QTO - Những vụ bạo lực trẻ em gần đây trên toàn quốc đang tiếp tục gióng lên “hồi chuông” báo động về các khoảng trống trong công tác chăm sóc, bảo vệ trẻ em. Đặc biệt, một số vụ bạo lực nghiêm trọng xảy ra ngay trong chính gia đình, nơi lẽ ra các em phải được an toàn nhất và chỉ bị phát hiện khi xảy ra hậu quả nặng nề. Phóng viên (P.V) Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Trị đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Thành Đồng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Người khuyết tật, nạn nhân da cam, bảo trợ người khuyết tật và bảo vệ quyền trẻ em tỉnh Quảng Trị để làm rõ hơn vấn đề này.

● P.V: Thưa ông, trong bối cảnh gia tăng nhiều vụ bạo lực đối với trẻ em, đặc biệt là bạo lực trong chính gia đình, phải chăng “lá chắn” giám sát cộng đồng của chúng ta chưa phát huy hiệu quả?

- Ông Phạm Thành Đồng: Đúng như vậy! Những vụ bạo hành trẻ em xảy ra gần đây trên cả nước, đặc biệt tại TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội, một lần nữa “gióng” lên “hồi chuông” cảnh báo về tình trạng bạo lực trẻ em trong môi trường gia đình. Đây là vấn đề rất đáng lo ngại, nhất là đối với những trẻ em sống trong hoàn cảnh có nhiều yếu tố rủi ro, thiếu sự quan tâm và bảo vệ cần thiết.

Điều đáng buồn là nhiều vụ bạo hành lại xảy ra ngay trong chính gia đình-nơi lẽ ra phải là chỗ dựa an toàn nhất của trẻ em. Thực tế cho thấy, phần lớn các vụ việc xuất phát từ những gia đình có nhiều mâu thuẫn, rạn nứt hoặc đổ vỡ; sự nóng giận, áp lực của người lớn, như: Cha dượng, mẹ kế hoặc người thân đã “trút” lên các em nhỏ. Điều đó cho thấy các nguy cơ bạo lực trẻ em luôn gắn liền với tình trạng bạo lực gia đình trong xã hội hiện nay.

Để phòng ngừa và xử lý tình trạng này, hệ thống luật pháp của nước ta đã có nhiều quy định khá đầy đủ, như: Luật Trẻ em, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình… với các cơ chế về phòng ngừa, can thiệp hỗ trợ và cách ly người có hành vi bạo lực khỏi nạn nhân. Tuy nhiên, trên thực tế, việc phát hiện và can thiệp rất chậm. Có thể thấy hiện nay vẫn tồn tại khoảng trống trong hệ thống bảo vệ trẻ em tại gia đình và cộng đồng, đặc biệt là vai trò giám sát, phát hiện sớm của cộng đồng dân cư chưa thật sự hiệu quả.

Chú trọng tuyên truyền về quyền trẻ em và bổn phận trẻ em trong trường học là một trong những giải pháp hiệu quả góp phần đẩy lùi bạo lực trẻ em - Ảnh: NVCC

● P.V: Tại Quảng Trị, quy trình “kích hoạt” sự bảo vệ của Hội Người khuyết tật, nạn nhân da cam, bảo trợ người khuyết tật và bảo vệ quyền trẻ em tỉnh được thực hiện như thế nào để bảo đảm trẻ kịp thời được cách ly khỏi nguồn gây nguy hiểm?

- Ông Phạm Thành Đồng: Tại Quảng Trị, những năm qua, công tác bảo vệ, chăm sóc và thực hiện quyền trẻ em luôn được các cấp, ngành, tổ chức và toàn xã hội quan tâm. Nhờ đó, trẻ em ngày càng được tạo điều kiện để thực hiện tốt các quyền cơ bản của mình. Hội Người khuyết tật, nạn nhân da cam, bảo trợ người khuyết tật và bảo vệ quyền trẻ em tỉnh luôn đồng hành với các cấp, ngành và địa phương trong việc hỗ trợ, chăm lo và bảo vệ quyền trẻ em, đặc biệt là trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, dễ bị tổn thương.

Thực tế tại địa phương, các vụ bạo hành trẻ em trong gia đình ít xảy ra, nếu có thì chủ yếu ở mức độ nhẹ và được phát hiện, xử lý kịp thời. Tuy nhiên, hội vẫn thường xuyên phối hợp với các cơ quan chức năng, như: Ngành văn hóa, y tế và chính quyền địa phương để triển khai các biện pháp bảo vệ quyền trẻ em. Khi phát hiện trường hợp trẻ em bị bạo hành hoặc có nguy cơ xâm hại, hội sẽ phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước để kịp thời hỗ trợ, can thiệp và cách ly trẻ khỏi môi trường nguy hiểm.

● P.V: Sau sáp nhập, đối với hội, việc bảo vệ quyền lợi trẻ em gặp những thách thức nào, thưa ông?

- Ông Phạm Thành Đồng: Sau quá trình sáp nhập, hiện nay, các tổ chức hội ở cơ sở đang từng bước được kiện toàn tổ chức và chuẩn bị hoàn thành đại hội nhiệm kỳ. Tuy nhiên, đến nay, mới khoảng 50% xã, phường tổ chức đại hội thành lập hội. Vì vậy, công tác nắm bắt tình hình, tuyên truyền và triển khai các hoạt động bảo vệ quyền trẻ em ở cơ sở vẫn còn nhiều khó khăn.

Hiện nay, việc phát hiện và theo dõi các trường hợp trẻ em có nguy cơ chủ yếu vẫn dựa vào cộng đồng dân cư và thông tin từ các cơ quan chức năng. Đây cũng là khoảng trống lớn trong công tác bảo vệ quyền trẻ em của hội tại cơ sở, cần sớm được củng cố trong thời gian tới.

● P.V: Theo ông, trước mắt và lâu dài, hội sẽ triển khai những giải pháp hiệu quả nào để nâng cao hơn nữa việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em?

- Ông Phạm Thành Đồng: Thời gian tới, hội sẽ tập trung triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết, tiếp tục củng cố, kiện toàn tổ chức hội cơ sở, phát triển chi hội, hội viên và xây dựng hệ thống theo dõi, giám sát việc thực hiện quyền trẻ em tại địa phương. Hội tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức và kỹ năng cho đội ngũ hội viên ở cơ sở trong việc phát hiện sớm các trường hợp trẻ em có nguy cơ bị bạo lực, xâm hại.

Bên cạnh đó, tăng cường tiếp cận, lắng nghe và phát hiện các dấu hiệu tổn thương tâm lý ở trẻ em để kịp thời hỗ trợ, bảo vệ các em. Hội tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các tổ chức, đơn vị và chính quyền địa phương trong công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em tại cộng đồng.

● P.V: Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!

Mai Nhân (thực hiện)