QTO - Mặc dù các cấp, ngành đã chú trọng công tác quản lý, kiểm soát giết mổ động vật (GMĐV) và sản phẩm động vật, song hoạt động này vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế. Một số cơ sở giết mổ tập trung chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện vệ sinh thú y (VSTY), an toàn thực phẩm (ATTP); tình trạng giết mổ nhỏ lẻ, tự phát còn diễn ra tại nhiều địa phương, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường và phát sinh, lây lan dịch bệnh. Trước tình hình đó, UBND tỉnh đã chỉ đạo các cấp, ngành, đơn vị, địa phương tăng cường thực hiện các giải pháp, nhất là dịp cao điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán 2026.

Nhiều tồn tại trong hoạt động giết mổ động vật

Theo số liệu thống kê của Chi cục Chăn nuôi và Thú y (CN-TY), hiện toàn tỉnh có 872 cơ sở GMĐV; trong đó có 11 cơ sở GMĐV tập trung (hiện chỉ có 7 cơ sở đang hoạt động), 861 cơ sở còn lại là cơ sở GMĐV nhỏ lẻ chưa được kiểm soát triệt để đã dẫn đến nhiều bất cập trong công tác quản lý hoạt động GMĐV trên địa bàn tỉnh.

Cán bộ Thú y đóng dấu kiểm soát giết mổ tại cơ sở giết mổ động vật tập trung Hải Dương I - Ảnh: B.T

Chi cục trưởng Chi cục CN-TY Trần Công Tám cho biết: Thực trạng trên được xem là khó khăn khách quan, xuất phát từ việc mạng lưới cơ sở GMĐV tập trung chưa được xây dựng đồng bộ và đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Bên cạnh đó, hiện nay, tổng biên chế của đơn vị có 69 cán bộ. Cùng đó, lực lượng thú y cấp xã hiện cũng chưa được bố trí đủ, chỉ có 59/78 UBND cấp xã bố trí được cán bộ thú y xã, trong khi phải quản lý địa bàn rộng với 78 xã, phường và đặc khu cùng 861 cơ sở GMĐV nhỏ lẻ. Khối lượng công việc chuyên môn lớn, phức tạp, do đó không thể bố trí lực lượng kiểm soát GMĐV tại tất cả các địa bàn theo yêu cầu.

Ngoài ra, một số chính quyền địa phương chưa quan tâm đúng mức, chưa áp dụng các biện pháp quyết liệt để tổ chức sắp xếp, đưa các cơ sở GMĐV nhỏ lẻ vào hoạt động tập trung. Thực trạng này đã gây áp lực và ảnh hưởng lớn, trực tiếp đến hiệu quả công tác quản lý nhà nước về VSTY, ATTP, giám sát và phòng, chống dịch bệnh.

Điển hình, thực hiện Công văn số 04/UBND-NNMT, ngày 5/1/2026 của UBND tỉnh về việc tăng cường quản lý hoạt động GMĐV trên địa bàn, vừa qua, Trạm CN-TY số 4 đã thực hiện kiểm soát GMĐV tại cơ sở tập trung của bà Nguyễn Thị Thanh Huyền (thôn Lương Yến, xã Quảng Ninh). Qua quá trình kiểm soát, từ tháng 1-12/2025, tổng số lợn đưa vào giết mổ tại cơ sở là 39.848 con (trung bình 109 con/ngày), trong khi theo quy định công suất giết mổ tại cơ sở này chỉ khoảng 30 con/ngày. Hoạt động thực tế tại cơ sở này đã thể hiện rõ sự bất cập khi vượt quá công suất cho phép, dẫn đến nguy cơ cao về ô nhiễm môi trường, VSTY và mất ATTP.

Qua kiểm tra, Trạm CN-TY số 4 đã yêu cầu chủ cơ sở tuân thủ đúng công suất được cấp phép; bảo đảm lợn nhập vào có nguồn gốc rõ ràng; phải có giấy chứng nhận kiểm dịch (đối với lợn ngoại tỉnh) hoặc hóa đơn, chứng từ, giấy chứng nhận tiêm phòng, kê khai chăn nuôi theo quy định; người trực tiếp tham gia giết mổ phải có giấy khám sức khỏe định kỳ theo quy định; cập nhật đầy đủ sổ sách ghi chép, bảo đảm truy xuất nguồn gốc theo quy định về kiểm soát giết mổ và kiểm tra VSTY.

Tăng cường công tác quản lý nhà nước

Trước thực trạng trên, để bảo đảm sự thống nhất trong chỉ đạo, điều hành và có cơ sở pháp lý rõ ràng trong tổ chức thực hiện công tác quản lý kiểm dịch, kiểm soát GMĐV trên địa bàn tỉnh, nhất là nhằm bảo đảm ATTP, phòng, chống dịch bệnh động vật, trước mắt phục vụ nhu cầu tiêu dùng của Nhân dân trong dịp Tết Nguyên đán và Lễ hội xuân năm 2026, UBND tỉnh đã giao trách nhiệm cụ thể cho các sở: Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT), Công thương, Công an tỉnh... và Chủ tịch UBND các xã, phường.

Theo đó, thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở NN-MT đã chỉ đạo và hướng dẫn UBND cấp xã tổ chức rà soát, phân loại và xử lý các cơ sở GMĐV tập trung, hoạt động GMĐV nhỏ lẻ bảo đảm các quy định về VSTY, ATTP, bảo vệ môi trường, phù hợp với điều kiện thực tiễn tại địa phương.

Giao Chi cục CN-TY chủ trì, phối hợp với UBND các xã, phường tổ chức ký quy chế phối hợp trong công tác quản lý, kiểm soát GMĐV trên địa bàn; trong đó quy định rõ trách nhiệm, đầu mối phối hợp, chế độ thông tin, kiểm tra và xử lý vi phạm giữa cơ quan thú y và chính quyền địa phương, làm cơ sở triển khai thống nhất, hiệu quả và nâng cao trách nhiệm của từng cấp, từng đơn vị. Chủ trì thành lập các đoàn kiểm tra chuyên ngành, liên ngành để kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định pháp luật về GMĐV, VSTY, ATTP và bảo vệ môi trường.

Đặc biệt, đã chỉ đạo Chi cục CN-TY thực hiện kiểm soát giết mổ tại các cơ sở GMĐV đủ điều kiện VSTY, ATTP hoặc được UBND cấp xã đề xuất toạn hoãn đình chỉ để gia hạn thời gian khắc phục các cơ sở GMĐV tập trung.

Trên cơ sở đó, UBND các xã, phường đã chủ trì, phối hợp với Chi cục CN-TY và các cơ quan liên quan tổ chức kiểm tra, rà soát, thống kê, đánh giá hoạt động của các cơ sở GMĐV tập trung và các điểm GMĐV nhỏ lẻ trên địa bàn. Trường hợp phát hiện các cơ sở, điểm GMĐV không bảo đảm điều kiện thì tạm dừng hoặc đình chỉ hoạt động theo thẩm quyền hoặc kiến nghị xử lý các hành vi vi phạm; không để phát sinh mới các điểm GMĐV trái phép và chịu trách nhiệm nếu để tình trạng vi phạm kéo dài, tái diễn.

Cùng đó, chỉ đạo Công an xã phối hợp chặt chẽ với cán bộ Thú y và các lực lượng chức năng tổ chức kiểm tra đột xuất (kể cả ban đêm); kiên quyết dừng các phương tiện vận chuyển động vật, sản phẩm động vật không rõ nguồn gốc đi vào hoặc đi ra từ các điểm GMĐV trái phép trên địa bàn xã. Chỉ đạo Ban Quản lý chợ phối hợp với các cơ quan liên quan kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh thịt động vật; xử lý, đình chỉ kinh doanh đối với các trường hợp buôn bán động vật, sản phẩm động vật không có dấu kiểm soát giết mổ, không rõ nguồn gốc theo quy định.

Cán bộ Thú y kiểm tra hoạt động của một điểm giết mổ động vật - Ảnh: B.T

Theo chỉ đạo của UBND tỉnh, UBND các xã, phường phải tổ chức kiểm tra và kiên quyết chấm dứt tình trạng buôn bán thịt động vật, sản phẩm động vật tại các trục đường, khu vực công cộng, ngoài khuôn viên chợ hoặc tại các địa điểm không được phép kinh doanh; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, bảo đảm trật tự, ATTP và mỹ quan đô thị, nông thôn.

Cũng theo chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở Công thương đã chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường, kiểm tra, kiểm soát việc kinh doanh, vận chuyển, lưu thông sản phẩm động vật trên địa bàn tỉnh. Phối hợp với các đơn vị liên quan xử lý nghiêm các trường hợp kinh doanh sản phẩm động vật không rõ nguồn gốc, không có dấu kiểm soát giết mổ hoặc vi phạm quy định về ATTP.

Công an tỉnh đã chỉ đạo các lực lượng tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi GMĐV lậu quy mô lớn, xả thải chưa qua xử lý ra môi trường; phối hợp bảo đảm an ninh trật tự khi chính quyền địa phương thực hiện cưỡng chế giải tỏa các điểm GMĐV trái phép.

                                                                                      Bùi Thành