Nhật Bản dự kiến bắt đầu giải phóng kho dự trữ dầu mỏ quốc gia từ ngày 16/3, nhằm giảm bớt tác động từ cú sốc giá dầu do xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran gây ra. Động thái này gợi nhắc lại cuộc khủng hoảng dầu mỏ nửa thế kỷ trước-sự kiện từng thúc đẩy Chính phủ Nhật Bản thiết lập hệ thống dự trữ chiến lược quốc gia.

Trong bối cảnh giá xăng trong nước bắt đầu leo thang do xung đột làm gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz, Chính phủ Nhật Bản ngày 15/3 cam kết giải phóng mức kỷ lục 80 triệu thùng dầu. Con số này tương đương với khoảng 45 ngày cung ứng cho quốc gia vốn nghèo tài nguyên này.

Các nhà chức trách Nhật Bản đã yêu cầu các nhà lọc dầu trong nước ưu tiên sử dụng lượng dầu thô được giải phóng để đảm bảo ổn định nguồn cung nội địa. Việc xả kho sẽ làm giảm 17% tổng lượng dự trữ quốc gia của Nhật Bản.

Cơ sở dự trữ dầu quốc gia Shibushi ở Kagoshima, Nhật Bản. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Hiện vẫn chưa rõ bao nhiêu trong số này sẽ đóng góp vào kế hoạch giải phóng phối hợp 400 triệu thùng dầu của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nhằm giải quyết cú sốc nguồn cung và sự biến động giá cả do chiến tranh gây ra.

Ông Yuriy Humber, Giám đốc điều hành công ty tư vấn Yuri Group tại Tokyo, nhận định việc Nhật Bản giải phóng lượng dầu dự trữ khổng lồ cho thấy giới chức nước này đánh giá sự gián đoạn nguồn cung hiện nay là rất nghiêm trọng. Tuy nhiên, ông cho rằng đây "chỉ là giải pháp mua thêm thời gian". Các kho dự trữ có thể giúp ổn định cung-cầu và giá cả trong ngắn hạn, nhưng không thể bù đắp hoàn toàn nếu tình trạng tắc nghẽn tại eo biển Hormuz kéo dài.

Ngoài 80 triệu thùng nêu trên, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) cho biết có thể sẽ xả thêm 12 triệu thùng dầu dự trữ chung mà Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc A-rập Thống nhất (UAE) và Kuwait đang ký gửi tại Nhật Bản.

Theo lộ trình của METI, Nhật Bản sẽ bắt đầu giải phóng lượng dầu từ khu vực tư nhân tương đương 15 ngày tiêu thụ vào ngày 16/3, sau đó là lượng dầu từ kho dự trữ quốc gia tương đương một tháng tiêu thụ từ cuối tháng này.

Bộ trưởng METI Ryosei Akazawa cho biết, bên cạnh việc khai thác kho dự trữ, Nhật Bản đang ráo riết tìm kiếm các nguồn cung thay thế từ Mỹ, Trung Á, Nam Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh có tuyến vận tải không đi qua eo biển Hormuz.

Hiện Nhật Bản nhập khẩu khoảng 4% lượng dầu từ Mỹ sau khi dừng phần lớn các giao dịch với Nga kể từ năm 2022. Nhật Bản bắt đầu hệ thống dự trữ dầu quốc gia vào năm 1978, vài năm sau lệnh cấm vận dầu mỏ của các nước Arập. Quốc gia thành viên Nhóm các nền công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) này phụ thuộc vào Trung Đông khoảng 90% lượng dầu mỏ tiêu thụ, đang duy trì lượng dự trữ đủ dùng trong 254 ngày.

Theo TTXVN/Báo Tin tức và Dân tộc