QTO - Sau một năm hợp nhất và sắp xếp lại hệ thống y tế, điều đáng ghi nhận không nằm ở việc tinh gọn bộ máy, mà chất lượng khám chữa bệnh (KCB) cũng được nâng lên rõ rệt. Người dân được KCB thuận lợi hơn, y tế cơ sở vận hành hiệu quả hơn... đó chính là thước đo của việc sắp xếp cơ sở y tế ở địa phương khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Tái cấu trúc toàn diện hệ thống y tế

Ít có giai đoạn nào ngành y tế Quảng Trị phải thực hiện khối lượng công việc tổ chức bộ máy lớn như một năm qua. Chỉ trong chưa đầy 12 tháng, toàn ngành liên tiếp trải qua hai đợt sắp xếp quy mô lớn. Sau khi Sở Y tế của hai tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị hợp nhất từ ngày 1/7/2025, bộ máy quản lý nhanh chóng được kiện toàn, giảm 7 phòng chuyên môn, 1 chi cục và 3 đơn vị sự nghiệp so với tổng số trước đây.

Thực hiện Đề án số 2676/ĐA-UBND ngày 31/12/2025 của UBND tỉnh về việc sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn tỉnh, ngành y tế tiếp tục tổ chức lại toàn bộ mạng lưới đơn vị sự nghiệp. Đến tháng 4/2026, hệ thống còn 6 phòng và tương đương, 2 chi cục, 34 đơn vị sự nghiệp trực thuộc sở và 77 trạm y tế là đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND cấp xã.

Đồng chí Hoàng Xuân Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cùng lãnh đạo Sở Y tế kiểm tra hoạt động của trạm y tế sau khi chuyển giao về UBND cấp xã quản lý - Ảnh: H.L

Đằng sau những con số ấy là khối lượng công việc đồ sộ: Sắp xếp nhân sự; bàn giao cơ sở, trang thiết bị, tài chính, hồ sơ chuyên môn và hoàn thiện các quy chế phối hợp, cơ chế phân cấp, phân quyền để bộ máy mới vận hành thống nhất.

Theo Giám đốc Sở Y tế Diệp Thị Minh Quyết, đây không đơn thuần là việc hợp nhất hai cơ quan hay sắp xếp lại các đơn vị sự nghiệp, mà là quá trình tái cấu trúc toàn diện hệ thống y tế theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả hơn. Dù bộ máy thay đổi như thế nào thì hoạt động KCB và chăm sóc sức khỏe Nhân dân vẫn phải được duy trì liên tục, không để xảy ra bất kỳ “khoảng trống” nào trong phục vụ. Đó là yêu cầu khó nhất của cuộc cải cách.

Duy trì thông suốt hoạt động chuyên môn

Thực tế sau gần một năm cho thấy, hệ thống y tế đã vượt qua được phép thử ấy. Giữa những thay đổi liên tiếp, hoạt động khám chữa bệnh, phòng chống dịch, cấp cứu và chăm sóc sức khỏe Nhân dân diễn ra thông suốt. Toàn bộ hồ sơ, nhiệm vụ từ hai Sở Y tế trước đây đều được tiếp nhận, xử lý đầy đủ; thủ tục hành chính không bị gián đoạn, không phát sinh điểm nóng hay khiếu nại phức tạp trong quá trình chuyển giao. Trong 6 tháng đầu năm 2026, các bệnh viện trực thuộc sở đã thực hiện hơn 701.000 lượt khám bệnh, điều trị cho trên 112.200 lượt bệnh nhân nội trú.

Không chỉ duy trì hoạt động thường xuyên, ngành y tế còn mở rộng năng lực chuyên môn. Đáng chú ý, 10 bệnh viện công lập và tư nhân đã triển khai thêm 1.327 danh mục kỹ thuật mới, góp phần nâng cao chất lượng điều trị, giảm tỉ lệ chuyển tuyến và đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu KCB của người dân. 10 bệnh viện trực thuộc cũng đang được đề xuất tham gia mạng lưới bệnh viện vệ tinh của 6 bệnh viện hạt nhân tuyến Trung ương, như Bạch Mai, Chợ Rẫy…, mở ra cơ hội để người dân được tiếp cận nhiều kỹ thuật chuyên sâu ngay tại địa phương.

Các chương trình tiêm chủng mở rộng được triển khai đồng bộ tại nhiều địa phương - Ảnh: H.L

Sau khi chuyển giao toàn bộ trạm y tế về UBND cấp xã quản lý theo mô hình mới, mạng lưới y tế cơ sở vẫn duy trì thông suốt các hoạt động chuyên môn. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tình hình dịch bệnh trên địa bàn cơ bản ổn định, các ổ dịch được phát hiện sớm, xử lý kịp thời, không để bùng phát trong cộng đồng.

Các chương trình tiêm chủng mở rộng, an toàn thực phẩm, dân số-kế hoạch hóa gia đình và chăm sóc sức khỏe sinh sản tiếp tục được triển khai đồng bộ, góp phần giữ vững “lá chắn” y tế dự phòng ngay từ cơ sở.

Cùng với đó, các lĩnh vực dược, giám định y khoa-pháp y, kiểm nghiệm thuốc, đầu tư cơ sở vật chất, đào tạo nhân lực, bảo trợ xã hội, bảo vệ trẻ em và chuyển đổi số đều được triển khai đồng bộ, bảo đảm hệ thống y tế vận hành ổn định trong quá trình kiện toàn tổ chức.

Một điểm nhấn khác là chuyển đổi số được triển khai đồng bộ. Hiện 29/29 bệnh viện trên địa bàn tỉnh đã công bố triển khai bệnh án điện tử, trong đó 15 bệnh viện đã thực hiện hoàn toàn bệnh án điện tử, không sử dụng bệnh án giấy. 100% cơ sở khám chữa bệnh tiếp nhận người bệnh bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chíp và ứng dụng VNeID; hơn 539.000 người dân đã tích hợp Sổ sức khỏe điện tử, đưa Quảng Trị xếp thứ 15/34 tỉnh, thành phố trên cả nước về chỉ số này.

Cải cách hành chính cũng ghi nhận những kết quả tích cực. Toàn ngành có 153/156 thủ tục hành chính được cung cấp trực tuyến. Trong 6 tháng đầu năm, hệ thống tiếp nhận, giải quyết hơn 178 nghìn hồ sơ, hầu hết đều trước hạn. Những con số ấy cho thấy bộ máy sau sắp xếp không chỉ hoạt động thông suốt mà còn vận hành hiệu quả hơn, phục vụ người dân nhanh hơn và minh bạch hơn.

Người dân cảm nhận những đổi thay

Nếu những con số phản ánh hiệu quả của cuộc cải cách thì sự hài lòng của người dân mới là thước đo đầy đủ nhất. Điều đó được cảm nhận rõ qua chiến dịch khám sức khỏe miễn phí đang được triển khai đồng loạt trên toàn tỉnh.

Từ sáng sớm, bà Nguyễn Thị Mai (75 tuổi), thương binh 3/4 ở tổ dân phố Diêm Bình, phường Đồng Hới, đã có mặt tại Trạm Y tế phường để tham gia chương trình khám sức khỏe miễn phí dành cho người có công và người khuyết tật.

Bà Mai chia sẻ: “Đảng và Nhà nước luôn quan tâm đến người dân, nhất là người có công, người cao tuổi. Đến đây thấy các y bác sĩ rất tận tình, chu đáo; thủ tục KCB ngày càng đơn giản hơn, máy móc được đầu tư hiện đại hơn nên chúng tôi rất yên tâm”.

Bà Nguyễn Thị Mai, thương binh 3/4 ở tổ dân phố Diêm Bình, phường Đồng Hới tham gia chương trình khám sức khỏe miễn phí dành cho người có công - Ảnh: H.L

Niềm vui của bà Mai cũng là điều ngành y tế Quảng Trị hướng tới sau một năm hợp nhất tỉnh và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Bởi sau tất cả những thay đổi về tổ chức bộ máy, điều người dân kỳ vọng là được tiếp cận các dịch vụ y tế thuận lợi hơn, chất lượng hơn và ngay từ cơ sở.

"Sau một năm hợp nhất và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, những kết quả đạt được mới chỉ là bước khởi đầu. Chúng tôi nhận thức rất rõ rằng vẫn còn nhiều việc phải làm, nhất là nâng cao năng lực y tế cơ sở để thực sự trở thành tuyến chăm sóc sức khỏe ban đầu vững mạnh. Hiện nay, năng lực giữa các trạm y tế vẫn chưa đồng đều; nhiều nơi còn thiếu cơ sở vật chất, trang thiết bị và đội ngũ bác sĩ. Bên cạnh đó, yêu cầu phát triển kỹ thuật chuyên sâu, chuyển đổi số, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cũng đặt ra rất cấp thiết. Trong thời gian tới, ngành sẽ tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; nâng cao năng lực y tế cơ sở; mở rộng các kỹ thuật chuyên sâu và thúc đẩy xây dựng hệ thống y tế số, nhằm đáp ứng tốt hơn yêu cầu chăm sóc sức khỏe Nhân dân trong giai đoạn mới", bà Diệp Thị Minh Quyết, Giám đốc Sở Y tế cho biết thêm.

Hương Lê