QTO - Từ đôi tay của những người khuyết tật (NKT), người mắc bệnh nan y nhưng luôn cần cù, tỉ mỉ, những chiếc chổi đót bền chắc được ra đời. Hơn 4 năm nay, hàng chục NKT đã xem Nhóm chổi đót khuyết tật Đakrông (xã Đakrông) như là ngôi nhà chung, là điểm tựa sinh kế giúp họ vượt qua những khó khăn để vươn lên trong cuộc sống.

Nghề làm chổi đót giúp người khuyết tật có thêm thu nhập trang trải cuộc sống - Ảnh: Đ.V

Ngôi nhà sàn đơn sơ của ông Hồ Văn Khon, 64 tuổi, nằm chênh vênh trên đồi cao ở thôn Klu. Lúc chúng tôi ghé thăm, vợ chồng ông cùng con trai, con dâu miệt mài ngồi se đót để làm chổi. Từng là một người khỏe mạnh, lo toan gánh vác việc gia đình, nhưng trong một lần phát rẫy vào năm 2002, một quả bom bi ẩn dưới đất phát nổ làm ông mất cánh tay trái. Mất sức lao động, ông Khon không còn đi rẫy mà ở nhà làm những việc nhẹ và mày mò tự học làm nghề chổi đót để mưu sinh.

Cách đây vài năm, khi Nhóm chổi đót khuyết tật Đakrông được thành lập, ông Khon xin gia nhập để có công việc ổn định. Từ ngày trở thành thành viên nhóm, ông Khon chăm chỉ hơn và vận động thêm vợ, con cùng làm chổi để tăng thu nhập.

Ông Khon cho biết, mỗi ngày bình quân gia đình làm được từ 20-30 chổi đót, nếu nguyên liệu đót, mây, cán chổi có sẵn thì có thể làm được nhiều hơn. Sau khi trừ các chi phí, mỗi người có thu nhập khoảng 100.000 đồng/ngày.

Thành viên nhóm tìm thấy niềm vui với công việc làm chổi đót - Ảnh: Đ.V

“Ở đây cuộc sống của hầu hết các gia đình đều dựa vào nương rẫy nên còn nhiều khó khăn. Bản thân tôi may mắn khi được tham gia nhóm làm chổi đót người khuyết tật. Dù sức khỏe hạn chế nhưng nhờ có nghề làm chổi đót nên thu nhập khá ổn định, gia đình cũng đỡ khó khăn”, ông Khon chia sẻ.

Ở căn nhà sàn cạnh bên, vợ chồng ông Hồ Văn Xế, 53 tuổi và bà Hồ Thị Doi, 50 tuổi cũng làm chổi đót hàng ngày. Dưới đôi tay chai sần cần mẩn của hai ông bà, những chiếc chổi dày dặn, chắc chắn lần lượt hoàn thành. Ông Xế kể, bản thân phát hiện bị bệnh suy thận từ 7 năm trước.

Hiện nay, 2 lần/tuần ông phải về Bệnh viện đa khoa tỉnh chạy thận. Sức khỏe không bảo đảm để đi nương rẫy nên mấy năm nay ông xin tham gia nhóm chổi đót khuyết tật. Vào mùa hái đót, vợ ông tranh thủ vào rừng thu hái nguyên liệu tươi về phơi để làm chổi nhằm giảm chi phí. Lúc khan hiếm đót mới phải mua nguyên liệu bên ngoài.

Những đôi bàn tay người khuyết tật, người mắc bệnh nan y tỉ mẩn thực hiện các công đoạn để làm ra chiếc chổi đót - Ảnh: Đ.V

Những đôi bàn tay người khuyết tật, người mắc bệnh nan y tỉ mẩn thực hiện các công đoạn để làm ra chiếc chổi đót - Ảnh: Đ.V

Bà Doi góp chuyện: “Chồng tôi bị bệnh nan y nên kinh tế gia đình rất khó khăn. Nhờ được hỗ trợ dạy nghề và làm nghề đan chổi đót nên gia đình có thêm thu nhập để mua thuốc cho chồng và trang trải cuộc sống. Dù thu nhập không cao, nhưng so với làm nương rẫy thì vẫn ổn định hơn”.

Theo bà Doi, mỗi ngày chăm chỉ hai vợ chồng có thể làm được 20 chổi đót. Chổi làm ra chừng nào đều có người đặt mua chừng đó, đầu ra ổn định. Còn bà Hồ Thị Lâng, 52 tuổi ở thôn Làng Cát được xem là một trong những NKT làm chổi đót tốt nhất nhóm. Bà Lâng bị liệt yếu đôi chân nhưng có đôi bàn tay khéo léo, nhanh nhẹn. Dù đi lại khó khăn nhưng mỗi ngày, từ đôi tay của bà vẫn làm ra được những chiếc chổi đót bền, đẹp làm hài lòng cả những khách hàng khó tính nhất.

Theo bà Lâng, mỗi chiếc chổi đót làm ra, sau khi trừ tất cả các chi phí lãi được 8.000 đồng. Mỗi tháng nếu làm tích cực, năng suất, người chăm chỉ như bà có thể thu nhập được khoảng 3 triệu đồng.

Anh Hồ Văn Bôn, Nhóm trưởng Nhóm chổi đót khuyết tật Đakrông hướng dẫn thành viên làm chổi đót theo mẫu - Ảnh: Đ.V

Anh Hồ Văn Bôn, Nhóm trưởng Nhóm chổi đót khuyết tật Đakrông cho biết, nhóm được dự án Plan hỗ trợ thành lập từ năm 2022, ban đầu có 15 thành viên. Các thành viên nhóm được hỗ trợ học nghề đan chổi và kinh phí mua nguyên liệu để làm chổi. Sau một thời gian hoạt động, hiện nhóm tăng lên 22 thành viên, chủ yếu là người dân tộc Vân Kiều bị khuyết tật vận động, bệnh động kinh, bệnh nan y ở các thôn: Klu, Xa Lăng, Làng Cát.

Theo anh Bôn, nghề làm chổi đót phù hợp với thể trạng, sức khỏe của NKT tại địa phương. “Ở đây có sẵn hoa đót, mây, tre nên thuận lợi cho nhóm chủ động về nguyên liệu. Thành viên tham gia nhóm hầu hết đều chăm chỉ, cố gắng làm việc để có thu nhập cải thiện cuộc sống. Nhóm chúng tôi đã được dự án Plan hỗ trợ tích cực về nhiều mặt nên yên tâm gắn bó, cùng nhau nỗ lực để vượt qua khó khăn”, anh Bôn cho biết.

Bản thân cũng bị khuyết tật vận động, song anh Bôn vẫn tích cực tham gia làm chổi cùng mọi người.

Anh Hồ Văn Bôn (giữa ảnh) livestream bán chổi đót qua mạng xã hội - Ảnh: Đ.V

Đồng thời, anh luôn năng động trong việc tăng cường quảng bá, giới thiệu sản phẩm để mở rộng thị trường tiêu thụ chổi do thành viên nhóm làm ra. Anh thường xuyên livestream bán hàng trên các nền tảng mạng xã hội, tìm kiếm, kết nối khách hàng gần xa. Nhờ đó, lượng khách hàng ủng hộ sản phẩm chổi của nhóm ngày càng nhiều.

Bên cạnh đó, anh Bôn thường đứng ra làm đầu mối thu gom sản phẩm, giao dịch, tiêu thụ chổi cho các thành viên khi có khách đặt số lượng lớn. Chổi do nhóm làm ra chủ yếu tiêu thụ trong tỉnh và một số địa phương. như: Hà Nội, Hà Tĩnh...

Hiện nay, từ nghề làm chổi đót mang lại mức thu nhập bình quân từ 2-3 triệu đồng/thành viên/tháng. Đối với NKT, người yếu thế trong nhóm, khoản thu nhập ấy có ý nghĩa rất thiết thực trong cuộc sống. Song theo anh Bôn, điều khó khăn nhất đối với các thành viên nhóm là về kinh phí.

Các thành viên Nhóm chổi đót khuyết tật Đakrông làm việc tập trung - Ảnh: Đ.V

“Thành viên nhóm chủ yếu là NKT, thu nhập cũng chỉ đủ trang trải qua ngày. Do đó, chúng tôi mong muốn thời gian tới sẽ được dự án Plan hỗ trợ cho vay vốn ưu đãi mua nguyên liệu dự trữ, để có thể làm chổi quanh năm. Khi xuất bán sản phẩm sẽ hoàn vốn dần, phần lãi sẽ chia đều cho thành viên. Nếu mọi việc thuận lợi, công việc của nhóm sẽ được mở rộng và thu nhập của thành viên sẽ được tăng lên”, anh Bôn chia sẻ thêm.

Mong muốn chính đáng của anh Bôn cũng là tâm nguyện chung của các thành viên Nhóm chổi đót khuyết tật Đakrông. Chị Hoàng Vân Trinh, cán bộ dự án Plan xã Đakrông, trực tiếp phụ trách nhóm chổi đót khuyết tật cho biết, thời gian qua, nhóm đã hoạt động khá ổn định và hiệu quả. Nhờ tham gia nhóm, nhiều thành viên đã có tay nghề tốt hơn, đồng thời tăng sự tự tin trong giao tiếp, biết tính toán trong công việc và đặc biệt có thêm nguồn thu nhập chủ động để chăm lo cuộc sống.

Để nhóm có điều kiện phát triển và giúp nâng cao thu nhập cho thành viên, chị và chính quyền địa phương đã có đề xuất với dự án Plan tiếp tục quan tâm hỗ trợ về kinh phí, nhằm giúp nhóm chủ động mua nguyên liệu dự trữ để sản xuất ổn định, tăng năng suất, sản lượng hơn nữa trong thời gian tới.

Đức Việt