QTO - Trở thành hội viên Hội Nhà văn Việt Nam khi đã ngoài tuổi 70, nhà thơ Nguyễn Tiến Nên (cựu chiến binh, sinh năm 1954, ở xã Hòa Trạch, tỉnh Quảng Trị) vẫn tràn đầy nhiệt huyết trong nghiệp “viết”. Thơ văn của ông nồng nàn hơi thở cuộc sống. Sau 30 năm công tác trong ngành cơ điện tàu biển, nghỉ hưu năm 1998, từ đó đến nay, ông tích cực tham gia công tác tại địa phương, phục vụ Nhân dân, xây dựng quê hương… và cần mẫn “gieo hạt” ngôn từ với hàng nghìn bài báo, bài thơ được đăng các báo, tạp chí trung ương và địa phương.

• Phóng viên (P.V): Thưa ông! Được biết, ông là một trong hai nhà thơ của tỉnh Quảng Trị vinh dự được kết nạp hội viên Hội Nhà văn Việt Nam năm 2025. Xin ông cho biết, quan điểm của ông về nghề viết văn là gì?

- Nhà thơ Nguyễn Tiến Nên: Theo tôi, văn chương là nghề đặc biệt cao quý, nó làm cho con người biết yêu cái thiện, ghét cái ác, sống nhân ái, yêu thương thông qua tác phẩm văn học. Nghề văn coi sáng tạo là một phần của đời sống nhưng sáng tạo phải biết làm mới mình; phải tìm tòi, học hỏi để làm giàu vốn sống. Học và viết là hành trình sống của nhà văn. Muốn gắn bó suốt đời với nghề, nhà văn cần sự trung thực, phẩm hạnh; đặc biệt, cần có trách nhiệm trước xã hội và đồng nghiệp của mình.

Nhà thơ Nguyễn Tiến Nên (bên phải) tặng sách cho Thư viện tỉnh Quảng Trị - Ảnh: P.V

• P.V: Theo dõi hành trình sáng tác, trong 8 năm ông đã xuất bản tới 9 đầu sách. Đặc biệt, có những năm ông ra liền 3 tập, có năm ra 2 tập. Ở độ tuổi ngoài 70, đâu là động lực để ông thực hiện điều đó? 

- Nhà thơ Nguyễn Tiến Nên: Hơn 25 năm cầm bút, tôi chưa nghĩ mình sẽ in sách. Nhưng từ khi trở thành hội viên Hội Văn học nghệ thuật tỉnh, được tiếp xúc với các nhà thơ, nhà văn đàn anh, nhất là được xem tác phẩm của họ, tôi đã nhận ra một điều, một đời văn có nhiều tác giả xuất bản tới hàng chục đầu sách.

Họ như con tằm rút ruột nhả tơ, như con ong hút nhụy hoa làm mật ngọt cho đời. Lẽ nào mình lại không mơ ước điều đó (?!). Sau khi in tập thơ “Bến”, tôi lên kế hoạch xuất bản cho mình. Một “chiến dịch” sục sạo, tìm tòi bài vở từng lưu ở máy tính, phân chia thể loại và đưa vào bản thảo. Trong năm 2020, bản thân đã in ba cuốn và đáng mừng, tập thơ “Tái sinh” in tháng 12/2020 đã đạt giải B, giải thưởng Lưu Trọng Lư.

• P.V: Ngoài việc thể hiện tính đổi mới trong viết bài, đăng thơ trên báo Đảng tỉnh nhà và tạp chí văn nghệ các địa phương, những tập thơ của ông luôn mang tinh thần đổi mới. Vậy tập thơ nào ông thấy tâm đắc nhất, thưa ông?

- Nhà thơ Nguyễn Tiến Nên: Như đã nói trên, nhà văn coi sáng tạo chính là một phần của đời sống. Nhưng sáng tạo không đi lại con đường của ngày hôm qua, việc phải “luôn làm mới mình” là vô cùng quan trọng. Tôi đã đặt ra cho mình một nguyên tắc, phải biết lắng nghe, phải biết học hỏi. Phương châm học hỏi của tôi “đồng nghiệp chính là thầy”, “sách vở chính là thầy”, “học và viết là hành trình sống”.

Vì vậy, đúng như chị nói, tác phẩm luôn mang tinh thần đổi mới nhưng tôi tâm huyết nhất là tập thơ vừa in tháng 6/2026 “Giá ta là em!”. Đây là cuốn sách đầu tiên, tác giả với tư cách là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Điều đó không cho phép tôi dễ dãi, nên tôi đã phân vân lựa chọn rất nhiều với hơn bảy chục bài thơ ấy. Dù một số bài vẫn chưa thật sự ổn, dù sao đây là tập thơ có thể tạo niềm tin cho tôi khi xuất bản các tập tiếp theo.

Những tác phẩm in riêng của Nguyễn Tiến Nên - Ảnh: P.V

• P.V: Ngoài làm thơ, ông còn phối hợp với Nghệ nhân ưu tú Lê Thành Lộc, thổi hồn cho các làn điệu văn nghệ dân gian, cụ thể là “Hò chèo cạn” và “Hát ru Cảnh Dương”. Điều gì đã thôi thúc ông làm việc đó?

- Nhà thơ Nguyễn Tiến Nên: Tại ngôi làng tôi đang sinh sống có khá nhiều loại hình di sản văn hóa, đó là các lễ hội bơi trải, lễ hội cầu ngư, tục đốt lửa đêm giao thừa, hội cờ người, hội nấu cơm cần… Đặc biệt, hai làn điệu “Hát ru con” (Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia) và “Hò chèo cạn” là hai loại hình đang được Nghệ nhân ưu tú Lê Thành Lộc nghiên cứu, phát triển lên nghệ thuật trình diễn. Xuất phát từ lòng đam mê và trách nhiệm với quê hương, bản thân tôi luôn sẵn sàng cộng tác cùng các nghệ nhân Câu lạc bộ Dân ca xã Hòa Trạch trong quá trình bảo tồn kho báu của làng.

• P.V: Được biết, hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ, Hội Văn học nghệ thuật tỉnh có tổ chức cho hội viên là cựu chiến binh đi thực tế sáng tác tại các địa danh lịch sử thuộc hai tỉnh Quảng Trị và Hà Tĩnh. Xin ông cho biết, là một cựu chiến binh, ông có kỳ vọng gì trong chuyến đi này?

- Nhà thơ Nguyễn Tiến Nên: Năm 2026, nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ, Hội Văn học nghệ thuật tỉnh tổ chức cho hội viên là cựu chiến binh đi thực tế sáng tác tại các địa chỉ đỏ thuộc hai tỉnh Quảng Trị và Hà Tĩnh. Trong đó, điểm nhấn là sân bay Khe Gát, đèo Đá Đẽo, hang Lèn Hà (tỉnh Quảng Trị); di tích Ngã ba Đồng Lộc, Đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn (tỉnh Hà Tĩnh). Đoàn sẽ dâng hương Khu mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp trước lúc kết thúc hành trình thực tế.

Điều tôi kỳ vọng, sẽ nắm bắt thật nhiều chi tiết, khai thác có chiều sâu các dòng cảm xúc tại các di tích lịch sử, phục vụ tốt việc sáng tác các tác phẩm về đề tài chiến tranh cách mạng và đền ơn đáp nghĩa, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ và công chúng yêu văn học nghệ thuật.

• P.V: Xin cảm ơn nhà thơ Nguyễn Tiến Nên về cuộc trò chuyện này. Chúc ông tiếp tục giữ ngọn lửa đam mê để lan tỏa tình yêu thi ca trong cộng đồng!

            Hương Trà (thực hiện)