Sáng 23/4, Quốc hội nghe và thảo luận về dự kiến Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027. 

Bảo đảm hoạt động giám sát nhanh, gọn, hiệu quả

Trình bày tóm tắt Tờ trình, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định việc tổ chức Đoàn giám sát để tiến hành giám sát chuyên đề: "Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính" hoặc "Việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội giai đoạn 2021-2026". Sau khi Quốc hội quyết định lựa chọn 1 chuyên đề, chuyên đề còn lại sẽ do Ủy ban Thường vụ Quốc hội trực tiếp tổ chức giám sát.

Quang cảnh phiên họp sáng 23/4. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Bên cạnh đó, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội chủ động lựa chọn hình thức giám sát phù hợp để tổ chức giám sát ngay trong năm 2026 đối với một số nội dung và báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội về kết quả giám sát trong năm 2027. Căn cứ kết quả giám sát, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ xem xét, quyết định việc đưa ra thảo luận, xem xét tại Phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc trình Quốc hội thảo luận, xem xét, bảo đảm hoạt động giám sát nhanh, gọn, kịp thời, tiết kiệm, hiệu lực, hiệu quả.

Ngoài ra, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội chủ động theo dõi, giám sát việc triển khai, tổ chức thi hành pháp luật, nắm bắt các khó khăn, vướng mắc, nhất là về quy định pháp luật để kịp thời đề xuất Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương có giải pháp tháo gỡ, hoàn thiện hệ thống pháp luật; trường hợp cần thiết, kịp thời báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, tổ chức giám sát.

Về dự kiến nội dung chương trình giám sát, trên cơ sở đề xuất của một số Ủy ban về việc điều chỉnh một số báo cáo từ kỳ họp cuối năm sang kỳ họp giữa năm, Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình Quốc hội xem xét, quyết định việc điều chỉnh từ kỳ họp thứ 4 lên kỳ họp thứ 3 đối với một số báo cáo. Sau khi Quốc hội xem xét, quyết định việc điều chỉnh như trên và thông qua Nghị quyết về Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027, để tránh các cơ quan phải báo cáo 2 lần, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ chỉ đạo dự thảo văn bản gửi Chính phủ, các cơ quan đề nghị không báo cáo về các nội dung nêu trên tại kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026) mà chuyển sang báo cáo tại kỳ họp thứ 3 (tháng 5/2027).

Như vậy, dự kiến số lượng báo cáo trình Quốc hội xem xét, thảo luận tại các kỳ họp như sau: Tại kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội xem xét khoảng 34 đầu báo cáo của Chính phủ, báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các báo cáo khác của các cơ quan hữu quan theo quy định của pháp luật; tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội xem xét khoảng 27 đầu báo cáo của Chính phủ, báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các báo cáo khác của các cơ quan hữu quan theo quy định của pháp luật; tiến hành 2 phiên chất vấn và trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội tại kỳ họp thứ 3 và kỳ họp thứ 4; xem xét báo cáo kết quả giám sát của Đoàn giám sát chuyên đề tại kỳ họp thứ 4.

Giám sát đội ngũ cán bộ, công chức

Thảo luận ở hội trường về đánh giá kết quả thực hiện Chương trình giám sát năm 2025 và tình hình triển khai hoạt động giám sát những tháng đầu năm 2026, các đại biểu cơ bản nhất trí với những nhận định, đánh giá đã được nêu trong tờ trình của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; ghi nhận những cải tiến, đổi mới quan trọng trong triển khai nội dung giám sát. Ý kiến các đại biểu Quốc hội khẳng định, hoạt động giám sát của Quốc hội trong thời gian qua đã thực sự đồng hành cùng Chính phủ để kiến tạo phát triển đất nước; đồng thời đề xuất nhiều kiến nghị, giải pháp cụ thể để nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng, thiết thực, hiệu quả trong hoạt động giám sát thời gian tới.

Về lựa chọn chuyên đề giám sát năm 2026, đại biểu Trần Thị Hoa Ry (Cà Mau) lựa chọn chuyên đề "Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính"; cho rằng, việc lựa chọn chuyên đề này là "trúng, đúng nhưng mà chưa toàn diện"; đề nghị nghiên cứu và bổ sung thêm vấn đề việc sắp xếp thực hiện chính quyền hai cấp ở tại địa phương.

Đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau Trần Thị Hoa Ry phát biểu. Ảnh: Minh Đức/TTXVN

Lý giải về đề nghị này, đại biểu Trần Thị Hoa Ry cho biết, thực tế, trong việc tổ chức chính quyền 2 cấp đã có sự nỗ lực của toàn hệ thống chính trị và được nhân dân đồng tình ủng hộ. Bước đầu đã đạt kết quả tốt, chính quyền địa phương 2 cấp sát dân, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn. Bên cạnh kết quả đạt được, đại biểu cho rằng vẫn còn những điểm nghẽn, tập trung vào 3 vấn đề là: Việc phân cấp, phân quyền; tình trạng quá tải ở cấp cơ sở; hiện nay, một cán bộ xã đồng thời phải xử lý nhiều công việc bởi cơ cấu mô hình hiện nay (đối với phòng trực thuộc UBND cấp xã chỉ có hai phòng, trung bình mỗi phòng "gánh việc" của... 7 sở trước đây).

Đáng chú ý, theo đại biểu Trần Thị Hoa Ry, hiện nay, ở cấp xã, số lượng hồ sơ hành chính tăng mạnh nhưng biên chế chưa thực sự phù hợp, dẫn tới tình trạng tồn đọng và giải quyết chậm. Vì vậy, đại biểu cho rằng cần tập trung rà soát, cải thiện các thủ tục hành chính, cắt giảm khâu trung gian và báo cáo hình thức.

"Cần chuẩn hóa quy trình theo hướng một đầu mối, một quy trình và trách nhiệm phải rõ ràng. Kèm theo đó là đẩy mạnh những ứng dụng công nghệ để tạo tự động hóa trong các công việc lặp lại; đồng thời điều chỉnh lại biên chế cho thực sự phù hợp"-đại biểu Trần Thị Hoa Ry nêu.

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry cho rằng, nút thắt quyết định thành bại của mô hình chính quyền hai cấp là năng lực của cán bộ cơ sở-những người không chỉ làm hành chính mà còn thực hiện chức năng quản trị ở tại địa bàn ở mức cao hơn. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, hiện nay nhiều cán bộ còn lúng túng bởi thiếu kỹ năng chuyên sâu. Vì vậy, đại biểu cho rằng, cần có chính sách đủ mạnh để thu hút nhân lực chất lượng cao về cơ sở.

Cũng cho ý kiến về vấn đề này, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Quảng Ngãi) nhấn mạnh cần đổi mới tư duy giám sát theo hướng đi sâu vào đánh giá đội ngũ cán bộ, công chức trong thực hiện chính quyền địa phương hai cấp.

Với 1.084 nhiệm vụ của chính quyền cấp cơ sở, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa cho rằng, năng lực đội ngũ cán bộ trong việc thực hiện các nhiệm vụ là hết sức quan trọng; cần tập trung giám sát tư duy và hành động dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung của đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay.

Theo đại biểu, chương trình giám sát năm 2027 và những năm tiếp theo cần tập trung vào đánh giá năng lực thực thi của chính quyền địa phương 2 cấp, đặc biệt là giám sát chuyên đề về năng lực đội ngũ cán bộ; trong tư duy, cách làm, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Đồng thời phải bảo vệ những người năng động, sáng tạo trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số, bảo đảm an sinh xã hội, phát triển bền vững.

"Chúng ta phải giám sát theo thời gian thực và chuyển đổi số mạnh mẽ, sử dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo; đồng thời giám sát quá trình chuyển đổi xanh để phát triển bền vững và bảo đảm các chính sách về an sinh xã hội", đại biểu nêu ý kiến và cho rằng phải có chỉ số định lượng.

Theo TTXVN/Báo Tin tức và Dân tộc