QTO - Hơn một năm sau sáp nhập, trên địa bàn tỉnh đã xuất hiện nhiều mô hình thôn thông minh. Đây  là bước đột phá giúp thay đổi diện mạo nông thôn, đưa nông thôn chuyển từ đạt chuẩn sang giai đoạn hiện đại. Với phương châm lấy công nghệ làm công cụ, người dân làm trung tâm, mô hình thôn thông minh đang góp phần giúp Quảng Trị thu hẹp khoảng cách giữa nông thôn và thành thị, phát triển bền vững trong tương lai.

Xây dựng thôn thông minh

Đến thăm thôn Hồ Xá Trung, xã Vĩnh Linh, ông Trần Quốc Toản, Bí thư Chi bộ thôn hồ hởi khoe, thôn vừa phát động thôn thông minh an toàn tự chủ cách đây 2 tuần, đây cũng là mô hình điểm của xã Vĩnh Linh. Thôn Hồ Xá Trung được hình thành trên cơ sở sáp nhập thôn 5 và thôn 6 cũ với quy mô 504 hộ dân. Để xây dựng mô hình thôn thông minh an toàn tự chủ, thôn Hồ Xá Trung phải đáp ứng được những tiêu chí đó là: Ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý và điều hành; bảo đảm an ninh trật tự và xây dựng môi trường xanh-sạch- đẹp; đời sống kinh tế phát triển.

Ông Trần Quốc Toản chia sẻ thêm: “Một trong những tiêu chí quan trọng để xây dựng mô hình là thực hiện chuyển đổi số. Cán bộ trong thôn thường sử dụng điện thoại thông minh để cập nhật tình hình thông tin của thôn, của chi bộ và văn bản mới của xã trên tin nhắn zalo. Đặc biệt, thông qua hộp thư số của thôn, người dân có thể đưa ra những ý kiến để giúp thôn ngày càng phát triển”.

Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Vĩnh Linh kiểm tra mô hình thôn thông minh an toàn tự chủ tại thôn Hồ Xá Trung - Ảnh: N.D

Với 608 hộ và 2.123 nhân khẩu, thôn Cam Thuận được xã Cam Lộ chọn làm thí điểm thực hiện mô hình thôn thông minh. Bây giờ, người dân trong thôn không còn đọc thông báo giấy như trước mà thông tin là một mã QR được cài đặt sẵn. Chỉ cần thao tác trên điện thoại thông minh, người dân có thể cập nhật nhanh chóng thông tin về tất cả các lĩnh vực của địa phương, cũng như những ứng dụng số phục vụ đời sống hằng ngày.

Ở làng quê thuần nông như Cam Thuận, sự xuất hiện những thông tin qua ứng dụng số đã làm thay đổi đời sống của người dân trong hành trình xây dựng thôn thông minh. “Chúng tôi xác định xây dựng thôn thông minh là cơ sở để tiến tới xây dựng nông thôn mới (NTM) hiện đại. Vì thế, người dân trong thôn hưởng ứng tích cực, đặc biệt trong công tác chuyển đổi số”, ông Thái Minh Quân, Trưởng thôn Cam Thuận cho biết.

Lấy người dân làm trung tâm

Từ mô hình điểm của thôn Hồ Xá Trung và thôn Cam Thuận có thể thấy thôn thông minh không còn là khái niệm trên văn bản, giấy tờ mà đang dần hiện diện rõ nét trong đời sống của các vùng nông thôn. Từ sản xuất, quản lý đến sinh hoạt cộng đồng, công nghệ số đang từng bước tạo ra những thay đổi thực chất, giúp nâng cao hiệu quả điều hành và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Cán bộ thôn Hồ Xá Trung hỗ trợ cho người dân tiếp cận những thông tin về trên nhóm zalo của thôn - Ảnh: N.D

Ngày 15/7/2026, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 55/2026/QĐ-UBND quy định bộ tiêu chí xã NTM giai đoạn 2026-2030. Theo đó, bộ tiêu chí hướng tới mở rộng quá trình xây dựng hệ sinh thái kinh tế nông thôn hiện đại, gắn kết chặt chẽ giữa sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Mục tiêu cốt lõi của chương trình xây dựng NTM là nâng cao đời sống và lấy người dân làm trung tâm.  

Quảng Trị đang chuyển tư duy từ "sản xuất nông nghiệp" sang "kinh tế nông nghiệp", lấy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực. Chính vì vậy, xây dựng thôn thông minh là một tiêu chí để xây dựng NTM hiện đại giai đoạn 2026-2030.

Sau sắp xếp, toàn tỉnh còn 916 thôn, tổ dân phố. Nhiều địa phương đang trong quá trình xây dựng thôn thông minh. Tất cả các thôn này đã thành lập trang thông tin điện tử và sử dụng nền tảng mạng xã hội zalo giúp người dân tiếp cận thông tin mới chính xác, nhanh chóng, thuận tiện.

Cùng với sự hỗ trợ của xã, các thôn đã huy động xã hội hóa để lắp đặt camera an ninh giám sát tại các khu vực công cộng, tuyến đường trục chính... Đồng thời, tập trung hướng dẫn, khuyến khích người dân tiếp cận các nền tảng công nghệ số, đẩy mạnh quảng bá sản phẩm đặc sản của quê hương trên các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội...

Ông Trần Trọng Tuấn, Phó Chánh văn phòng Điều phối NTM tỉnh cho biết: “Bên cạnh việc phân bố nguồn kinh phí, chúng tôi sẽ chỉ đạo các địa phương trong tỉnh triển khai lựa chọn và xây dựng mô hình thôn thông minh theo đúng lộ trình trong thời gian tới”.

Có thể nói, xây dựng thôn thông minh là điều kiện để xây dựng NTM hiện đại. Đây là cơ sở để các địa phương triển khai thực hiện và thể hiện quyết tâm của tỉnh trong việc xây dựng nông thôn phát triển theo hướng hiện đại, thông minh và bền vững. Khi chính quyền, người dân cùng chung sức, những mục tiêu về một vùng quê đáng sống, giàu bản sắc thích ứng với xu thế phát triển sẽ mang một diện mạo mới và từng bước trở thành hiện thực.

                                                                                                     Ngọc Diệp