QTO - Xây dựng nông thôn mới (NTM) tại xã vùng cao biên giới Tuyên Lâm hiện đang đối mặt với bài toán khó do xuất phát điểm thấp, địa hình chia cắt và nguồn lực đầu tư còn rất hạn hẹp. Tuy nhiên, từ chính những khó khăn đó, cấp ủy, chính quyền và Nhân dân xã Tuyên Lâm đang tìm cách tháo gỡ, biến thách thức thành động lực để đẩy nhanh tiến độ, nỗ lực thu hẹp khoảng cách với các địa phương vùng đồng bằng.

Xã Tuyên Lâm có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn và 3,7km đường biên giới giáp nước bạn Lào. Dân số toàn xã có 8.338 nhân khẩu với 2.189 hộ gia đình, trong đó có 235 hộ đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là người Mã Liềng (thuộc dân tộc Chứt).

Qua rà soát, xã hiện mới chỉ đạt 1/10 tiêu chí (tiêu chí số 9 về xây dựng hệ thống chính trị và hành chính công) và 22/47 chỉ tiêu NTM. Tỉ lệ nghèo đa chiều của xã ở mức cao với 22,62%. Khó khăn lớn nhất nằm ở kết cấu hạ tầng giao thông và môi trường. Dù có tổng chiều dài đường giao thông nông thôn là 69,88km, nhưng Tuyên Lâm có tới 33,05km đường bị hư hỏng, xuống cấp cần sửa chữa, cùng với 19,61km đường đất cần được bê tông hóa.

Bên cạnh đó, tỉ lệ hộ sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn rất thấp, chỉ ở mức 15,12%, Toàn xã vẫn còn 107 hộ chưa có nhà tiêu hợp vệ sinh. Địa phương cũng chưa có bãi tập kết, xử lý rác thải rắn sinh hoạt tập trung.

Một tuyến đường giao thông nông thôn ở xã Tuyên Lâm vừa được mở rộng, nâng cấp - Ảnh: N.M.P

Xác định hạ tầng giao thông là đòn bẩy then chốt để phát triển kinh tế-xã hội vùng nông thôn miền núi, xã Tuyên Lâm quyết tâm huy động mọi nguồn lực để mở rộng mặt đường nội thôn, liên thôn từ 3m lên 4-5m. Đứng trước thách thức về giải phóng mặt bằng, địa phương đã quán triệt sâu sắc phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng".

Ông Trần Mạnh Lực, Phó Chủ tịch UBND xã Tuyên Lâm, cho biết: "UBND xã đã xây dựng kế hoạch mở rộng, nâng cấp các tuyến đường giao thông nông thôn nhằm tạo thuận lợi cho việc đi lại của Nhân dân. Thực hiện chủ trương này, Ủy ban MTTQVN xã đã phối hợp với các Ban quản lý và Ban công tác Mặt trận thôn tích cực tuyên truyền, vận động bà con hiến đất, hiến tài sản trên đất".

Ông Nguyễn Xuân Vương, Trưởng thôn Thanh Lạng chia sẻ: "Cấp ủy, Ban quản lý và Ban công tác Mặt trận thôn đã trực tiếp đến từng hộ gia đình để tuyên truyền, vận động về chủ trương mở rộng đường giao thông. Hiểu rõ lợi ích thiết thực của việc nâng cấp các tuyến đường, giúp việc đi lại thuận tiện, an toàn và tạo cảnh quan sạch đẹp, người dân đã đồng thuận và nhiệt tình ủng hộ".

Ông Nguyễn Khắc Đức, thương binh ở thôn Thanh Lạng, đã tiên phong phá dỡ tài sản, hiến đất vườn và hàng chục cây ăn quả có giá trị để mở rộng đường giao thông nông thôn. Ông Đức cho hay: "Việc này vừa đẹp cho xã hội, vừa tốt cho gia đình. Mình làm cốt để con cháu sau này có con đường rộng rãi, sạch đẹp để đi lại". ông Nguyễn Văn Thắng cùng 10 hộ dân khác tại thôn Thanh Lạng đã hiến 175m2 đất; tại thôn Sơn Hà, 17 hộ tự nguyện hiến 270m2 và tháo dỡ 40m tường rào; tại thôn Bắc Sơn, 14 gia đình đã hiến hơn 730m2 đất vì lợi ích cộng đồng.

Để hỗ trợ xã Tuyên Lâm, tỉnh đã phân công Sở Xây dựng làm đơn vị đỡ đầu, trực tiếp hỗ trợ xã thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030. Tại buổi làm việc vào cuối tháng 10/2026, lãnh đạo Sở Xây dựng cam kết sẽ đôn đốc đơn vị tư vấn hoàn thiện hồ sơ quy hoạch chung của xã, đồng thời dự kiến trong năm 2027 sẽ ưu tiên bố trí kinh phí duy tu, hỗ trợ 3 tuyến đường giao thông thiết yếu.

Đoàn Thanh niên Sở Xây dựng cũng sẽ đảm nhận vai trò đầu mối phối hợp triển khai mô hình công trình thanh niên "Thắp sáng đường quê". Về vấn đề vệ sinh môi trường, Sở Xây dựng sẽ trực tiếp làm việc với Sở Nông nghiệp và Môi trường để thống nhất định hướng, đánh giá tính khả thi của phương án quy hoạch bãi xử lý rác tập trung cho địa phương.

Về định hướng kinh tế, Tuyên Lâm tiếp tục tập trung nguồn lực phát triển các mô hình HTX hoạt động hiệu quả như HTX nông lâm nghiệp Bắc Quảng Bình, đồng thời tìm hướng liên kết tiêu thụ bền vững cho các sản phẩm OCOP đạt 3 sao cấp tỉnh như măng khô Mã Liềng và mật ong 19/5.

Hành trình xây dựng NTM tại xã Tuyên Lâm dẫu còn nhiều khó khăn phía trước nhưng bám sát Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã cùng sự quan tâm thiết thực từ các sở, ngành cấp trên và sự đồng thuận, chung sức của Nhân dân, địa phương đang quyết tâm hoàn thiện các tiêu chí. Những tuyến đường khang trang mở ra từ lòng dân hôm nay chính là minh chứng cho sức mạnh đại đoàn kết, tạo bệ phóng vững chắc để Tuyên Lâm vươn mình mạnh mẽ, sớm bắt nhịp cùng sự phát triển chung của các địa phương vùng đồng bằng.

Nguyễn Minh Phong