Trong 55 ngày cuối nắm đa số, nghị sỹ Cộng hòa Mỹ tìm cách thông qua các ưu tiên chính sách, ngân sách và bổ nhiệm thẩm phán trước khi chuyển giao quyền lực.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN phát)

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, các nghị sỹ đảng Cộng hòa sẽ trở lại Đồi Capitol vào ngày 9/11 trong nỗ lực quyết định cần làm gì trong 55 ngày còn lại nắm quyền đa số tại Hạ viện và Thượng viện, sau khi thất bại nặng nề trước đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Thôngtấn xã

Phiên họp Quốc hội cuối cùng trước khi chuyển giao quyền lực là cơ hội để một đảng tranh thủ thực hiện một số bước đi chính sách đơn phương cuối cùng, đồng thời cũng là dịp hoàn tất một số thỏa thuận lưỡng đảng, đặc biệt trong lĩnh vực cấp phép cho các dự án năng lượng quy mô lớn.

Tuy nhiên, nếu bầu không khí bất hòa chiếm ưu thế, Quốc hội có thể chỉ thông qua một số dự luật bắt buộc phải thông qua, phê chuẩn một loạt thẩm phán và kết thúc kỳ họp sớm để nghỉ lễ Giáng sinh.

Theo tờ The Wall Street Journal, dưới sức ép của Hạ nghị sỹ sắp mãn nhiệm Thomas Massie (đảng Cộng hòa, bang Kentucky), Hạ viện có thể tiến hành luận tội Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth với các cáo buộc tiến hành chiến tranh mà không được Quốc hội cho phép và phớt lờ các đạo luật nhằm giảm thiểu thương vong dân thường, cùng một số cáo buộc khác.

Động thái này sẽ khiến Thượng viện phải xem xét tổ chức phiên luận tội, và cần có 2/3 số phiếu tại Thượng viện để bãi nhiệm quan chức này.

Giới chức cấp cao Nhà Trắng đang đổ lỗi cho ông Hegseth về cuộc chiến không được lòng dân tại Iran và thúc giục Tổng thống Donald Trump cách chức ông.

Tuy nhiên, cho đến nay, Tổng thống Trump vẫn tuyên bố có thiện cảm với ông Hegseth và không có kế hoạch sa thải ông. Các quan chức Lầu Năm Góc cho biết ông Hegseth không có ý định rời nhiệm sở. Nếu ông chủ động từ chức hoặc bị sa thải, đảng Cộng hòa sẽ nhanh chóng phê chuẩn người thay thế ngay trong năm nay.

Đảng Cộng hòa sẽ tiến hành bầu lãnh đạo tại Hạ viện và Thượng viện vào ngày 10/11. Cuộc cạnh tranh đáng chú ý nhất diễn ra tại Hạ viện, nơi Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson (đảng Cộng hòa, bang Louisiana) không có ý định tranh cử vị trí lãnh đạo phe thiểu số.

Thay vào đó, Lãnh đạo phe đa số tại Hạ viện hiện nay là ông Steve Scalise (đảng Cộng hòa, bang Louisiana) sẽ cạnh tranh với Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Hạ viện Jim Jordan (đảng Cộng hòa, bang Ohio), người nhận được sự ủng hộ của phe cánh hữu trong đảng.

Tại Thượng viện, ông John Thune (đảng Cộng hòa, bang South Dakota) được dự đoán sẽ tiếp tục giữ vị trí lãnh đạo phe Cộng hòa, bất chấp việc đảng Cộng hòa liên tiếp thất bại và mất quyền kiểm soát đa số. Thượng nghị sỹ Ron Johnson (đảng Cộng hòa, bang Wisconsin) đã tìm cách vận động ủng hộ việc hoãn cuộc bỏ phiếu.

Cuộc bầu chọn lãnh đạo đảng Dân chủ tại Thượng viện dự kiến diễn ra vào đầu tháng 12. Một số nghị sỹ Dân chủ mới đắc cử tuyên bố sẽ không bỏ phiếu ủng hộ Thượng nghị sỹ Chuck Schumer (đảng Dân chủ, bang New York) giữ chức lãnh đạo phe đa số, nhưng ông được dự đoán sẽ nhận được sự ủng hộ đáng kể để giành chiến thắng, sau thành tích bầu cử giữa nhiệm kỳ ấn tượng của đảng Dân chủ.

Thượng nghị sỹ Brian Schatz (đảng Dân chủ, bang Hawaii) dự kiến sẽ đảm nhận vị trí lãnh đạo số 2.

Các nghị sỹ Dân chủ tại Hạ viện cũng dự kiến lựa chọn ban lãnh đạo mới trong năm nay. Khi Quốc hội khóa mới bắt đầu hoạt động vào tháng 1/2027, toàn thể Hạ viện sẽ bỏ phiếu bầu Chủ tịch Hạ viện mới, vị trí dự kiến thuộc về Hạ nghị sỹ Hakeem Jeffries (đảng Dân chủ, bang New York).

Nguồn ngân sách dành cho các cơ quan liên bang dự kiến hết hiệu lực vào ngày 11/12, khiến chính phủ phải đóng cửa nếu Quốc hội không thông qua luật cấp ngân sách.

Một khả năng là Quốc hội thông qua nghị quyết gia hạn ngân sách ngắn hạn, duy trì hoạt động của chính phủ đến đầu năm 2027, để lưỡng viện do phe Dân chủ kiểm soát và Tổng thống Trump đàm phán thỏa thuận ngân sách cho phần còn lại của năm tài khóa kết thúc vào ngày 30/9/2027.

Các nghị sỹ cũng có thể tìm cách thông qua ngân sách cả năm cho một số cơ quan, nhưng cần có phiếu ủng hộ của đảng Dân chủ tại Thượng viện. Đảng Dân chủ có thể đưa ra các điều kiện, chẳng hạn yêu cầu đưa vào luật một cơ chế chấm dứt cuộc chiến tại Iran hoặc siết chặt hơn các hạn chế đối với quyền của chính quyền trong việc điều chuyển hoặc hủy bỏ những khoản chi tiêu đã được Quốc hội phê chuẩn.

Các nghị sỹ Quốc hội đã tạm nghỉ để chuẩn bị cho cuộc bầu cử vừa qua trong khi một số thỏa thuận lưỡng đảng vẫn đang được xem xét, nhưng chưa có thỏa thuận nào được hoàn tất.

Đứng đầu danh sách là dự luật về cấp phép nhằm đẩy nhanh các dự án xây dựng quy mô lớn, rút ngắn thời gian đánh giá tác động môi trường và thúc đẩy quá trình phát triển cơ sở hạ tầng năng lượng.

Một số nghị sỹ Dân chủ tích cực ủng hộ dự luật này đang kêu gọi thông qua trong phiên họp cuối cùng trước khi chuyển giao quyền lực, qua đó mở ra cơ hội để dự luật được thông qua.

Các dự luật liên quan đến thể thao đại học, tiền điện tử và hỗ trợ nông nghiệp có thể khó được thông qua hơn. Ngoài ra, một số biện pháp về thuế cũng đang được xem xét.

Những biện pháp này bao gồm gia hạn khoản tín dụng thuế dành cho hoạt động sản xuất chất bán dẫn; một loạt cải tiến quy trình quản lý thuế; quy định đối với những người hành nghề khai thuế; đảo ngược các giới hạn khấu trừ chặt chẽ hơn đối với khoản thua lỗ từ hoạt động cờ bạc; và một khoản tín dụng thuế mới dành cho hoạt động sản xuất phim.

Các nghị sỹ Cộng hòa tại Thượng viện sẽ tập trung tìm cách phê chuẩn càng nhiều ứng cử viên thẩm phán do Tổng thống Trump đề cử càng tốt, nhằm đưa các thẩm phán có quan điểm bảo thủ vào những vị trí bổ nhiệm suốt đời trước khi đảng Dân chủ tiếp quản quyền kiểm soát. Họ cũng có một danh sách các ứng cử viên vào các vị trí trong nhánh hành pháp cần được phê chuẩn.

Tuy nhiên, khả năng Tòa án Tối cao sớm có vị trí khuyết là rất thấp. Hai thẩm phán lớn tuổi nhất và có quan điểm bảo thủ nhất của tòa án - ông Clarence Thomas, 78 tuổi, và ông Samuel Alito, 76 tuổi - đều khẳng định không có kế hoạch nghỉ hưu trong thời gian tới.

Hiện có 4 vị trí khuyết tại các tòa phúc thẩm liên bang và khoảng 12 vị trí khuyết tại các tòa án cấp quận. Tổng thống Trump đã đề cử các ứng cử viên cho những vị trí này và chờ được Quốc hội phê chuẩn.

Các nhà quan sát có quan điểm bảo thủ cho rằng các nghị sỹ Cộng hòa tại Thượng viện cần nhanh chóng hành động để phê chuẩn toàn bộ những ứng cử viên này trong phiên họp cuối cùng trước khi chuyển giao quyền lực.

Theo TTXVN/Vietnam+