Một sự cố y tế nghiêm trọng buộc NASA rút ngắn sứ mệnh không gian của kíp phi hành gia đang làm nhiệm vụ, và đưa kíp phi hành gia mới lên để khôi phục quân số, bảo đảm tiến độ nghiên cứu trên ISS.

Các phi hành gia thuộc phi hành đoàn 12, gồm phi công Jack Hathaway, phi hành gia người Nga Andrei Fedyaev, chỉ huy Jessica Meir và phi hành gia Sophia Adenot của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) người Pháp, rời tòa nhà Điều hành và Kiểm tra trước khi đến bệ phóng số 40 tại Trạm Không gian Cape Canaveral ở Cape Canaveral, Florida, ngày 13/2/2026, trong một sứ mệnh lên Trạm Vũ trụ Quốc tế. (Ảnh AP)

Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) ngày 13/2 đã đưa một kíp phi hành gia mới lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) nhằm thay thế nhóm phi hành gia buộc phải trở về Trái Đất sớm do sự cố y tế - vụ việc được xác định là ca sơ tán y tế nghiêm trọng đầu tiên trên ISS trong hơn 60 năm qua.

Theo yêu cầu khẩn của NASA, SpaceX đã đẩy nhanh tiến độ phóng tàu đưa 4 phi hành gia gồm 2 người Mỹ, 1 người Pháp và 1 người Nga lên quỹ đạo, bắt đầu sứ mệnh kéo dài 8-9 tháng và dự kiến sẽ kết thúc vào mùa Thu năm nay.

Nhóm phi hành gia này dự kiến sẽ cập ISS trong ngày 14/2 và khôi phục đầy đủ quân số cho phòng thí nghiệm không gian đang vận hành trên quỹ đạo Trái Đất.

Trước đó, NASA buộc phải tạm dừng các chuyến đi bộ ngoài không gian và hoãn một số nhiệm vụ do thiếu nhân sự trong thời gian chờ nhóm phi hành gia mới lên ISS.

Nhóm phi hành gia này gồm Jessica Meir và Jack Hathaway (người Mỹ), Sophie Adenot (Pháp) và Andrei Fedyaev (Nga). Trong suốt một tháng qua, trạm ISS được duy trì hoạt động chỉ với 3 phi hành gia, gồm một người Mỹ và 2 người Nga.

NASA cho biết không yêu cầu kiểm tra y tế bổ sung trước khi phóng, cũng như không mang thêm thiết bị chẩn đoán mới do các quy trình y tế hiện hành vẫn được đánh giá là đáp ứng yêu cầu.

Hiện, máy siêu âm có sẵn trên ISS đang được sử dụng với tần suất cao kể từ ngày 7/1 để theo dõi tình trạng của phi hành gia gặp vấn đề về sức khỏe.

Danh tính và bệnh lý cụ thể của phi hành gia này không được công bố nhưng toàn bộ 4 phi hành gia trở về Trái Đất đã được chuyển thẳng tới bệnh viện sau khi tàu hạ cánh xuống Thái Bình Dương ở ngoài khơi San Diego (Mỹ).

Đây là lần đầu tiên trong 65 năm hoạt động bay vào không gian có người lái, NASA phải rút ngắn một sứ mệnh vì lý do y tế.

Phó Giám đốc Chương trình ISS Dina Contella cho biết NASA liên tục xem xét nâng cấp trang thiết bị y tế trên trạm, song có những tình huống “không thể xử lý trọn vẹn trong môi trường không gian, buộc phải đưa phi hành gia trở về Trái Đất.”

Trong thời gian làm việc trên ISS, kíp phi hành gia mới sẽ thử nghiệm nhiều công nghệ phục vụ các sứ mệnh dài ngày trong tương lai, bao gồm hệ thống lọc biến nước uống thành dịch truyền tĩnh mạch khẩn cấp, siêu âm tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và thực tế tăng cường, cùng nghiên cứu nguy cơ hình thành cục máu đông trong môi trường vi trọng lực.

Ngoài ra, nhóm cũng sẽ tiến hành các bài mô phỏng kỹ năng đổ bộ Mặt Trăng.

Với sứ mệnh mới này, Sophie Adenot đã trở thành người phụ nữ Pháp thứ 2 bay vào không gian, sau Claudie Haignère - người đã trực tiếp có mặt tại Cape Canaveral để cổ vũ.

Trong khi đó, Jack Hathaway lần đầu thực hiện sứ mệnh không gian, còn Jessica Meir và Andrei Fedyaev đã có chuyến công tác thứ hai tới ISS.

Đáng chú ý, Jessica Meir từng tham gia chuyến đi bộ ngoài không gian toàn nữ đầu tiên vào năm 2019. Người đồng hành của cô khi đó là nhà du hành Christina Koch, hiện thuộc nhóm phi hành gia của chương trình Artemis II, dự kiến sẽ bay vòng quanh Mặt Trăng sớm nhất vào tháng Ba tới. Theo kế hoạch, hai nhóm sẽ có cuộc liên lạc trực tiếp từ quỹ đạo.

Vụ phóng được thực hiện từ căn cứ Cape Canaveral trong bối cảnh SpaceX đang chuẩn bị hạ tầng cho tàu Starship cỡ lớn - phương tiện NASA kỳ vọng sử dụng để đưa con người trở lại Mặt Trăng trong thập kỷ này.

Theo TTXVN/Vietnam+