QTO - Về xã Quang Phú trước đây, nay là phường Đồng Thuận, hỏi thăm nhà o Duẩn “bánh lọc”, bà con ai cũng khen. Bánh lọc “O Duẩn” không những thơm ngon, níu giữ du khách mỗi lần đến với Quảng Trị mà còn theo con em Quang Phú đi khắp trời Âu, Á: Đức, Anh, Nga, Hàn Quốc... Đằng sau mỗi chiếc bánh lọc “O Duẩn” làm ra, chất chứa từng câu chuyện ân tình.

Níu giữ hương vị của mẹ

Sản phẩm bánh bột lọc đối với bà Lê Thị Duẩn ở tổ dân phố (TDP) Nam Phú, phường Đồng Thuận đã trở thành nghề, thành nghiệp, gắn chặt lấy cuộc đời bà từ thuở còn thanh xuân. “Ngày xưa, ở làng biển Phú Hội đời sống người dân rất nghèo, đàn ông bám biển, phụ nữ đôi quang gánh nặng vai, gánh nước mắm, gánh ruốc đi khắp nơi đổi lúa, sắn, khoai về chăm lo cuộc sống hàng ngày.

Sau mỗi chuyến bán buôn trở về nhà, tôi được mẹ cho ăn một thứ bánh làm từ bột sắn dẻo thơm, đậm đà hương vị nhân tôm trộn nấm mộc nhĩ. Đặc biệt khi dùng bánh với nước chấm làm từ mắm Quang Phú thì ngon đến lạ lùng. Rồi những lúc mùa biển động, gác lại đôi quang gánh, mẹ bắt đầu tập cho tôi cách nhào bột, làm nhân, gói bánh”, bà Lê Thị Duẩn nhớ lại.

Mẹ bà Duẩn qua đời nhưng sản phẩm bánh bột lọc thì ở lại với bà. Khoảng những năm 1997-2000, nghề làm bánh để kinh doanh bắt đầu manh nha, khởi đầu là bán cho bà con trong làng và du khách đến tắm dọc bãi biển Nhật Lệ-Quang Phú. Khách thưởng thức bánh lọc “O Duẩn” một lần thì nhớ mãi, lần sau quay lại vẫn vấn vương tìm mua. Thấy nghề làm bánh sống được, thoát nghèo được, bà Lê Thị Duẩn quyết định mở rộng quy mô.

“Ấy là vào khoảng năm 2010, bánh lọc làm ra bán không kịp nhu cầu của khách. Gia đình mượn thêm hàng xóm láng giềng đến phụ giúp. Công cán trả chẳng là bao, nhưng cái được nhất là đã giúp tôi níu giữ được nghề mẹ trao truyền”, bà Lê Thị Duẩn cho biết. 

Chị em phụ nữ làm bánh bột lọc tại nhà bà Lê Thị Duẩn - Ảnh: T.L

Góp thêm niềm vui giúp mọi người

Bắt đầu từ năm 2020 trở đi, đặc biệt khoảng hai năm trở lại đây, sản phẩm bánh lọc định hình dần thành thương hiệu-bánh bột lọc “O Duẩn”, quy mô mỗi ngày làm ra khoảng 20 nghìn cái. Ngoài các mối tiêu thụ là khách du lịch, hệ thống các nhà hàng, khách sạn, bánh lọc “O Duẩn” còn nhận đơn đặt hàng khắp trong nước từ Hà Nội, Hải Phòng, Nghệ An đến Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh...

Con em Quang Phú định cư ở nước ngoài, mỗi lần về thăm quê hương, quà quê mang theo sang xứ người... là bánh bột lọc “O Duẩn”.

Gắn bó với nghề làm bánh cùng gia đình bà Duẩn từ những năm 2000 đến nay có nhiều người đã ngoài 60, 70 tuổi như bà Phạm Thị Khiếu, Lê Thị Hê... Bà Phạm Thị Khiếu bảo rằng “Bà Duẩn sống tốt tính, có tâm, nên từng cái bánh bột lọc làm ra chất chứa tình người. Mệ bây giờ tuổi cao, sức yếu nhưng chưa thể nghỉ được. Mỗi ngày đi làm bánh là một ngày vui, lại có thu nhập. Miệng nói, tay làm, mệ tranh thủ tập cho lớp trẻ lời ca, tiếng hát, câu hò truyền thống của quê hương Quang Phú anh hùng”.

Ngôi nhà cấp bốn của bà Lê Thị Duẩn ở TPD Nam Phú ngày ngày tràn ngập niềm vui. Tổ làm bánh bột lọc “O Duẩn” lúc cao điểm có đến 20 chị em phụ nữ tham gia. Tùy theo số lượng sản phẩm mà mỗi công lao động được trả từ 250-300 nghìn đồng/ngày. Nhiều chị em “hay lam, hay làm”, mỗi tháng thu nhập đến 10 triệu đồng.

Chị Phạm Thị Hồng, người làm bánh cho bà Lê Thị Duẩn chia sẻ: “Gắn bó cùng o Duẩn hơn mười năm nay và chắc chắn sẽ còn rất lâu dài nữa, vì o Duẩn rất thương người, tạo công ăn việc làm ổn định cho hàng chục lao động phụ nữ địa phương. Riêng bản thân tôi mỗi tháng tiền công dao động trong khoảng từ 8-10 triệu đồng, hơn làm những công việc khác”.

“Hạnh phúc lớn nhất của tôi là giữ được nghề và mở rộng nghề của mẹ để lại, từ đó giúp kinh tế gia đình phát triển ổn định. Hơn thế nữa, tạo việc làm cho chị em phụ nữ với mức thu nhập tương đối khá. Để bánh bột lọc “O Duẩn” đi xa hơn, nhiều người biết hơn, khách hàng tin tưởng, ủng hộ hơn, tôi đang xúc tiến thành lập tổ sản xuất, đăng ký nhãn mác, thương hiệu, nguồn gốc xuất xứ... giúp đặc sản đậm chất Quảng Bình trước đây, Quảng Trị bây giờ có điều kiện vươn tầm. Làm sao để du khách mỗi lần đến Quảng Trị là nhớ đến món ẩm thực dân dã, đậm tình miền Trung-bánh bột lọc “O Duẩn”, bà Lê Thị Duẩn chân tình.

Hồ An