhận yêu cầu giữa các cơ quan chưa thống nhất, trong khi năm 2025, phản ánh liên quan đến thương mại điện tử chiếm 21,3% tổng số đơn, thư; hành vi doanh nghiệp không tiến hành thương lượng chiếm 26,9% tổng số vụ việc.

Đồng chí đề nghị không bổ sung cụm từ “tại địa phương” như dự thảo, mà quy định rõ thẩm quyền tiếp nhận, hỗ trợ thương lượng của UBND cấp xã đối với vụ việc trong cùng địa bàn xã; UBND cấp tỉnh nơi người tiêu dùng cư trú đối với vụ việc liên quan từ hai xã trở lên, kể cả doanh nghiệp ở tỉnh khác. Trường hợp doanh nghiệp nước ngoài không có trụ sở, chi nhánh hoặc đại diện tại Việt Nam, cấp tỉnh chuyển yêu cầu đến cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương để xử lý theo quy định về hợp tác quốc tế.

Đồng thời, cần bổ sung quy định về trách nhiệm hướng dẫn người tiêu dùng lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp khác và xử lý hoặc kiến nghị xử lý vi phạm khi doanh nghiệp không thương lượng trong thời hạn 7 ngày làm việc. Các cơ quan tiếp nhận nhưng không có thẩm quyền cũng phải hướng dẫn người tiêu dùng gửi yêu cầu đến đúng nơi giải quyết.

Về trách nhiệm của UBND cấp tỉnh, cấp xã, đồng chí thống nhất bãi bỏ nhiệm vụ của cấp huyện, nhưng cho rằng dự thảo chưa giao cụ thể nhiệm vụ hỗ trợ thương lượng cho cấp xã. Điều này có thể khiến người dân phải gửi yêu cầu lên tỉnh ngay cả khi tranh chấp phát sinh với cơ sở kinh doanh trong địa bàn xã.

Đồng chí đề nghị giao nhiệm vụ cụ thể cho UBND cấp xã trong tiếp nhận, giải quyết yêu cầu của người tiêu dùng, bảo đảm việc phân cấp đi đôi với giao việc ngay trong Luật. Theo đồng chí, cấp xã là nơi gần dân nhất; nếu không được giao nhiệm vụ, người dân vẫn phải gửi yêu cầu lên cấp tỉnh, chưa đạt mục tiêu đưa việc giải quyết đến gần dân. Luật cần trả lời rõ ba câu hỏi: Người tiêu dùng khiếu nại ở đâu, ai giải quyết và cần làm gì tiếp theo nếu doanh nghiệp không hợp tác.

Ngọc Mai