Trải qua 96 năm, ngành Tuyên giáo của Đảng luôn giữ vững vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng, tạo sự thống nhất trong toàn Đảng, bồi đắp niềm tin và xây dựng đồng thuận trong xã hội. Bước vào giai đoạn phát triển mới, cùng với tiếp tục thực hiện tốt chức năng tuyên truyền, giáo dục, định hướng, yêu cầu đặt ra đối với công tác tuyên giáo là chuyển mạnh từ tư duy phản ứng sang tư duy chủ động, tham gia ngay từ quá trình nghiên cứu, dự báo, tham mưu, góp phần hình thành, hoàn thiện và tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách.

Chủ động nắm bắt dư luận, nâng cao chất lượng tham mưu

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, hoàn thiện thể chế và đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, yêu cầu đối với công tác tuyên giáo cũng ngày càng cao hơn.

Điều đó đòi hỏi ngành làm tốt chức năng định hướng tư tưởng, đồng thời chủ động nhận diện vấn đề, kịp thời phản ánh những chuyển động của thực tiễn, dự báo xu hướng, góp phần hoàn thiện chủ trương, chính sách trước khi đi vào cuộc sống.

Cán bộ tuyên giáo (bên trái) trao đổi, nắm tình hình tại xã Bom Bo, thành phố Đồng Nai. (Ảnh: LÂM LÂM)

Theo đồng chí Nguyễn Quang Đức, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, công tác tuyên giáo và dân vận phải chuyển mạnh từ tư duy phản ứng sang tư duy chủ động, tham gia ngay từ đầu vào quá trình xây dựng và triển khai chủ trương, chính sách với tinh thần “nghiên cứu trước, dự báo trước, tham mưu trước”, không để rơi vào thế bị động hoặc xuất hiện khoảng trống thông tin.

Muốn vậy, công tác điều tra, khảo sát, nắm bắt dư luận xã hội phải trở thành kênh cung cấp dữ liệu quan trọng phục vụ hoạch định, hoàn thiện và tổ chức thực hiện chính sách, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền, tạo đồng thuận xã hội ngay từ khi chính sách được hình thành.

Trước yêu cầu mang tính chiến lược đó, tại nhiều địa phương, cán bộ tuyên giáo đã chủ động đổi mới phương thức hoạt động, đưa công tác điều tra, nắm bắt dư luận xã hội trở thành một khâu quan trọng trong quá trình tham mưu, xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách. Bởi chỉ khi nắm chắc thực tiễn, hiểu đúng tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, đảng viên và nhân dân, công tác tuyên giáo mới thực hiện tốt vai trò tham mưu chiến lược, góp phần để các quyết sách vừa đúng định hướng vừa sát thực tiễn và hợp lòng dân.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, sau hợp nhất, mô hình đô thị mới đặt ra nhiều thách thức cùng nhiều vấn đề phát sinh. Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy thường xuyên tổ chức các cuộc khảo sát, nắm bắt dư luận xã hội về những vấn đề được người dân quan tâm như: Sắp xếp bộ máy, công tác xử lý hành chính công, an sinh xã hội... Từ đó, tổng hợp, phân tích và chuyển hóa thành cơ sở tham khảo, phục vụ hiệu quả quá trình điều hành, phát triển kinh tế-xã hội của thành phố.

Bên cạnh chức năng phản ánh tình hình, công tác khảo sát, nắm bắt dư luận xã hội đang từng bước trở thành căn cứ quan trọng phục vụ quá trình lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy; cung cấp cơ sở thực tiễn, giúp cấp ủy chủ động điều chỉnh cách thức tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách từ sớm, từ xa.

Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Đắk Lắk Võ Trần Quang cho biết: Đối với tỉnh Đắk Lắk, yêu cầu đổi mới phương thức tiến hành, nâng cao chất lượng tham mưu, năng lực dự báo, định hướng nhận thức xã hội, tạo dựng sự đồng thuận trở nên cấp thiết, nhất là sau sáp nhập. Nếu trước đây công tác dư luận xã hội chủ yếu phản ánh diễn biến tư tưởng thì trong bối cảnh chuyển đổi số, yêu cầu đặt ra là phải phân tích, dự báo và cảnh báo sớm để phục vụ quá trình lãnh đạo, chỉ đạo.

Từ yêu cầu đó, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy (Ban) chủ động nắm chắc tình hình tư tưởng, dự báo, định hướng dư luận xã hội và củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Trong 6 tháng đầu năm, Ban đã ban hành 44 báo cáo dư luận xã hội hằng tuần, hằng tháng và chuyên đề phục vụ trực tiếp công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy. Từ kết quả phân tích, dự báo dư luận xã hội và những kiến nghị của Ban, nhiều vấn đề nổi lên đã được Thường trực Tỉnh ủy chỉ đạo, xử lý ngay từ cơ sở.

Chuyển đổi số để "lắng nghe" Nhân dân tốt hơn

Chuyển đổi số đang mở ra những phương thức mới giúp công tác tuyên giáo thực hiện hiệu quả hơn chức năng của mình. Đặc biệt, trong bối cảnh không gian mạng trở thành môi trường thông tin chủ yếu, công tác tuyên giáo vừa cần truyền tải thông tin nhanh hơn vừa phải bảo đảm “lắng nghe” Nhân dân tốt hơn.

Hướng tới mục tiêu “lắng nghe” Nhân dân bằng dữ liệu, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đã xây dựng Ứng dụng tuyên giáo và dân vận. Đây là kênh thông tin chính thống trực tiếp của Đảng trên môi trường số, liên thông từ Trung ương đến địa phương, từng bước hình thành trục thông tin xuyên suốt giữa Đảng-Nhà nước-Nhân dân.

Trong hơn 5 tháng đầu năm 2026, các chức năng của ứng dụng được người dùng khai thác với gần 14 triệu lượt xem nội dung và 38 triệu lượt tương tác trên các nội dung đã xem. Đáng chú ý, người dân vừa tiếp cận thông tin vừa trực tiếp phản ánh ý kiến, kiến nghị, góp phần xây dựng kênh kết nối hai chiều-nơi thông tin từ Nhân dân được tiếp nhận, tổng hợp và phản hồi nhanh hơn.

Từ nền tảng số thống nhất do Trung ương xây dựng, các địa phương đã chủ động phát triển các mô hình ứng dụng phù hợp điều kiện thực tiễn. Theo đồng chí Dương Minh Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Đồng Nai, việc ứng dụng nền tảng số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, điều tra dư luận xã hội trực tuyến và truyền thông đa nền tảng không chỉ nâng cao chất lượng tham mưu, dự báo mà còn giúp thông tin chính thống lan tỏa nhanh hơn, chính xác hơn và hiệu quả hơn.

Tại Đồng Nai, chuyển đổi số không chỉ là hoạt động tuyên truyền lên môi trường mạng mà đã từng bước hình thành hệ sinh thái truyền thông số của ngành với 170 fanpage Ban Chỉ đạo 35 các cấp, gần 2.000 fanpage cơ sở cùng các kênh YouTube và nền tảng truyền thông số khác. Trên cơ sở đó, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ phân tích dữ liệu bước đầu hỗ trợ hiệu quả công tác tổng hợp thông tin, nhận diện xu hướng dư luận, xây dựng các sản phẩm truyền thông hiện đại và nâng cao chất lượng định hướng thông tin trên không gian mạng.

Những kết quả bước đầu cho thấy hướng đi của nhiều địa phương đang triển khai phù hợp yêu cầu xây dựng nền tảng dữ liệu phục vụ công tác lãnh đạo trong giai đoạn mới. Đồng chí Võ Trần Quang cho biết: Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Đắk Lắk sẽ tiếp tục mở rộng điều tra xã hội học, phân tích thông tin báo chí, mạng xã hội và các nền tảng số; tích hợp dữ liệu từ hệ thống cộng tác viên, kết quả khảo sát, phản ánh của Nhân dân và các cơ quan chức năng để từng bước hình thành cơ sở dữ liệu dư luận xã hội thống nhất, làm căn cứ quan trọng phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, hoạch định và hoàn thiện chính sách của cấp ủy, chính quyền các cấp, nhất là đối với những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống của Nhân dân.

Theo NDĐT