QTO - Hơn 35 năm khảo sát và nghiên cứu trên khu vực núi đá vôi Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, các nhà thám hiểm hang động đã khám phá thành công 472 hang động với tổng chiều dài lên tới 254km. Kết quả này có sự đóng góp rất lớn của ông Howard Limbert, đội trưởng Nhóm thám hiểm hang động Anh-Việt, thành viên của Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh (BCRA) và Tổ chức cứu hộ hang động. Phóng viên (P.V) Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Trị đã có cuộc trò chuyện cùng ông Howard Limbert xung quanh vấn đề này.

- P.V: Được biết, năm 1990, ông bắt đầu đến Quảng Trị (Quảng Bình cũ) để bắt đầu hành trình tìm hiểu, khám phá hang động. Vậy cơ duyên nào dẫn ông đến với mảnh đất này?

- Ông Howard Limbert: Tôi đã từng tham gia thám hiểm hang động tại nhiều nơi trên thế giới nhưng trước đó chưa từng đến châu Á. Vào thời điểm ấy, việc đến Việt Nam không hề dễ dàng. Trường đại học Khoa học Tự nhiên-Đại học Quốc gia Hà Nội đã hỗ trợ tôi và nhóm thám hiểm rất nhiều trong quá trình xin giấy phép khảo sát. Vì đều là các nhà địa chất nên họ hiểu rõ những khu vực đá vôi tiềm năng nhất tại Việt Nam.

Đặc biệt, trong khoa Địa chất của trường có hai thành viên quê ở tỉnh Quảng Bình (cũ), nhờ đó, chúng tôi biết được câu chuyện về động Phong Nha. Vì vậy, chúng tôi đã lựa chọn khu vực này để thực hiện chuyến tham quan, khám phá các hang động đầu tiên vào năm 1990.

Ông Howard Limbert giới thiệu với PGS.TS Nguyễn Hiệu, Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội về thông tin hang động ở Quảng Trị - Ảnh: NVCC

- P.V: Trong hơn 35 năm qua, ông đã tham gia khám phá, phát hiện được bao nhiêu hang động tại Quảng Trị? Và ông có thể chia sẻ những khó khăn, nguy hiểm gì trong hành trình khám phá hang động của mình?

- Ông Howard Limbert: Trong suốt hơn 35 năm qua, tôi và nhóm thám hiểm đã khám phá được 472 hang động tại Quảng Trị. Người dân địa phương luôn hỗ trợ rất nhiều cho các chuyến thám hiểm của chúng tôi, đặc biệt là trong giai đoạn đầu, khi chúng tôi tiến sâu vào rừng để tìm kiếm hang động. Khi ấy, khu vực này còn rất hoang sơ và biệt lập.

Vào những năm 1990, trong rừng vẫn còn hổ và chúng tôi đã nhiều lần chạm trán chúng. Có lần, một con hổ lớn tiến đến chỉ cách chúng tôi khoảng 2 mét, đó thực sự là một trải nghiệm rất đáng sợ. Khó khăn lớn nhất luôn là việc băng rừng trong nhiều ngày liên tiếp. Nếu không có sự hỗ trợ của những người đi rừng địa phương giàu kinh nghiệm và am hiểu địa hình, tôi và nhóm thám hiểm khó có thể thực hiện được các chuyến khảo sát này.

Ông Howard Limbert và vợ chụp ảnh cùng nhân viên Công ty TNHH Oxalis - Ảnh: NVCC

- P.V: Với đặc thù công việc của mình, ông đã có thời gian dài gắn bó với thiên nhiên ở Quảng Trị. Ông có đánh giá như thế nào về tiềm năng của tài nguyên thiên nhiên nơi đây?

- Ông Howard Limbert: Với tài nguyên thiên nhiên đa dạng, phong phú, Quảng Trị có tiềm năng phát triển du lịch rất lớn. Theo tôi, điều quan trọng là địa phương nên đa dạng hóa các loại hình du lịch thay vì chỉ tập trung vào hang động. Ngoài du lịch khám phá hang động, Quảng Trị còn có nhiều tiềm năng ở các lĩnh vực, như: Hoạt động leo núi, quan sát chim và du lịch mạo hiểm. Bên cạnh đó, vẻ đẹp tự nhiên và hệ sinh thái được bảo tồn tốt của Quảng Trị sẽ luôn là yếu tố thu hút du khách yêu thiên nhiên đến với mảnh đất này.

- P.V: Được biết, song hành với vai trò đội trưởng của Nhóm thám hiểm hang động Anh-Việt, thời gian qua, ông còn giữ vai trò Giám đốc kỹ thuật tại Công ty TNHH Oxalis,chịu trách nhiệm giám sát các tour khám phá hang động được tổ chức hàng ngày, đào tạo kiến thức và kỹ năng an toàn cho toàn bộ nhân viên công ty. Vậy, ý nghĩa của công việc này đối với ông là gì?

- Ông Howard Limbert: Tôi đã gắn bó với Công ty TNHH Oxalis được 15 năm. Điều khiến tôi vui nhất là được chứng kiến nhiều người dân địa phương có công việc ổn định và phát triển kỹ năng làm việc của mình. Hiện nay, nhiều người đã trở thành hướng dẫn viên du lịch chuyên nghiệp và có thể sinh sống tại Phong Nha cùng gia đình thay vì phải ra nước ngoài làm việc để kiếm thu nhập.

Oxalis thực sự đã tạo ra nhiều thay đổi tích cực cho cuộc sống của người dân trong khu vực. Ông Nguyễn Châu Á, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Oxalis, hoàn toàn có thể tự hào về những nỗ lực của mình trong việc tạo nên những thay đổi đó.

Ông Howard Limbert (thứ 4 từ bên trái sang) chụp ảnh lưu niệm cùng các lãnh đạo tỉnh Quảng Bình (cũ) trong buổi lễ trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba năm 2015 - Ảnh: L.M

- P.V: Với những cống hiến dành cho Quảng Trị thời gian qua, ông đã được tỉnh ghi nhận bằng những phần thưởng cao quý nào? Kỷ niệm đáng nhớ nhất của ông trong suốt hành trình hơn 35 năm trên mảnh đất Quảng Trị là gì?

- Ông Howard Limbert: Tôi vinh dự được trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba và đó là niềm tự hào rất lớn đối với tôi. Chính quyền địa phương cũng đã trao cho vợ tôi, Debora Claire Limbert và tôi nhiều bằng khen nhằm ghi nhận những đóng góp cho sự phát triển du lịch của khu vực.

Đối với tôi, việc phát hiện ra hang Sơn Đoòng là trải nghiệm đáng nhớ nhất. Bởi phát hiện này đã tạo ra bước ngoặt lớn cho khu vực, góp phần đưa hình ảnh của tỉnh Quảng Trị cũng như Việt Nam đến gần hơn với thế giới. Tôi rất vui vì bản thân đã có cơ hội đóng góp một phần nhỏ bé trong hành trình ấy.

- P.V: Thời gian tới ông có dự định gì dành cho hành trình khám phá hang động nữa không, thưa ông?

- Ông Howard Limbert: Năm nay tôi đã 69 tuổi. Hiện, tôi đang ở Anh để nghỉ ngơi một khoảng thời gian dài, bởi tôi đã làm việc liên tục suốt 15 năm qua mà chưa có kỳ nghỉ dài thực sự nào dành cho bản thân. Tôi cũng muốn dành thêm thời gian cho gia đình và bạn bè tại Anh.

Thời gian tới, tôi vẫn tiếp tục đồng hành cùng Nhóm thám hiểm hang động Anh-Việt và Công ty TNHH Oxalis. Chúng tôi đang lên kế hoạch tổ chức một chuyến thám hiểm mới vào tháng 3 năm sau vì vẫn còn nhiều hang động mới cần được khảo sát trong Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng. Dự kiến tháng 10 năm nay, tôi sẽ quay trở lại Việt Nam để chuẩn bị cho mùa tour mới. Khối lượng công việc trong giai đoạn này rất lớn, đặc biệt là việc phối hợp với đội ngũ chuyên gia an toàn nhằm kiểm tra, bảo đảm toàn bộ thiết bị và hệ thống đều sẵn sàng vận hành an toàn sau mùa mưa.

- P.V: Cảm ơn ông với cuộc trò chuyện rất ý nghĩa này

                                                                                        Lê Mai