QTO - Có một cơ duyên, nói theo cách của người xưa là "thiên thời, địa lợi, nhân hòa", khi nhìn lại sự giao hòa giữa mảnh đất Quảng Trị với ca khúc Trịnh Công Sơn. Khi tỉnh Quảng Trị (cũ) khởi xướng tổ chức lễ hội “Vì Hòa bình”, sáng kiến nhận được sự hưởng ứng rộng rãi của công chúng, thì những ca khúc yêu chuộng hòa bình của Trịnh Công Sơn dường như càng thêm đồng điệu, cất lên những khát vọng thiện lành và vĩnh cửu, không chỉ của Quảng Trị, của Việt Nam mà còn của cả nhân loại.

Còn nhớ, trong chuỗi sự kiện của lễ hội “Vì Hòa bình” lần thứ nhất được tổ chức tại khu vực Đông Hà năm 2024, đêm nhạc Trịnh Công Sơn với chủ đề “Khúc ca hòa bình” đã trở thành một điểm nhấn đặc biệt được đông đảo công chúng mong đợi. Điều đó cũng dễ hiểu bởi Quảng Trị là mảnh đất thiêng, nơi từng được lịch sử giao phó vai trò đặc biệt với vĩ tuyến 17 là giới tuyến quân sự tạm thời sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954. Đất nước đã trải qua hơn 20 năm bị chia cắt trong khói lửa chiến tranh trước khi đi đến ngày thống nhất, non sông thu về một mối. Những địa danh lịch sử như Vĩnh Linh, cầu Hiền Lương, Thành Cổ Quảng Trị, Đường 9-Khe Sanh, đèo Mụ Giạ, Cha Lo, làng biển Cảnh Dương, bến sông Nhật Lệ… đã hằn sâu trong tâm thức hàng triệu người qua nhiều thế hệ.

Chiến tranh với vô vàn đau thương, mất mát, xa cách, chia lìa, sinh ly tử biệt…; những tổn thất hữu hình và cả những vết thương không dễ nhìn thấy đã trở thành ký ức cộng đồng chưa thể nguôi ngoai. Bởi vậy, khát vọng hòa bình, được sống trong yên vui và ổn định luôn là tâm nguyện thiết tha của người dân Quảng Trị nói riêng và những người yêu chuộng hòa bình nói chung. Trong khát khao thường trực ấy, cùng với nhiều nhạc sĩ khác, những ca khúc của Trịnh Công Sơn đã trở thành người bạn đồng hành, tri âm của nhiều thế hệ người dân Quảng Trị.

Một tiết mục trong đêm nhạc Trịnh Công Sơn được tổ chức ở Đông Hà năm 2024 - Ảnh: Hưng Thơ

Nhiều ca khúc kêu gọi hòa bình đầy thiết tha, cháy bỏng và giàu tính nhân văn của Trịnh Công Sơn dường như đều thấp thoáng bóng dáng của vùng đất Quảng Trị, như “Nối vòng tay lớn”, “Huế-Sài Gòn-Hà Nội”… Khi cất lên câu hát: “Ngày vui lớn sẽ qua trăm cầu…” trong nhạc phẩm “Huế-Sài Gòn-Hà Nội”, chắc hẳn nhiều người sẽ liên tưởng đến chiếc cầu Hiền Lương lịch sử-biểu tượng của khát vọng thống nhất non sông. Bên cạnh đó, còn có ca khúc “Bà mẹ Ô Lý”, tái hiện hình ảnh một vùng quê trong khói lửa chiến tranh, da diết khát vọng hòa bình vĩnh cửu.

Đặc biệt, chương trình có sự tham gia tích cực của gia đình cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn nên càng được công chúng đón đợi. Sự kiện còn lan tỏa sâu rộng nhờ được truyền hình trực tiếp trên sóng Đài Phát thanh và Truyền hình Quảng Trị thời điểm đó.

Nhà báo Võ Nguyên Thủy, Giám đốc Đài Phát thanh và Truyền hình Quảng Trị (cũ), nay là Giám đốc Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Trị, từng chia sẻ với báo giới: “Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là một người con xuất chúng, luôn nặng lòng với quê hương, đất nước và tình yêu hòa bình trong suốt cuộc đời nghệ thuật của mình. Ông không chỉ được biết đến với những tình ca bất hủ mang phong cách riêng độc đáo mà còn là nghệ sĩ lớn của khát vọng hòa bình, với những tác phẩm thấm đẫm tâm hồn Việt Nam, lay động trái tim và lương tri của hàng triệu người, vượt ra ngoài biên giới quốc gia để nhận được sự đồng cảm, yêu mến của công chúng quốc tế”.

Đêm nhạc đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc và đến nay vẫn còn nguyên dư âm trong lòng công chúng. Nay, tỉnh Quảng Trị hợp nhất gần tròn một năm, hai vùng quê ruột rà lại về chung một nhà để cùng chung sức kiến thiết tương lai. Nói như nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, đó chính là tinh thần của “Nối vòng tay lớn”.

Trong dòng chảy sôi động của công cuộc xây dựng và phát triển quê hương, tối 20/6/2026, trong khuôn khổ lễ hội “Vì Hòa bình” lần thứ hai, tỉnh Quảng Trị tiếp tục tổ chức đêm nhạc Trịnh Công Sơn với chủ đề “Huyền thoại Mẹ”, cũng là tên một ca khúc nổi tiếng của người nghệ sĩ tài hoa. Chương trình diễn ra tại khu vực Đồng Hới, bên tượng đài Mẹ Suốt giàu tính biểu tượng, là dịp để mọi người thêm gắn bó, sẻ chia và cùng hướng tới xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Chương trình sẽ được Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Trị truyền hình trực tiếp để khán giả gần xa thuận tiện theo dõi và đồng hành.

Một đêm nhạc Trịnh Công Sơn để chúng ta, trước hết là những người con Quảng Trị, có dịp gần gũi nhau hơn, yêu thương và sẻ chia với nhau nhiều hơn, từ đó thêm đồng sức, đồng lòng cống hiến cho quê hương ngày càng tươi đẹp, đáng sống. Đó cũng là tâm nguyện của nhiều thế hệ người Quảng Trị, của những người đã đi xa và những người đang hiện hữu hôm nay, trong đó có cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn.

Phạm Xuân Dũng