QTO - Khi những mái nhà không còn chỉ để che nắng, che mưa mà bắt đầu “tạo ra điện”, một hướng đi mới về năng lượng đang dần hình thành. Tại Quảng Trị, điện mặt trời áp mái không chỉ là giải pháp tiết kiệm chi phí, mà còn mở ra cách tiếp cận bền vững, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển xanh và giảm phát thải trong tương lai.

Từ chủ trương đến hành động

Ngày 30/3/2026, Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Chỉ thị số 10/CT-TTg về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Chỉ thị nhấn mạnh phát triển điện mặt trời theo hướng tự sản xuất, tự tiêu thụ, kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng phù hợp nhằm bổ sung nguồn điện tại chỗ, tăng tính linh hoạt của hệ thống điện và góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Chủ trương này tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ việc phát triển điện mặt trời tại Quảng Trị. Ngày càng nhiều hộ gia đình, doanh nghiệp chủ động lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái, biến mái nhà thành “nguồn điện xanh”. Đây không chỉ là giải pháp tiết kiệm chi phí mà còn thể hiện sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức về sử dụng năng lượng sạch, bền vững.

Kỹ thuật viên kiểm tra tủ chuyển nguồn tự động trong hệ điện mặt trời áp mái - Ảnh: B.C

Năm 2024, gia đình anh Trần Minh Hải ở phường Nam Đông Hà đầu tư 60 triệu đồng lắp đặt hệ thống điện mặt trời hòa lưới bám tải. Trong mùa nắng nóng, hệ thống đáp ứng cơ bản nhu cầu điện sinh hoạt và kinh doanh vào ban ngày, giúp gia đình tiết kiệm khoảng 50% chi phí tiền điện so với trước.

Là hộ kinh doanh cà phê, giải khát, lĩnh vực cần tiêu thụ nhiều điện năng cho máy lạnh, tủ mát, thiết bị pha chế… , việc lắp đặt điện mặt trời áp mái đã giúp gia đình anh Hải giảm đáng kể chi phí vận hành. Về lâu dài, đây được xem là giải pháp hiệu quả, vừa tiết kiệm, vừa ổn định nguồn điện phục vụ kinh doanh.

Anh Hải chia sẻ, việc chuyển sang sử dụng năng lượng mặt trời không chỉ giúp giảm chi phí mà còn thân thiện với môi trường. Sau hơn 1 năm sử dụng, hệ thống vận hành ổn định, mang lại sự yên tâm cho gia đình.

Giải pháp xanh, lợi ích kép

Thực tế cho thấy, điện mặt trời mái nhà đang trở thành giải pháp năng lượng lâu dài. Nhiều hộ dân và doanh nghiệp chủ động lắp đặt để giảm chi phí tiền điện hằng tháng, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường. Đặc biệt, việc kết hợp với hệ thống lưu trữ điện đang dần phổ biến, giúp bảo đảm nguồn điện tại chỗ trong giờ cao điểm hoặc khi xảy ra sự cố lưới điện.

Lắp đặt điện mặt trời áp mái tại hộ kinh doanh ở phường Đông Hà - Ảnh: B.C

Theo anh Phan Thanh Nam, Phó Giám đốc Công ty TNHH Thương mại kỹ thuật Linh Khoa, hệ thống điện mặt trời có tính an toàn cao, chi phí đầu tư ngày càng hợp lý; trung bình sau khoảng 4 năm có thể thu hồi vốn, trong khi thời gian sử dụng kéo dài từ 20-25 năm.

Anh Nam cho biết thêm, hiện nay khách hàng lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái chủ yếu là các hộ sản xuất, kinh doanh; nhà hàng, khách sạn… Đây là những nhóm có nhu cầu sử dụng điện năng lớn, với chi phí tiền điện hằng tháng thường trên 1,5 triệu đồng. Việc đầu tư hệ thống điện mặt trời giúp giảm đáng kể chi phí vận hành, đặc biệt trong mùa nắng nóng. Về lâu dài, đây là giải pháp kinh tế hiệu quả, phù hợp với xu hướng sử dụng năng lượng sạch hiện nay.

Tại tỉnh Quảng Trị hiện có 1.196 hệ thống điện mặt trời áp mái đang vận hành ổn định, với tổng công suất 126,7MW. Đối với mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ, từ năm 2021 đến nay, có 209 tổ chức, cá nhân lắp đặt, với tổng công suất đạt 11,5MW.

Ông Nguyễn Đức Tùng, Trưởng phòng Quản lý Năng lượng, Sở Công thương cho biết, việc lắp đặt điện mặt trời áp mái tại tỉnh ngày càng gia tăng nhờ hành lang pháp lý dần hoàn thiện; trong đó, Nghị định số 58/CP đã tháo gỡ nhiều vướng mắc về thủ tục. Các quy trình đăng ký, đấu nối được thực hiện trực tuyến, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí. Bên cạnh đó, công nghệ tấm pin ngày càng cải tiến, giá thành giảm, rút ngắn thời gian thu hồi vốn.

Có thể thấy, điện mặt trời áp mái đang dần trở thành lựa chọn mang tính chiến lược của nhiều gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh và doanh nghiệp. Khi chi phí đầu tư giảm, công nghệ ngày càng hoàn thiện và chính sách ngày càng thông thoáng, “điện trên mái nhà” chính là cách để chủ động thích ứng với những biến động về năng lượng.

Đến năm 2030, Quảng Trị hướng tới việc có khoảng 10% cơ quan, công sở và 10% hộ gia đình lắp đặt, sử dụng điện mặt trời áp mái, đồng thời nâng dần tỉ trọng nguồn điện này trong cơ cấu năng lượng của địa phương.

                                                                                                                                               Biên Cương