QTO - Từ những đứa trẻ chưa có giấy khai sinh đến các điểm ô nhiễm môi trường, nguy cơ mất an toàn giao thông..., nhiều vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến người dân đã được Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) khu vực 8 phát hiện, kiến nghị giải quyết. Từ đầu năm 2026 đến nay, 17 kiến nghị của đơn vị đã được giải quyết, cho thấy hiệu quả bước đầu trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ lợi ích công và quyền lợi người yếu thế của ngành Kiểm sát.

Vì quyền lợi của những đứa trẻ

Sinh ngày 10/12/2020, hai anh em sinh đôi Hồ Gia Khánh và Hồ Duy Khang ở thôn Mít, xã Bến Quan, đã đến tuổi vào lớp 1 nhưng vẫn chưa có giấy khai sinh. Thiếu giấy tờ hộ tịch, việc đến trường và tiếp cận các chế độ, chính sách của hai cháu gặp trở ngại.

Qua hoạt động kiểm sát, VKSND khu vực 8 phát hiện, xác minh và kiến nghị cơ quan có thẩm quyền đăng ký khai sinh cho 3 trẻ em tại Bến Quan, trong đó có Khánh và Khang. Những vướng mắc được tháo gỡ, các cháu có giấy khai sinh để đi học, được hưởng chính sách dành cho con em đồng bào dân tộc thiểu số theo quy định.

Từ vụ việc ở xã Bến Quan, người dân biết đến vai trò của Viện Kiểm sát, chủ động cung cấp thông tin về 4 trẻ em chưa có giấy khai sinh tại xã Vĩnh Thủy. VKSND khu vực 8 tiếp tục xác minh, kiến nghị giải quyết. Điều này cho thấy người dân ngày càng chủ động tìm đến Viện Kiểm sát để đề nghị bảo vệ quyền lợi của người yếu thế và lợi ích công.

Trao giấy khai sinh của các cháu nhỏ cho phụ huynh ở xã Bến Quan sau kiến nghị của Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 8 - Ảnh: S.H

Ở lĩnh vực bảo vệ lợi ích công, nhiều vấn đề tồn tại cũng được cơ quan kiểm sát phát hiện, kiến nghị khắc phục. Tại bờ đê sông Hiền Lương, gần Khu di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải, thuộc xã Cửa Tùng, đất và vật liệu xây dựng tập kết kéo dài, có thời điểm ước khoảng 7.000m³, ảnh hưởng đến hành lang đê điều, dòng chảy, cảnh quan và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

Sau kiểm tra, xác minh, ngày 3/9/2026, VKSND khu vực 8 ban hành Kiến nghị số 517, đề nghị UBND xã Cửa Tùng tăng cường quản lý, xử lý vi phạm. Từ kiến nghị đó, chính quyền địa phương đã cam kết khôi phục hiện trạng và xử lý theo quy định.

Từ phản ánh của báo chí về nhiều cây xanh bị chết tại Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải khi dự án chưa bàn giao, VKSND khu vực 8 yêu cầu làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm trong việc trồng, chăm sóc và bảo hành cây xanh. Chủ đầu tư đã yêu cầu nhà thầu khắc phục; số cây chết được thay thế, việc tưới và bảo dưỡng được tăng cường. Các điểm ô nhiễm tại Rào Trường, xã Bến Quan; Trạng Vụng, An Hòa 2, xã Cửa Tùng và số 104 Trần Hưng Đạo, xã Vĩnh Linh cũng được xác minh, kiến nghị xử lý.

Chủ động bảo vệ lợi ích công

Ông Nguyễn Văn Sỹ, Phó Viện trưởng VKSND khu vực 8 cho biết, từ ngày 1/1/2026 đến nay, đơn vị đã ban hành 17 kiến nghị về bảo vệ lợi ích công và quyền lợi của người yếu thế, tất cả đều được giải quyết. Phần lớn vụ việc do kiểm sát viên phát hiện qua hoạt động kiểm sát điều tra, kiểm sát việc tuân theo pháp luật; một số xuất phát từ phản ánh của báo chí, người dân.

Theo tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc lợi ích công, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, tại Quảng Trị, VKSND cũng chú trọng công tác phát hiện, xác minh, kiến nghị xử lý các vụ việc liên quan đến quyền lợi của nhóm yếu thế và lợi ích công. VKSND khu vực 8 đã chủ động thực hiện nhiệm vụ mới thông qua các hoạt động kiểm sát, tuân thủ pháp luật.

Tại nút giao đường ĐT575A và ĐT576, thôn Gio An, xã Cồn Tiên, gần chợ và trường học đã xảy ra nhiều vụ tai nạn gây hậu quả đau lòng. Ngày 28/12/2025, một  vụ tai nạn tại đây khiến một trẻ tử vong, nhiều người bị thương; ngày 20/7/2026, tiếp tục xảy ra vụ va chạm giữa hai xe tải. Ngày 19/8/2026, VKSND khu vực 8 kiến nghị địa phương phối hợp rà soát, khắc phục bất cập trong tổ chức giao thông, tăng cường cảnh báo nguy hiểm. Tại xã Vĩnh Hoàng, sau khi xác minh các vụ đuối nước, đơn vị kiến nghị cắm biển cảnh báo tại khu vực biển Vĩnh Thái.

Theo Phó Viện trưởng VKSND khu vực 8 Nguyễn Văn Sỹ, thời gian tới, đơn vị sẽ phối hợp với cơ quan thuế, bảo hiểm xã hội để phát hiện, kiến nghị xử lý tình trạng nợ đọng thuế, chậm đóng bảo hiểm, bảo vệ quyền lợi người lao động. VKSND khu vực 8 cũng đẩy mạnh tuyên truyền, ký kết quy chế phối hợp với UBND 10 xã, đặc khu cùng các cơ quan liên quan, tạo kênh tiếp nhận thông tin và xử lý kịp thời những vấn đề ảnh hưởng đến cộng đồng.

Qua quá trình triển khai nhiệm vụ mới theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội và những vụ việc đã được phát hiện, giải quyết, người dân ngày càng hiểu rõ hơn về vai trò của Viện kiểm sát. Và khi người dân chủ động lên tiếng trước những quyền lợi bị xâm phạm, cơ chế bảo vệ lợi ích cộng đồng và người yếu thế sẽ có thêm sức mạnh từ cơ sở.

Thanh Hải