QTO - Những đợt nắng nóng gay gắt, khô hạn kéo dài cùng nền nhiệt cao và gió Lào thổi mạnh trong mùa hè năm 2026 đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái rừng trồng ven biển tại tỉnh Quảng Trị. Hàng loạt diện tích rừng phòng hộ trên cát thuộc dự án “Hiện đại hóa ngành Lâm nghiệp và tăng cường tính chống chịu vùng ven biển (FMCR)” đã ghi nhận tình trạng cây bị chết khô, suy giảm mật độ và thiệt hại khá nặng nề…

Nắng nóng gây thiệt hại lớn

Phía Bắc tỉnh Quảng Trị từng được Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường lựa chọn tham gia dự án “Hiện đại hóa ngành Lâm nghiệp và tăng cường tính chống chịu vùng ven biển (FMCR)”. Dự án hướng đến mục tiêu cải thiện quản lý rừng ven biển, nâng cao khả năng chống chịu trước những tác động bất lợi của thời tiết cực đoan và nước biển dâng.

Phục hồi và phát triển rừng ven biển là hợp phần quan trọng của dự án FMCR. Nhiệm vụ trọng tâm của hợp phần là trồng mới, chăm sóc, nuôi dưỡng và phục hồi các hệ sinh thái rừng ngập mặn, rừng phòng hộ cát ven biển. Giai đoạn 2019-2026, dự án FMCR đã tiến hành trồng 584,40ha (bao gồm trồng mới, trồng phục hồi) rừng phòng hộ trên vùng cát ven biển và rừng ngập mặn.

Riêng trong năm 2025, có 280,63ha rừng trồng thuộc phạm vi dự án đã kết thúc đầu tư, được Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt quyết toán và đã tiến hành bàn giao cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Nhật Lệ, UBND các xã, phường vùng dự án tiếp nhận để tiếp tục quản lý, bảo vệ lâu dài.

Đối với hơn 300ha rừng trồng còn lại (gồm diện tích trồng mới và trồng phục hồi thuộc đối tượng rừng trồng phòng hộ trên vùng cát ven biển), theo kế hoạch sẽ kết thúc đầu tư trong năm 2026, thực hiện quyết toán công trình và bàn giao cho các đơn vị, địa phương quản lý, bảo vệ kể từ đầu năm 2027. Tuy nhiên, kế hoạch này đang đứng trước không ít khó khăn do những diễn biến bất lợi của thời tiết…

Nhiều diện tích rừng trồng ven biển thuộc phạm vi quản lý của Ban Quản lý rừng phòng hộ Nhật Lệ bị khô héo sau các đợt nắng nóng năm 2026 - Ảnh: V.M

Ông Trần Chí Phương, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án FMCR Quảng Bình cho biết: “Kể từ tháng 5 đến đầu tháng 8/2026, trên địa bàn tỉnh xảy ra nhiều đợt nắng nóng, khô hạn gay gắt kéo dài, cùng nền nhiệt cao, có thời điểm nhiệt độ ngoài trời vượt 40°C và gió Lào thổi mạnh. Nắng nóng, khô hạn đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái rừng trồng ven biển tại tỉnh Quảng Trị, trong đó có rừng trồng phòng hộ ven biển thuộc dự án FMCR.

Theo số liệu khảo sát, đánh giá ban đầu, có khoảng 90ha (tương đương khoảng 15% diện tích) rừng trồng của dự án FMCR bị thiệt hại nặng; tỉ lệ cây chết trên lô do nắng nóng trên 60%. Nhiều diện tích rừng trồng bị cháy lá, chết khô gần như toàn bộ. Mức độ thiệt hại không chỉ thể hiện ở việc cây bị khô lá, nhiều nơi, cây trồng còn bị khô cả thân, khả năng phục hồi rất thấp…”.

“Mới hồi đầu năm 2026, nhìn lên các đồi cát ven khu vực biển này, mọi người sẽ thấy những vạt rừng phi lao xanh mướt, tràn đầy nhựa sống. Đáng buồn, chỉ sau mấy đợt nắng nóng của mùa hè 2026 này, cả vạt rừng nói trên đã trở nên xơ xác, héo quắt. Có những diện tích cây trồng trên cát đã sống được gần 3 năm tuổi, thế nhưng, nhiều cây vẫn không sống qua khỏi mùa hè khắc nghiệt 2026 này…”, ông Đinh Thanh Quang, Quyền Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Nhật Lệ, chia sẻ.

Khẩn trương phục hồi rừng trồng

Hiện nay, Ban Quản lý dự án FMCR Quảng Bình đang tập trung chỉ đạo Ban Quản lý rừng phòng hộ Nhật Lệ, Công ty TNHH Đầu tư và Xây dựng Hương Sắc khẩn trương kiểm tra toàn diện các diện tích rừng trồng thuộc dự án FMCR hợp đồng thi công; tiến hành đánh giá thực trạng, xác định nguyên nhân và phân loại cụ thể những diện tích còn khả năng phục hồi, không còn khả năng thành rừng…. Từ đó, đề xuất phương án xử lý phù hợp. Đối với những diện tích không có khả năng phục hồi, kết quả kiểm tra sẽ được tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền thẩm định, quyết định thanh lý theo quy định.

Ban Quản lý dự án FMCR Quảng Bình yêu cầu thêm, đối với những diện tích còn khả năng phục hồi, các nhà thầu và đơn vị thi công phải tranh thủ thời tiết thuận lợi, chủ động chuẩn bị cây giống, vật tư để trồng dặm, chăm sóc, phục hồi rừng. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành công tác chăm sóc rừng lần 2 năm 2026 theo thiết kế được duyệt. Đây chính là cơ sở để dự án FMCR tổ chức nghiệm thu chăm sóc rừng trồng, nghiệm thu kết thúc giai đoạn đầu tư trong năm 2026; thực hiện bàn giao thành quả và hoàn tất các thủ tục trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, quyết toán công trình trong quý I/2027.

Vinh Long