QTO - Thời gian qua, việc liên tiếp xảy ra các vụ cháy tàu cá trên địa bàn tỉnh và các địa phương ven biển đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ mất an toàn trên tàu cá. Trước thực trạng đó, các ngành chức năng và ngư dân tập trung triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng cháy, chữa cháy, bảo vệ người và tài sản trước mỗi chuyến vươn khơi.

Đến thời điểm này, ông Nguyễn Văn Thọ ở thôn Gio Việt, xã Cửa Việt, vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại vụ cháy tàu cá số hiệu QT 93016TS của mình. Ông Thọ cho biết, sáng ngày 9/7, vừa cập bờ sau chuyến biển dài ngày khai thác ở ngư trường Hoàng Sa, sau khi bốc dỡ hải sản đánh bắt được, ông cùng các thuyền viên rời tàu chưa đầy 30 phút thì bất ngờ nghe có tiếng nổ trên tàu cá của mình. Khi quay lại, ngọn lửa đã bao trùm toàn bộ con tàu.

Ông Thọ cho rằng, nguyên nhân có thể là do chập điện bởi trên tàu có hệ thống điện công suất lớn với 4 bình ắc quy 200 Ampe, cộng với lượng dầu dự trữ trong khoang 500-700 lít. “May là tàu đã vào bờ. Nếu sự cố xảy ra khi đang ngoài khơi thì không biết anh em sẽ xoay xở thế nào”, ông Thọ trầm ngâm.

Sau vụ cháy, mặt boong, cabin, cùng toàn bộ máy móc, ngư lưới cụ bị ngọn lửa thiêu rụi, thiệt hại ước tính trên 800 triệu đồng. Điều khiến ông Thọ trăn trở hơn cả là để sửa chữa, phục hồi con tàu, mua sắm lại máy móc, ngư lưới cụ nhằm tiếp tục vươn khơi cần một khoản kinh phí rất lớn, vượt quá khả năng của gia đình. Vì vậy, ông mong muốn các cơ quan chức năng nghiên cứu, xem xét có chính sách hỗ trợ đối với những tàu cá bị hư hỏng nặng, không còn khả năng khôi phục.

“Tôi được biết ở một số địa phương có chính sách hỗ trợ giải bản tàu cá. Nếu có cơ chế như vậy thì những chủ tàu như chúng tôi sẽ bớt được phần nào gánh nặng, có điều kiện chuyển sang hướng mưu sinh khác”, ông Thọ bày tỏ.

Tàu cá neo đậu tập trung với mật độ lớn làm gia tăng nguy cơ cháy lan khi xảy ra sự cố, đòi hỏi các chủ tàu phải nâng cao ý thức phòng cháy, chữa cháy - Ảnh: L.A

Phó Chủ tịch UBND xã Cửa Việt Nguyễn Xuân Phương cho biết, hiện toàn xã có 555 tàu thuyền các loại đang tham gia khai thác thủy sản, trong đó có 271 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên. Phần lớn là tàu vỏ gỗ đã khai thác nhiều năm, hệ thống điện được lắp đặt lộ thiên, đấu nối thủ công dọc theo thân tàu, trong khi khoang tàu luôn chứa lượng lớn nhiên liệu. Chỉ cần một sự cố nhỏ như chập điện hoặc bất cẩn trong sử dụng nguồn lửa cũng có thể dẫn đến hỏa hoạn, gây thiệt hại lớn về tài sản, thậm chí đe dọa tính mạng của ngư dân nếu xảy ra khi tàu đang hoạt động trên biển.

Trước thực tế đó, UBND xã Cửa Việt đã phối hợp với các lực lượng chức năng tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn chủ tàu, thuyền trưởng thực hiện nghiêm các quy định về phòng cháy, chữa cháy; vận động ngư dân thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, nhiên liệu, trang bị đầy đủ phương tiện chữa cháy và nâng cao kỹ năng xử lý các tình huống cháy, nổ ngay từ ban đầu.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hữu Vinh, các vụ cháy tàu cá thời gian qua là lời cảnh báo về nguy cơ mất an toàn phòng cháy, chữa cháy đối với hoạt động khai thác thủy sản. Qua thực tiễn quản lý, nguy cơ cháy tàu cá chủ yếu xuất phát từ hệ thống điện, hệ thống nhiên liệu và các nguồn sinh nhiệt trên tàu. Đối với những tàu đã khai thác nhiều năm, nếu không được kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ, dây dẫn điện, bình ắc quy, các mối nối điện hoặc đường ống nhiên liệu rất dễ xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Bên cạnh đó, việc sử dụng thiết bị điện không bảo đảm kỹ thuật, bố trí vật tư dễ cháy gần động cơ, hút thuốc hoặc sử dụng nguồn lửa tại khu vực chứa nhiên liệu cũng làm gia tăng nguy cơ xảy ra cháy.

Cũng theo ông Vinh, hiện nay công tác đăng kiểm tàu cá luôn gắn với việc kiểm tra các điều kiện bảo đảm an toàn kỹ thuật, trong đó có các yêu cầu về trang bị cứu hỏa, hệ thống điện, bố trí thiết bị và các trang bị an toàn theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc tàu cá được đăng kiểm đạt yêu cầu tại thời điểm kiểm tra không thay thế trách nhiệm của chủ tàu trong việc thường xuyên bảo dưỡng, sửa chữa và duy trì tình trạng an toàn trong suốt quá trình khai thác.

Thực tế cho thấy, một số chủ tàu, thuyền trưởng chưa thực sự quan tâm đến việc kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện và nhiên liệu; việc tự kiểm tra an toàn trước mỗi chuyến biển chưa được thực hiện thường xuyên; kỹ năng xử lý tình huống ban đầu của một bộ phận thuyền viên còn hạn chế.

Đặc biệt, khi tàu neo đậu tập trung với mật độ lớn tại các cảng cá, khu neo đậu, chỉ cần một tàu xảy ra cháy cũng có thể dẫn đến nguy cơ cháy lan sang các phương tiện xung quanh nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời.

Ông Vinh cho biết, để giảm thiểu nguy cơ cháy, nổ, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với Bộ đội Biên phòng, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân thực hiện nghiêm các quy định về phòng cháy, chữa cháy; đồng thời kiểm tra việc duy trì các trang thiết bị an toàn trên tàu. Các chủ tàu được khuyến cáo thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, nhiên liệu, thiết bị chữa cháy; đặc biệt đối với các tàu đã hoạt động nhiều năm cần chủ động thay thế những thiết bị xuống cấp để phòng ngừa nguy cơ cháy, nổ.

“Trong điều kiện tàu cá hoạt động dài ngày trên biển, khi xảy ra hỏa hoạn, lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp gần như không thể tiếp cận được ngay. Vì vậy, điều cấp thiết nhất hiện nay là phải chuyển từ tư duy “chữa cháy” sang “phòng cháy”. Mỗi chủ tàu cần coi việc kiểm tra hệ thống điện, nhiên liệu, thiết bị chữa cháy trước mỗi chuyến biển và trong thời gian tàu neo đậu là công việc bắt buộc, được thực hiện thường xuyên như kiểm tra máy chính.

Chỉ khi chủ tàu, thuyền trưởng và thuyền viên chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm, xử lý kịp thời các nguy cơ mất an toàn thì mới có thể hạn chế các vụ cháy, bảo vệ tính mạng ngư dân, tài sản của người dân và góp phần phát triển nghề cá theo hướng an toàn, bền vững”, ông Nguyễn Hữu Vinh nhấn mạnh.

Lê An