QTO - Các đợt thiên tai liên tiếp trong năm 2025 không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết cấu hạ tầng, mà còn để lại những hệ lụy lâu dài đối với đời sống và sinh kế của người dân trên địa bàn xã Hướng Hiệp. Đáng lo ngại, đến nay, những điểm sạt lở này vẫn tiếp tục đe dọa đến tính mạng, tài sản của người dân trong khi nguồn lực của địa phương còn hạn hẹp.

Thấp thỏm bên dòng Khe Ruôi

Có mặt tại khóm 2, xã Hướng Hiệp những ngày đầu năm mới 2026, không khó để cảm nhận được tâm trạng lo lắng, bất an của những hộ dân sống dọc theo dòng suối Khe Ruôi. Chị Võ Thị Nguyệt, một trong những hộ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất cho biết, đợt mưa lũ từ ngày 30/10-3/11/2025 đã làm bờ suối Khe Ruôi sạt lở sâu, cuốn trôi toàn bộ hàng rào và khu vực công trình phụ của gia đình. Tại khu vực nhà bếp, các vết nứt lớn xuất hiện, kéo dài từ tường xuống móng, cho thấy kết cấu công trình đã suy yếu nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ đổ sụp bất cứ lúc nào.

Theo chị Nguyệt, mỗi khi mưa lớn, chị và các hộ xung quanh lại sống trong tâm trạng bất an. “Chiều cao từ lòng suối đến nền nhà tôi khoảng gần 10m nhưng hiện tại mưa lũ đã làm bờ suối bị sạt lở, khoét hàm ếch sâu vào sát chân móng nhà. Ban đêm nghe tiếng nước chảy mạnh là cả nhà không ai ngủ được. Giờ chỉ mong chính quyền địa phương có phương án làm kè chống sạt lở càng nhanh càng tốt để người dân yên tâm sinh sống”, chị Nguyệt lo lắng nói.

Sạt lở nghiêm trọng dọc dòng suối Khe Ruôi, khóm 2, xã Hướng Hiệp, khoét sâu sát khu dân cư, đe dọa an toàn nhà ở của người dân - Ảnh: L.A

Trường hợp của chị Nguyệt chỉ là 1 trong số 9 hộ dân tại khóm 2 đang sống trong tình cảnh này. Theo thống kê của địa phương, trong các đợt mưa lũ vừa qua, dòng suối Khe Ruôi đoạn đi qua địa bàn khóm 2 đã gây sạt lở khoảng 1,2ha đất trồng cây hằng năm với chiều dài khoảng 400m. Trong đó, đáng lo ngại nhất là có đoạn sạt lở đến chân móng nhà, nguy cơ đổ sập 9 nhà dân. Ngoài ra, sạt lở còn làm hơn 30m hàng rào trụ sở Đảng ủy xã bị nghiêng, có nguy cơ đổ sập và ảnh hưởng đến công trình hội trường Đảng ủy xã.

Sinh kế đứt gãy

Không chỉ đe dọa công trình nhà ở, các đợt mưa lũ vừa qua còn làm nhiều diện tích đất nông nghiệp của người dân trên địa bàn xã Hướng Hiệp bị vùi lấp, cuốn trôi. Chỉ cho chúng tôi xem những vết sạt lở sâu hoắm dọc theo diện tích đất của mình, bà Bùi Thị Tuyết ở thôn Phú Thành cho biết, thu nhập của gia đình chủ yếu trông chờ vào mấy sào đất bãi bồi. Nhưng sau các đợt mưa lũ, phần lớn diện tích đất của gia đình bà đã bị cuốn trôi. “Giờ không còn đất để canh tác, cũng không biết xoay xở thế nào để có thu nhập”, bà Tuyết nói.

Trưởng thôn Phú Thành Nguyễn Văn cho hay, dải đất bãi bồi ven sông là nơi canh tác nông nghiệp của hàng chục hộ dân trong thôn. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của mưa lũ, đã có khoảng 1,2ha đất bãi bồi ở đây bị dòng nước cuốn trôi hoàn toàn. “Người dân mong mỏi nhất lúc này là có giải pháp để khôi phục đất sản xuất hoặc được hỗ trợ chuyển đổi sinh kế. Nếu không có sự hỗ trợ kịp thời, nguy cơ tái nghèo sau thiên tai là điều khó tránh khỏi đối với những hộ dân vốn chỉ biết dựa vào đồng ruộng”, ông Văn khẳng định.

Phó Chủ tịch UBND xã Hướng Hiệp Hồ Văn Sinh thông tin, toàn xã đã có khoảng 6ha đất trồng cây hằng năm bị vùi lấp, sạt lở đến nay vẫn chưa khôi phục được. Trong đó có khoảng 1,2ha đất phù sa ở khu vực bãi bồi đã bị dòng nước cuốn trôi hoàn toàn, làm đứt gãy sinh kế của người dân. “Hiện nay, vấn đề cấp thiết nhất đối với chính quyền địa phương là tìm ra giải pháp để khôi phục lại quỹ đất hoặc chuyển đổi sinh kế cho những hộ dân bị mất đất hoàn toàn”, ông Sinh cho hay.

Cần hỗ trợ ngay

Ngay sau khi mưa lũ đi qua, xã Hướng Hiệp đã khẩn trương triển khai các biện pháp khắc phục trước mắt như sửa chữa nhà ở hư hỏng, dọn dẹp vệ sinh môi trường, bảo đảm giao thông tạm thời để người dân sớm ổn định cuộc sống. Bên cạnh đó, việc hỗ trợ người dân khôi phục sản xuất, cải tạo đất bị vùi lấp, chuyển đổi sinh kế, hỗ trợ đào tạo nghề, tạo việc làm phi nông nghiệp… cũng đang được địa phương tính toán đồng bộ để giúp người dân ổn định cuộc sống lâu dài.

Bí thư Đảng ủy xã Hướng Hiệp Thái Ngọc Châu khẳng định, việc khắc phục hậu quả thiên tai là ưu tiên hàng đầu. Trong đó, việc xây dựng công trình kè chống sạt lở kiên cố dọc theo dòng suối Khe Ruôi đoạn qua khóm 2 là yêu cầu bức thiết. Tuy nhiên, do khả năng cân đối ngân sách của xã còn hạn chế, địa phương đã đề nghị UBND tỉnh bố trí nguồn kinh phí khoảng 8 tỉ đồng để xây dựng tuyến kè khẩn cấp tại khu vực này. “Điểm sạt lở tại khóm 2 này cũng tương tự như tình trạng đã xảy ra tại khóm 1, xã Khe Sanh. Nếu không có công trình kè kiên cố để bảo vệ bờ suối, thì mỗi mùa mưa bão, nỗi lo sạt lở sẽ tiếp tục ám ảnh người dân. Do vậy, đề nghị UBND tỉnh, các sở, ngành liên quan sớm quan tâm, hỗ trợ địa phương”, ông Châu nhấn mạnh.

Lê An