QTO - Sáng 5/8, tiếp tục nội dung chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, dưới sự điều hành của đồng chí Trần Vũ Khiêm, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh quảng Trị, Tổ ĐBQH 13 gồm đoàn Quảng Trị và An Giang đã thảo luận tại tổ về các dự án luật.

Đồng chí Trần Vũ Khiêm, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh điều hành phiên thảo luận tại tổ - Ảnh: N.M

Đề nghị hoàn thiện cơ chế quản lý và phát huy nguồn nhân lực đi làm việc ở nước ngoài

Tham gia góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, đồng chí Trần Vũ Khiêm, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh thống nhất với chủ trương chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm nhằm cắt giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, để cơ chế này phát huy hiệu quả, đồng chí đề nghị bổ sung các tiêu chí cụ thể để quản lý, kiểm tra doanh nghiệp theo mức độ rủi ro, tránh tình trạng kiểm tra tràn lan hoặc bỏ sót doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm; đồng thời quy định ngay trong luật những tiêu chuẩn cơ bản đối với nhân viên nghiệp vụ, giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện.

Đồng chí Trần Vũ Khiêm, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh thảo luận tại tổ - Ảnh: N.M

Về chuyển đổi số, ý kiến cho rằng hiệu quả quản lý không chỉ phụ thuộc vào việc xây dựng cơ sở dữ liệu mà quan trọng hơn là khả năng kết nối, liên thông và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan.

Vì vậy, cần bổ sung quy định mang tính bắt buộc về kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa Bộ Nội vụ, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao và Bảo hiểm xã hội Việt Nam, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý người lao động đi làm việc ở nước ngoài và thực hiện mục tiêu cải cách thủ tục hành chính.

Đối với chính sách dành cho người lao động sau khi về nước, đồng chí đề nghị bổ sung cơ chế thu hút, sử dụng và phát huy hiệu quả nguồn nhân lực đã tích lũy kiến thức, kỹ năng, ngoại ngữ và tác phong làm việc ở nước ngoài; giao Chính phủ xây dựng đề án hỗ trợ kết nối việc làm, ưu tiên tuyển dụng, tạo điều kiện làm việc tại các doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và hỗ trợ khởi nghiệp khi đủ điều kiện.

Bên cạnh đó, cần có giải pháp xử lý tình trạng người lao động cư trú, làm việc trái phép sau khi hết hạn hợp đồng tại một số thị trường, góp phần bảo đảm uy tín quốc gia và mở rộng cơ hội việc làm cho lao động Việt Nam.

Tăng cường quản lý, phối hợp liên ngành trong đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài

Cùng góp ý về nội dung trên, đồng chí Thiếu tướng Võ Tiến Nghị, Phó Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm an ninh, an toàn và quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.

Đồng chí Thiếu tướng Võ Tiến Nghị, Phó Tư lệnh Bộ đội Biên phòng thảo luận tại tổ - Ảnh: N.M

Theo đại biểu, bên cạnh các quy định đã được bổ sung để hạn chế tình trạng người lao động vi phạm hợp đồng, vi phạm pháp luật về cư trú ở nước ngoài, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin giữa cơ quan quản lý lao động và các cơ quan chức năng nhằm chủ động phòng ngừa việc lợi dụng hoạt động đưa người lao động ra nước ngoài để tổ chức xuất cảnh trái phép, mua bán người hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật. Đồng thời, quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp dịch vụ trong việc cung cấp, cập nhật thông tin về người lao động để phục vụ công tác quản lý, bảo đảm yêu cầu về an ninh, đối ngoại và xử lý kịp thời các tình huống phát sinh.

Ý kiến cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành giữa Bộ Nội vụ, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao và Bộ Quốc phòng trong trao đổi thông tin, xử lý vi phạm và ứng phó với các tình huống khẩn cấp xảy ra ở nước ngoài. Điều này sẽ góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Về quy định về hòa giải ở cơ sở, đồng chí kiến nghị bổ sung vai trò của đồn biên phòng tại khu vực biên giới trong công tác hòa giải. Theo đại biểu, lực lượng biên phòng thường xuyên bám địa bàn, am hiểu phong tục, tập quán, có uy tín với người dân và đã tham gia hiệu quả giải quyết nhiều mâu thuẫn ngay từ cơ sở, góp phần giữ vững an ninh, trật tự ở khu vực biên giới.

Khắc phục bất cập, tăng cường bảo vệ người lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài

Tham gia góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, đồng chí Thiếu tướng Nguyễn Thanh Liêm, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Công an tỉnh cho rằng qua thực tiễn thi hành luật đã bộc lộ bốn vấn đề cần được quan tâm.

Đồng chí Thiếu tướng Nguyễn Thanh Liêm, Giám đốc Công an tỉnh thảo luận tại tổ - Ảnh: N.M

Đó là tình trạng một số người lao động vi phạm hợp đồng, bỏ trốn để tìm việc có thu nhập cao hơn, ảnh hưởng đến uy tín quốc gia và cơ hội tiếp nhận lao động của Việt Nam; những vướng mắc trong quản lý lao động tại các công trình, dự án do doanh nghiệp Việt Nam trúng thầu ở nước ngoài; việc chưa có cơ sở dữ liệu đồng bộ về doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, xác minh tại địa phương; tình trạng lợi dụng hoạt động đưa người lao động ra nước ngoài để lừa đảo, mua bán người.

Nhấn mạnh dự thảo luật đã có nhiều quy định nhằm khắc phục những bất cập trên, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Bên cạnh đó, đồng chí đề nghị bổ sung trách nhiệm của doanh nghiệp không chỉ báo cáo mà còn phải thường xuyên cập nhật diễn biến các vụ việc ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động hoặc các tình huống khẩn cấp về an ninh, an toàn cho đến khi sự việc được giải quyết. Quy định này sẽ giúp cơ quan chức năng chủ động theo dõi, hỗ trợ và bảo hộ công dân, nhất là trong các tình huống kéo dài như dịch bệnh hoặc thiên tai.

Đồng chí cũng kiến nghị bổ sung cơ chế liên lạc chủ động giữa doanh nghiệp với cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. Theo đó, ngay khi đưa người lao động sang làm việc, doanh nghiệp phải thiết lập đầu mối, duy trì trao đổi thông tin thường xuyên với cơ quan đại diện để sẵn sàng phối hợp khi xảy ra sự cố, nâng cao hiệu quả bảo hộ công dân và bảo đảm tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động Việt Nam ở nước ngoài.

Hoàn thiện cơ chế thu hút nguồn nhân lực và bảo đảm nguồn lực cho công tác hòa giải ở cơ sở

Góp ý dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), đồng chí Ly Kiều Vân, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy thống nhất với việc hoàn thiện chính sách của Nhà nước theo hướng toàn diện hơn, nhất là các quy định về đào tạo, bồi dưỡng hòa giải viên; khuyến khích người có trình độ pháp luật, người có uy tín tham gia hoạt động hòa giải và đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số.

Đồng chí Ly Kiều Vân, Trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy thảo luận tại tổ - Ảnh: N.M

Tuy nhiên, ý kiến cho rằng các chính sách hiện mới mang tính định hướng, chưa tạo cơ chế đủ mạnh để thu hút đội ngũ có chuyên môn pháp luật tham gia hòa giải. Vì vậy, đề nghị bổ sung quy định về chính sách khuyến khích, tạo điều kiện để luật sư, luật gia, người từng công tác trong các cơ quan tư pháp và những người có trình độ pháp luật trực tiếp hoặc hỗ trợ tham gia hòa giải; đồng thời giao Chính phủ quy định cụ thể cơ chế đào tạo, bồi dưỡng và hỗ trợ.

Đối với kinh phí, đồng chí tán thành việc chuyển từ cơ chế Nhà nước hỗ trợ sang Nhà nước bảo đảm kinh phí cho công tác hòa giải ở cơ sở, song đề nghị quy định rõ nguyên tắc bảo đảm, phân bổ, quản lý và sử dụng kinh phí; ưu tiên nguồn lực cho miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và địa bàn còn nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, kiến nghị giao Bộ Tư pháp chủ trì biên soạn bộ tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ hòa giải ở cơ sở thống nhất trên phạm vi cả nước; các địa phương bổ sung nội dung phù hợp với thực tiễn; khuyến khích phát hành tài liệu điện tử nhằm nâng cao hiệu quả bồi dưỡng, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong công tác hòa giải ở cơ sở.

Đề nghị siết chặt quản lý liên kết xuất bản và tăng cường hậu kiểm trên nền tảng số

Góp ý Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản, đồng chí Hoàng Xuân Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị bổ sung cơ chế kiểm soát trách nhiệm trong hoạt động liên kết xuất bản nhằm khắc phục tình trạng "bán giấy phép".

Theo đó, cần quy định rõ trách nhiệm pháp lý của tổng biên tập, biên tập viên ký duyệt đối với các xuất bản phẩm liên kết vi phạm pháp luật; đồng thời nghiên cứu áp dụng cơ chế định danh và lưu chiểu điện tử bắt buộc đối với bản thảo liên kết trước khi phát hành.

Đồng chí Hoàng Xuân Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh thảo luận tại tổ - Ảnh: N.M

Đồng chí cũng cho rằng, việc mở rộng các hình thức liên kết là phù hợp với xu hướng phát triển của ngành xuất bản, song cần có cơ chế kiểm soát đủ mạnh để nhà xuất bản thực hiện đúng vai trò "gác cổng" về nội dung. Việc quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu, biên tập viên và áp dụng lưu chiểu điện tử sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hậu kiểm, tăng tính minh bạch, phòng ngừa tình trạng lợi dụng liên kết để hợp thức hóa các xuất bản phẩm vi phạm pháp luật.

Đối với quy định về phát hành xuất bản phẩm và cơ chế hậu kiểm, đồng chí đề nghị bổ sung trách nhiệm của các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và nền tảng số trong việc phát hiện, ngăn chặn, gỡ bỏ kịp thời sách giả, sách lậu và các xuất bản phẩm vi phạm bản quyền. Đồng thời đơn giản hóa thủ tục cập nhật đối với xuất bản phẩm điện tử trong trường hợp việc cập nhật không làm thay đổi nội dung học thuật, tạo điều kiện đáp ứng yêu cầu cập nhật tri thức nhanh, phù hợp với thực tiễn chuyển đổi số của ngành xuất bản.

Hoàn thiện cơ chế quản lý, bảo vệ quyền lợi người lao động đi làm việc ở nước ngoài

Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Quảng Trị tán thành việc bổ sung chính sách ưu tiên đưa người lao động đã qua đào tạo, có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao đi làm việc ở nước ngoài và tăng cường kết nối việc làm sau khi về nước. Đây là định hướng phù hợp, góp phần phát huy hiệu quả nguồn nhân lực, tránh lãng phí kỹ năng, ngoại ngữ và kinh nghiệm người lao động tích lũy ở nước ngoài.

Đồng chí Nguyễn Khánh Vũ, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Quảng Trị thảo luận tại tổ - Ảnh: N.M

Về điều kiện cấp giấy phép hoạt động dịch vụ, cần mở rộng đối tượng bị hạn chế cấp phép đối với cả chủ sở hữu, thành viên góp vốn, cổ đông chi phối của doanh nghiệp bị thu hồi giấy phép nhằm ngăn ngừa tình trạng lách luật.

Để bảo đảm hiệu quả cơ chế hậu kiểm, đồng chí kiến nghị Chính phủ báo cáo rõ nguồn kinh phí và lộ trình xây dựng, kết nối cơ sở dữ liệu về người lao động với các cơ sở dữ liệu quốc gia; đồng thời quy định nguyên tắc phối hợp liên ngành trong quản lý nhà nước, giao Chính phủ quy định chi tiết cơ quan và nội dung phối hợp để bảo đảm tính linh hoạt.

Liên quan trực tiếp đến quyền lợi người lao động, đồng chí đề nghị bổ sung nguyên tắc doanh nghiệp phải hoàn trả chi phí đào tạo nếu người lao động không được tuyển chọn vì lý do không thuộc về mình; tăng cường tư vấn, cảnh báo rủi ro đối với người lao động tự giao kết hợp đồng; bổ sung quy định về hỗ trợ tiếp cận trợ giúp pháp lý thông qua cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. Đồng thời, cần tuyên truyền rõ phạm vi áp dụng các hiệp định về bảo hiểm xã hội và tránh đánh thuế hai lần để người lao động nắm bắt đầy đủ quyền lợi.

Về những vấn đề đặt ra đối với với chính quyền cấp xã, ý kiến đề nghị quy định đúng thẩm quyền theo hướng cấp xã thực hiện nhiệm vụ phát hiện, báo cáo, kiến nghị xử lý vi phạm; bổ sung cơ chế báo cáo định kỳ lên cấp tỉnh, kéo dài thời hạn doanh nghiệp thông báo hoạt động chuẩn bị nguồn lao động lên tối thiểu 5 ngày làm việc và tiếp tục duy trì vai trò xác nhận sơ yếu lý lịch của UBND cấp xã trong văn bản hướng dẫn thi hành, tránh phát sinh vướng mắc cho người lao động.

Ngọc Mai